Balasy kámelet jasyna tolǵandar járdemaqydan qaǵyla ma?

Gúlmıra JÁKENQYZY, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Ana men balany qorǵaý basqarmasynyń basshysy:

Elimizde «kópbalaly otbasy», «nagradtalǵan ana» uǵymdary áleý­mettik kómek, belgili bir jeńildikter usynýǵa negiz retinde qoldanylady. «Neke jáne otbasy týraly» kodekstiń 1-babyna sáıkes birge turatyn tórt jáne odan kóp kámeletke tolmaǵan balasy bar otbasy kópbalaly sanalady. Onyń ishinde kámelet jas­qa tolǵannan keıin jalpy orta, teh­nı­kalyq-kásiptik nemese joǵary, joǵary oqý ornynan keıingi bilim uıymdarynda oqıtyn balalary bar otbasylar da osy mártebege ıe bolady. Iаǵnı balasy JOO nemese kolledjde oqıtyn kópbalaly otbasylar burynǵysha jármaqysyn ala beredi. Eskeretini, oqýda júrgen bala 23 jasqa tolǵanǵa deıin ǵana mártebe saqtalady. Iаǵnı úsh balasy mektepke qatynasa, bir balasy mektepten keıingi bilim beretin uıymda oqysa, onda ol kópbalaly otbasy áleýmettik kómek pen jeńildikterden qaǵylmaıdy.

Kópbalaly otbasylarǵa áleýmet­tik qoldaý kórsetý maqsatynda taby­syna qaramastan otbasyndaǵy bala sanyna baılanysty saralanǵan mól­sherde tólenetin memlekettik jár­demaqy 2020 jylǵy qańtardan bastap engizildi.

4 balasy bar otbasylardyń járdemaqy mólsheri – 16,03 AEK, 5 balasy barlarǵa – 20,04 AEK, 6 balasy barlarǵa – 24,05 AEK, 7 balasy bar otbasylarǵa – 28,06 AEK, 8 jáne odan da kóp bolsa, ár balaǵa 4 AEK shamasynda tólenedi. Búginde járdemaqynyń osy túri 631 myńnan astam otbasyna taǵaıyndalyp, tólenip jatyr.

Taǵy bir eskeretin jaıt, qolda­nys­taǵy zańnamaǵa sáıkes 18 jasqa tol­maǵan tulǵa bala bolyp esepteledi. Osy­ǵan baılanysty kópbalaly otbasy már­tebesi ýaqytsha beriledi. Iаǵnı otbasy­daǵy úlken bala 18 jasqa tol­ǵan­­da nemese kúndizgi oqý nysanynda oqymaǵan jaǵdaıda bul mártebe toqta­tylady. Joǵaryda aıtqandaı, bala kún­dizgi bólimde oqıtyn bolsa ǵana «kóp­balaly» degen mártebe 23 jasqa deıin saqtalady.

Osy kúnge deıin kópbalaly otbasylar járdemaqydan qaǵylmaýdyń qamyn oılap, JOO-dan nemese kol­ledjden jyl saıyn oqıtyny týraly anyqtama alatyn. Ol qujat­ty halyqqa qyzmet kórsetý orta­lyqtaryna ótkizetin. Qujat ótkiz­bese, járdemaqy túspeıtin. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi osy jumysty avtomattandyrýǵa kiristi. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi, Oqý-aǵartý mınıstrliginiń aqparattyq júıesine qosylǵan soń, málimetter kúnbe-kún túsip otyrady. Osylaısha, keleshekte otbasylar balanyń JOO nemese kolledjde oqıtyny týraly anyqtama alyp, sabylmaıdy. Bar bolǵany kóp­balaly otbasyna taǵaıyndalǵan jár­dem­aqynyń merzimi uzartylǵany týraly SMS habarlamaǵa jaýap berip, máselesin sheshedi. Hatty alǵan otbasy úsh kúnniń ishinde kelisetinin aıtyp, maquldaýǵa tıis. Oǵan úlgermese, ádettegishe ótinish beredi. Qazir bul máseleni memlekettik organdar qarap, jańa oqý jylyna deıin aıaqtaýdy josparlap otyr. Júıe bıyl tolyq avtomattandyrylǵan kúnniń ózinde eskeretin jaıttar bolady. Mysaly, bizde sheteldiń oqý oryndary týraly derek bolmaǵan soń, onda oqıtyn stýdentter burynǵysha oqıtynyn rastaıtyn anyqtama ótkizedi. Eger keler oqý jylynda qandaı da bir sebeptermen járdemaqy túspese, birden Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtaryna habar­lasqany abzal.