• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
О́ner 17 Qazan, 2025

Ýaqytpen úndesken polotno

50 ret
kórsetildi

Shyǵarmashylyǵy tarıhpen, ıá bolmasa, tabıǵatpen shektelmegen sýretshi Maǵaýııa Amanjolovtyń bolmysy da ózgelerden daralanyp turǵan desedi. Qylqalam sheberiniń minezi qandaı batyl bolsa, kartına jazýdaǵy stıli de sondaı batyl dep baǵa beredi zamandastary. Qylqalamy qarapaıym natıýrmorttan bastap, tarıhtyń tereńine boılap kete beredi. Jazǵan portretteri de ózgelerden daralanyp turady. О́nerden habary bar adam Amanjolovtyń týyndylaryn bir kórgennen-aq jazbaı tanıdy. Kenep betindegi qylqalam siltesi ózgeshe.

Ǵumyry tym kelte (múmkin kelte de emes...) sýretshiniń shyǵarmashylyǵy jınaqtalǵan qalyń albomdy paraqtap otyryp, «Ýaqyt ústemdigi» kartınasyna kózimiz erekshe túsken. Árıne, ár sýreti tylsymǵa, jumbaqqa toly. Boıaý jaǵysy da basqalarǵa uqsamaıdy. Tipti álemdik deńgeıdegi klassıkterge de eliktemegen sııaqty. Qaı sýretine qarasańyz da, avtordyń alasurǵan minezi baıqalady. Aldymyzdaǵy mynaý týyndyda avtordyń ishki tolqynysy ǵana emes, tutas qazaqtyń taǵdyry men tarıhy jatqandaı kórindi. Sýyq pen jyly túster tutasqan polotno kórgen kózge muń uıalatady. Kompozısııasy jınaqy. Dál ortasyna avtor ózin beınelegen. Qolynda – palıtra. Palıtrada san túrli boıaýlary qazaqtyń taǵdyry ispetti býyrqanyp jatyr.

Bergi shepte – úreıli el. Keıipkerleri ár túrli jasta. Ortada bala qushaqtaǵan keıýana otyrsa, oń jaǵynda – tula boıy qorqynyshqa toly áıel beınesi. Áıeldiń kúıeýi qaıda? Bálkim, sum soǵystan oralmady. Múmkin keshegi náýbet jyldary ashtyqtan kóz jumdy ma? Kim bilsin? Qazaq dalasyn ýlaǵan ıadrolyq polıgon synaǵy da talaı jannyń ómirin jalmady. Jannyń deımiz, tutas aımaqty sansyratyp ketti emes pe? Sol dúmpýdiń zardabyn el áli kúnge tartyp kele ja­tyr. Ol-daǵy ýaqyttyń ústemdigi shyǵar.

Kartınaǵa qarańyzshy. Kımeshekti keıýana baıypty, baısaldy qalypta otyr. Qandaı qıyndyq tónse de, júzinen qaısarlyq baıqalady. Ýaqyt salǵan qatpar-qatpar ájimderi ult basyna tóngen náýbettiń kýásindeı. Tipti tóńirekke tóngen búgingi Semeı polıgony da ájeniń úreıin ala qoımaǵan. Tek urpaq amandyǵyn tilep, nemeresin qapsyra qushaqtaǵan. Sary kóılekti nemeresi kórermen kózine tik qaraıdy. Iá, biz she? Erteń urpaq kózine tik qaraı alamyz ba? Ol úshin búgingi qadamymyz nyq bolýy kerek. Shalys basqanymyzdy erteńgi tolqyn áı keshirmeıdi.

Týyndydaǵy ár detaldi tarqata bersek, san túrli oıǵa jeteleıdi. Ájeniń arqa tusyndaǵy qos qyz da uıqydan jańa turǵan. Jo-joq, tún uıqylaryn ıadrolyq polıgondaǵy jarylys tórt bólgen sekildi. Qyzdardyń biri qulaǵyn tars japqan. Sol arqyly sýretshi jarylystyń joıqyn ekenin kórsetken. О́r jaǵynda dál sol sekildi taǵy bir otbasy beınelengen. Olar da qaýiptiń tóngenin jańa sezip, qushaqtasa qalǵan. Al eń arǵy planda sańyraýqulaq tárizdi jarylys aınalany oıran etkendeı áser beredi. Oırandady da. Synaq jyldary sandaǵan taǵdyrdyń toz-tozy shyǵyp, aýyl bolyp bezip ketken. Alaıda dendep kirgen aýrý urpaqtan-urpaqqa jalǵasyp keledi. Kókke ushqan shańnyń tozańy áli kúnge ydyraı qoımaǵan. Sýrette aspan túnerip, shýda bulttar alqyzyl túske engen. Jarylys sańyraýqulaǵynyń etek tusyndaǵy ushqan ushaq, zymyraǵan poıyz bul kúnniń de óterinen habar bergendeı. Álbette, zaman tynysh bolsa, ýaqyt emshi. Degenmen tarıh umytylmaıdy. 

Sýretshiniń kóptegen kartınalarynda boıaýdy iri qylqalammen jaqsa, bul polotnoda ár bólshekke mán berip, asqan uqyppen jazǵandaı kórindi. Ájeniń kımeshegindegi órnekterge deıin beınelegen. Gúldi kóılegi de kórik berip tur. Keıipkerlerdiń emosııasyn qalaı sheberlikpen bergen deseńizshi. Bala-shaǵa mynaý ómirdiń ystyǵy men sýyǵynan beıhabar keıipte bolsa, úlkender jaǵy úreıli. Jalpy, kartınanyń oryndalý tehnıkasyndaǵy úlken erekshelik, jyly tús pen sýyq tústiń úndesip, jymdasyp jatýynda edi. Keńistikti jany jaqtyra qoımaıtyn sheber bul kartınasynda da ol túsinikti aınalyp ótken. Aıtpaqshy, keneptiń qaq ortasyndaǵy avtoportreti menmundalaıdy. Qylqalam sheberi onysymen oqıǵa ortasynan tarıhı aqparatty zerttep, zerdelep baryp kenepke túsiretinin aıtqysy kelse kerek-ti. Boıaý túsin sol zamanmen úndestire, shendestire beınelegen sýretter bul ǵana emes. Sýretshiniń sońynda qalǵan ár týyn­dysy talǵammen jazylǵan.