Elimizde qaıta jańǵyrtylǵan eki avtomobıl ótkizý pýnkti paıdalanýǵa berildi. Onyń biri – О́zbekstanmen shekarada ornalasqan «Qazyǵurt» bolsa, ekinshisi – Túrikmenstanmen shekarada ornalasqan «Temir baba» pýnkti.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń shekara mańyndaǵy ınfraqurylymdy jańǵyrtý jónindegi tapsyrmasy aıasynda paıdalanýǵa berilgen nysandardyń resmı ashylýyna Qarjy mınıstri Mádı Tákıev pen Túrkistan oblysynyń ákimi Nuralhan Kósherov qatysty.
Qarjy mınıstri jańǵyrtý baǵdarlamasy Qytaı, О́zbekstan men Túrikmenstan shekaralarynda ornalasqan barlyǵy toǵyz ótkizý pýnktin qamtyǵanyn atap ótti. Qazir «Qaplanbek», «Atameken», «Qaljat» pen «Alakól» sııaqty birqatar nysandaǵy jumystar aıaqtalǵan. Al jyl sońyna deıin «Tájen», «Maıqapshaǵaı» men «Baqty» pýnktteri qaıta jańǵyrtylmaq.
Jóndeý jumystary kólik qozǵalysy men júk ótkizý úderisine kedergi keltirmeýge tıis. Osy maqsatta ýaqytsha qozǵalys syzbasy jasalǵan, bul keptelistiń aldyn alyp, júk pen jolaýshylar tasymaly úzdiksiz júrýine múmkindik bergen.
Jańa tehnologııalardy engizýdiń nátıjesinde pýnktterde shekaradan ótý ýaqyty 30 mınýtqa deıin qysqaryp, ótkizý qabileti táýligine 1 myń kólikke deıin ulǵaıtyldy, kólik aǵyny 2,5 ese artqan. Mysaly, 2022 jyly shekarany 640 myń kólik kesip ótse, búginde bul kórsetkish 1,5 mln-ǵa jetken.
«Qazyǵurt» ótkizý pýnkti – halyqaralyq standarttarǵa saı keletin zamanaýı tehnologııalyq keshen. Munda kólikti tirkeýdiń avtomattandyrylǵan júıesi, ozyq skanerleý jabdyqtary, salmaq-gabarıt ólsheý júıeleri, sondaı-aq rentgen-televızııalyq qondyrǵylar, «teplovızorlar» jáne radıasııalyq baqylaý quraldary iske qosylǵan. Qozǵalys aǵyny jaıaý júrginshiler, jeńil ári júk kólikteri dep bólingen. Bul qaýipsizdikti arttyryp, qozǵalysty jyldamdatady. Júk kólikteri tehnıkalyq baqylaýdan kedergisiz ótýge arnalǵan avtomattandyrylǵan júıe de ornatylǵan.
Infraqurylymdy jańartýmen qatar mınıstrlik keden rásimderin sıfrlandyrýǵa da kóńil bólgen. Aıtalyq, Keden aqparat júıesi kezeń-kezeńimen engizilip jatyr. Júıe ekspress-júkter men taýarlardy esepke alýdy ári vırtýaldy qoımalardy avtomattandyrdy.
Jasandy ıntellekt negizinde taýarlar men qyzmetterdi deklarasııalaý modýlin iske qosý jumysy da qolǵa alynǵan. Maqsat – elektrondy deklarasııanyń tolyq sıklin aıaqtap, 2026 jyldan bastap tıimdilikti baqylaý, saraptaý men baǵalaý modýlderin engizý. Bul bıznestiń jumysyn aıtarlyqtaı jeńildetip, qyzmet kórsetýdi jedeldete túsedi.
Bıylǵy sáýirde О́zbekstanmen shekarada ornalasqan «Jibek joly» ótkizý pýnktin aýqymdy jańǵyrtý jumystary bastalǵan bolatyn. Jańa keshen jalpy aýdany 10 myń sharshy metrdi alyp jatqan eki zamanaýı jolaýshylar termınaly men avtokólikke arnalǵan biryńǵaı shatyrdy qamtıdy. Tıisti jumystar aıaqtalǵannan keıin ótkizý pýnkti táýligine 70 myń adamdy qabyldaı alatyn deńgeıge jetip, eki myń jeńil kólikti ótkize alady.
Taǵy bir ınnovasııalyq baǵyttardyń biri – Qytaımen birlese qolǵa alynǵan «Baqty-Pokıtý» jobasy. Qytaı tarapy bul jobaǵa shamamen 50 mln dollar kóleminde ınvestısııa jumsamaq. Joba aıasynda ushqyshsyz basqarylatyn elektr shatldaryn paıdalaný, «aqyldy» logıstıkany, AGV-termınaldar men zarıadtaý stansalaryn engizý syndy sıfrlyq jobalardyń tolyqqandy ıntegrasııasyn jasaý josparlanyp otyr.
«Jańa ótkizý pýnktterin iske qosý – memlekettik organdar men shekara qyzmetiniń, ınjener, qurylysshy sekildi mamandardyń birlesken jumysynyń jemisi. Biz ekonomıkany damytýǵa úles qosyp, elimizdi básekege qabiletti tranzıtti hab retinde aıqyndaıtyn zamanaýı ınfraqurylymdy qurýǵa mán berip kelemiz. О́tkizý pýnktterin jańǵyrtý – Memleket basshysynyń Qazaqstannyń tranzıttik áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan tapsyrmasyn iske asyrý baǵytyndaǵy júıeli qadam», dedi M.Tákıev.