Qazaqstannyń keń-baıtaq dalasy ejelden adam men tabıǵattyń úılesim tapqan mekeni sanalady. Degenmen sońǵy jyldary qasqyr men qaban, tipti qońyr aıýdyń eldi mekenderge jaqyndap kelýi jıilep, halyq pen bılik arasyndaǵy alańdaýshylyq arta tústi. Osyǵan oraı Senat depýtaty Qaırat Tastekeev jabaıy janýarlardyń sanyn baqylaý men retteýdi kúsheıtý jóninde Úkimetke saýal joldaǵan edi.
Bul saýalǵa Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Roman Sklıar resmı jaýap berip, qazirgi tańda Qazaqstanda jabaıy janýarlar popýlıasııasyn basqarý júıesi túgeldeı derlik sıfrlyq formatqa kóshkenin málimdedi.
Roman Sklıardyń málimetinshe, ańshylyq pen janýarlar dúnıesin paıdalanýǵa arnalǵan ruqsattar búginde tolyǵymen elektrondyq formatta beriledi. Qujattardy alý prosesi avtomattandyrylǵan, ıaǵnı adam faktory barynsha azaıtylǵan.
2025 jylǵa bekitilgen bıologııalyq negizdemege sáıkes, qasqyrdy atý lımıti – 5 504 dana, al túlkige – 10 573 dana bolyp belgilengen. Qazirgi ýaqytta bul lımıtter tolyq oryndalǵan.
Mundaı qadam, úkimet ókilderiniń aıtýynsha, popýlıasııany ǵylymı negizde retteýge, aýyl sharýashylyǵyna keletin zalaldy azaıtýǵa jáne tabıǵı tepe-teńdikti saqtaýǵa baǵyttalǵan.
Qoldanystaǵy erejelerge sáıkes, eger qońyr aıý halyqtyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndirse nemese materıaldyq zalal keltirse, ýákiletti organnyń mamandary men jergilikti atqarýshy organdardyń arnaıy bólimsheleri ony ańshylyq maýsymyna qaramastan atýǵa quqyly.
Al qasqyr men qorqaý sııaqty jyrtqyshtar ańshylyq sharýashylyq sýbektisiniń aýmaǵynda paıda bolsa nemese basqa túrlerge qaýip tóndirse, arnaıy ruqsatsyz atýǵa múmkindik berilgen.
Sonymen qatar, qaban ańshylyq nysandarynyń baǵaly túrleriniń qataryna engizilgen. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń 2015 jylǵy buıryǵyna sáıkes, ony alý normatıvi 40 paıyz deńgeıinde belgilengen. Bul kórsetkish janýarlar tyǵyzdyǵyn retteýge tolyq múmkindik beredi.
Janýarlar dúnıesin qorǵaý jáne paıdalaný salasynda barlyq lımıtter arnaıy ǵylymı uıymdardyń bıologııalyq negizdemesi boıynsha bekitiledi. Bul tásil popýlıasııanyń naqty esebi men ekojúıeniń jaǵdaıyna súıenip, tabıǵı tepe-teńdikti buzbaı janýarlar sanyn retteýge múmkindik beredi.
Roman Sklıar atap ótkendeı, bıologııalyq negizdemelerdiń sapasyn baqylaýdy Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi men jergilikti atqarýshy organdar júzege asyrady.
Úkimettiń tapsyrmasymen 2025 jyldyń aqpanynda «Ǵarysh Sapary» AQ ázirlegen Tabigat.gov.kz tabıǵı resýrstardyń ınteraktıvti kartasy iske qosyldy. Bul sıfrlyq júıede jabaıy janýarlardyń mekendeıtin aımaqtary men kóshi-qon baǵyttary kórsetilgen.
Karta tabıǵat resýrstary týraly derekterdi jınap, óńdep, taldaý arqyly sheshim qabyldaý prosesin jedeldetedi. Sonymen qatar, ekologııalyq jaǵdaıdy keshendi túrde baqylaýǵa jáne memlekettik organdar qyzmetiniń ashyqtyǵyn arttyrýǵa jol ashady.
Jyl sońyna deıin bul júıe «Orman júıeleri», «E-lısenzııalaý» jáne Ulttyq derekter bankimen biriktirilip, 2026 jyly jabaıy janýarlardyń naqty sandyq monıtorıngi engizilmek.
Sońǵy jyldary keıbir óńirlerde jabaıy ańdardyń aýyl-qalalarǵa kirip ketý jaǵdaılary tirkelgen. Bul másele boıynsha da depýtat suraq qoıǵan edi.
Roman Sklıardyń aıtýynsha, mundaı faktiler qazirdiń ózinde quqyq qorǵaý, densaýlyq saqtaý jáne aýyl sharýashylyǵy organdarynyń aqparattyq júıelerinde jeke esepke alynady. Sondyqtan janýarlardyń adamdarǵa nemese malǵa shabýyl jasaý faktileriniń biryńǵaı tizilimin qurýdyń qajettiligi joq dep sanalady.
«Janýarlar dúnıesin qorǵaý, ósimin molaıtý jáne paıdalaný salasyndaǵy barlyq jumys Úkimettiń turaqty baqylaýynda. Tabıǵı tepe-teńdikti saqtaý jáne ekojúıege nuqsan keltirmeý — bizdiń basty ustanymymyz», – dep atap ótti Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary óz sózinde..Qazaqstan tabıǵı baılyǵyn saqtaı otyryp, ekojúıe men adam arasyndaǵy teńgerimdi ustap turýǵa umtylýda. Jabaıy janýarlardyń kóbeıýin tek kúshpen emes, ǵylymı jáne sıfrlyq tásildermen retteý — jańa ekologııalyq saıasattyń basty baǵytyna aınalyp keledi.
Búginde elimiz tabıǵatty qorǵaý isinde dástúr men tehnologııany ushtastyryp, tabıǵat pen qoǵamnyń úılesimin saqtaýǵa baǵyt alǵan.