Uzaq jyldan beri Jambyl óńiri hımııa ónerkásibiniń lokomotıvi ekenin dúıim jurt jaqsy biledi. Áýelde fosfor óndirýmen aty álemge tanylǵan oblysta keıingi jyldary kóptegen jańa kásiporyndar men zaýyttar salynyp jatyr. Solardyń biri – reseılik «EýroHım-Qarataý» JShS-ne qarasty kúkirt qyshqyly zaýyty. Oblys aýmaǵynda buǵan deıin hımııa salasy boıynsha 44 orta jáne iri kásiporyn jumys atqarypty. Al jańadan ashylǵan kásiporyn 45-zaýyt retinde tirkelip otyr. 170 mln dollar ınvestısııa quıylǵan óndiris oshaǵy birer kún buryn jumysty bastap ketti.
Mamandardyń aıtýynsha, Sarysý aýdany aýmaǵynda salynǵan zaýyttyń áleýeti jylyna 800 myń tonna kúkirt qyshqylyn óndirýge jetedi. Jalpy alǵanda, reseılik kompanııa óńir aýmaǵynda úsh kezeńnen turatyn aýqymdy jobalardy iske asyrýǵa bel býǵany málim. Jalpy somasy 1 mlrd dollar kóleminde ınvestısııa salýǵa nıetti kórinedi. Al kúkirt qyshqyly zaýyty sol úsh kezeńniń ekinshi kezeńi aıasynda júzege asqanyn aıta ketken jón.
«Memleket basshysy Joldaýynda eldiń ónerkásiptik negizin nyqtaý kún tártibinen túspeıtinin másele ekenin atap ótkeni barshaǵa belgili. Bizdiń óńir úshin de ekonomıkalyq derbestikti nyǵaıtýdyń mańyzy zor dep bilemiz.
Sarysý aýdanynda boı kótergen kásiporynnyń iske qosylýy – ınvestısııanyń, zamanaýı tehnologııanyń, óńirdiń óndiristik áleýetiniń naqty nátıjege ulasqanyn aıǵaqtaıdy. Jalpy alǵanda, oblys aýmaǵynda qolǵa alynyp jatqan jobalardyń barlyǵy da oblys ekonomıkasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Sonymen qatar jańa jobalardyń esebinen jumys ornyn arttyrý – basty maqsat. Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi sol baǵytta talmaı ter tógip, aıanbaı eńbektenip jatyr», deıdi óńir basshysy Erbol Qarashókeev.
«EýroHım» JShS bas dırektory Igor Ahmerovtiń aıtýynsha, kásiporyn basshylyǵy jergilikti kadrlardy daıarlaýǵa basymdyq bermek. О́ıtkeni aldaǵy ýaqytta óndiriletin ónim kólemin arttyrý kózdelgen. Nátıjesinde, jumysshy sany kóbeıedi. Sol kezde negizinen jergilikti azamattardyń moınyna artylatyn jaýapkershilik júgi arta túsedi. Ol úshin erte bastan qamdanǵan jón.
«Reseı men Qazaqstan arasyndaǵy ekonomıkalyq-áleýmettik seriktestik eshqashan toqtaǵan emes. Sonyń bir jarqyn dáleli retinde Sarysý aýdany aýmaǵynda salynǵan kúkirt qyshqyly zaýytyn iske qosyp otyrmyz. Osylaısha, ózimizge mindetteme retinde moınymyzǵa alǵan úsh kezeńniń ekinshisin sátimen aıaqtadyq dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Ázirge jumys qalypty rejimde atqarylady. Al aldaǵy jyldyń birinshi toqsanynda tolyq qýatta jumys isteımiz. Aýqymdy jobanyń ýaqtyly júzege asýyna tikeleı qoldaý bildirgen Qazaqstan bıligine, Úkimet músheleri men Jambyl oblysy ákimdigine zor alǵys aıtamyn. Eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq qarym-qatynas ármen qaraı da nyǵaıa túsetinine esh kúmán joq. Biz oblys ákimdigimen birlesip, kadrlyq áleýetti arttyrý maqsatynda tehnıkalyq kolledj ashýdy josparlap otyrmyz. О́ıtkeni hımııalyq keshendi tolyq iske qosqanda jumysshylar sany ósedi. Demek jergilikti kadrlardy daıarlaý kerek. Sondaı-aq baspana, mektep pen balabaqsha salý josparymyzda bar», deıdi I.Ahmerov.
Zaýyt basshylyǵy keltirgen derekke sensek, kásiporyn tolyq qýatynda jumys istegen kezde óndiriletin ónim kólemin
1 mln tonnaǵa deıin jetkizýge múmkindik bar. Al kúkirt qyshqyly zaýytynda qazirgi ýaqytta 330 adam jumys isteıdi.
Jańa joba – Qazaqstan men Reseıdiń áleýmettik strategııalyq seriktestiginiń aıqyn kórinisi. Jylyna 800 myń tonna ónim óndiretin kásiporyn eldegi ónerkásip salasyn órge súıreıdi. О́ıtkeni zaýyttan shyǵatyn kúkirt qyshqyly ýran alý, metallýrgııa men mıneraldy tyńaıtqyshtar alýda qoldanylady. Elimiz jylyna
3,5 mln tonna kúkirt qyshqylyn paıdalanatyndyqtan, zaýyt ishki naryqty qamtýǵa úles qosady.
Reseılik kompanııa óndiretin taǵy bir ónim – mıneraldy tyńaıtqysh. Bul zaýyttyń ónimin álemniń jetpisten astam memleketi tutynady. «EýroHım» kompanııasy áleýmettik seriktes retinde búgingi kúnge deıin birqatar jobany júzege asyrý maqsatynda 29 mln dollar kóleminde qarjy aýdarypty.
Kompanııa basshylary qolǵa alǵan, úsh kezeńdi qamtıtyn jobalar tolyqqandy júzege asqan kezde 1 200 adam jumyspen qamtylady dep kútilip otyr. Seriktestik basshylary birinshi kezekte jergilikti azamattardy jumysqa qabyldaýǵa nıetti.
Jergilikti atqarýshy bılik ókilderi keltirgen derekke júginsek, osy jyly óńirge 471 mlrd teńge shamasynda ınvestısııa tartylǵan. Nátıjesinde, 47 kásiporyn ashylypty. Aldaǵy tórt jyldyń bederinde jalpy quny 5,6 trln teńgeni quraıtyn 116 jobany júzege asyrý boıynsha naqty jumys júrgizilip jatyr.
Júzege asqan jańa jobanyń basty artyqshylyǵy – zamanaýı, ekologııalyq turǵydan qaýipsiz tehnologııalardyń qoldanylýy. Mamandardyń aıtýynsha, qajetti qural jabdyqtardy álemniń eń myqty óndirýshi elderinen alypty. Jańa óndiris oshaǵynan janama ónim retinde kalsıı hlorıdi men sıntetıkalyq gıps alý josparlanǵan. Bul ónimder túrli ónerkásip salalarynda keńinen qoldanylady.
Jaýapty tulǵalardyń sózine sensek, qurylys kezeńinde 2 myńǵa deıin adam jumyspen qamtylǵan kórinedi. О́nimin jahannyń mańdaıaldy mamandary joǵary baǵalaǵan kásiporyn aldaǵy ýaqytta óndiris qýattylyǵyn arttyrýǵa bekinip otyrǵany kóńil toǵaıtady. Bul óz kezeginde Sarysý dalasynda júrgen azamattardyń eki qolǵa bir kúrek ustaýyna múmkindik beretini daýsyz dep bilemiz.
Jambyl oblysy,
Sarysý aýdany