Qazaqstan Konstıtýsııasynyń 30 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq konferensııada Senat depýtaty, belgili jýrnalıst Bıbigúl Jeksenbaı Ata zańnyń máni men evolıýsııasy týraly pikir bildirdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«1995 jyly búkilhalyqtyq referendýmda qabyldanǵan Konstıtýsııa – memlekettiliktiń berik irgetasy. Biraq halyqtyń jadynda úsh jyl burynǵy tarıhı referendým erekshe saqtalyp otyr. Sol kezde Konstıtýsııanyń úshten biri jańardy. Árıne, ol kezeńde jańa Konstıtýsııa qabyldaıyq degen pikirler de boldy. Zań júzinde de, saıasat turǵysynan da qısyndy usynystar edi. Biraq Memleket basshysy sabaqtastyqty tańdady. Eger olaı bolmaǵanda, biz qazir 30 jyldyqty emes, úsh jyldyqty atap óter edik», – dedi ol.
Senatordyń aıtýynsha, sońǵy úsh jyl ishinde Konstıtýsııa negizinde elimizde aýqymdy ózgerister júzege asyryldy.
«Konstıtýsııalyq sot quryldy. Prezıdent partııadan tys mártebege ıe boldy. Majorıtarlyq saılaý júıesi qaıta oraldy. Adam quqyqtaryn qorǵaý ınstıtýty kúsheıdi. О́lim jazasyna túbegeıli tyıym salyndy. Bul – jaı ǵana ózgerister emes, qoǵamnyń jańa dáýirge qadam basqanynyń aıǵaǵy», – dep atap ótti Bıbigúl Jeksenbaı.
Sonymen qatar ol Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń sózin mysalǵa keltirip, halyq úshin eń úlken jetistik retinde jerdiń, jer qoınaýy men tabıǵı baılyqtyń halyq menshigi bolyp zańda bekitilgenin erekshe atap ótti.
«Jer – halyqtiki» qaǵıdasy – qazaq úshin ómirlik másele. Bul – eldiń ar-namysy men bolashaǵy», – dedi senator.
Ol sondaı-aq konstıtýsıonalızmniń tabıǵatyna toqtalyp, ony «qozǵalystaǵy júıe» dep sıpattady. Onyń pikirinshe, sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt, bıotehnologııalar men geosaıası ózgerister quqyq júıesine jańa syn-tegeýrinder ákelip otyr.
«Búgingi Konstıtýsııany qorǵaý – erteńgi urpaqtyń taǵdyryn qorǵaý. Konstıtýsıonalızm eshqashan toqtap qalmaıdy, ol zań shyǵarý úderisimen birge damıdy. Endigi mindet – táýelsizdikti qorǵap, ýaqyt talabyna saı jańaryp otyrý», – dedi Bıbigúl Jeksenbaı.