Aqmola óńiri tabıǵı klımattyq jaǵdaıǵa baılanysty qysqy týrızmdi, sport túrlerin, ekologııalyq sharalardy, otbasylyq demalysty damytýǵa, ótkizýge óte yńǵaıly. О́ńirge qysqy maýsymda jyl saıyn 300 myńǵa deıin týrıst keledi.
Búgingi týrıst Kóksheniń kórkem tabıǵatyna ǵana emes, ár belesi men tóbesiniń astynda buǵyp jatqan kóne tarıhqa da qushtar. Ańyz shyndyqqa birtaban jaqyn. Kóńildi baýraǵan soń kórkem áńgimege bergisiz, el esinde saqtalǵan ǵıbratty shyndyq.
Este joq eski kezeńde Býrabaı baýraıyn mekendeıtin elde er bala dúnıege kelip, on jasqa tolǵanda jalpaq jurtqa tanylypty. El ony Oqjetpes dep atap, ańyz etedi. At kótere almaǵan soń, pilge minip júripti. Qazaqtyń basynan qashan qasiret arylǵan? Jaýlary da kóp bolsa kerek. Oqjetpes kúnde el qorǵaǵan qyrǵyn urysqa qatysyp, týǵan jeriniń tósin qorǵaıdy. Kúmis kóldiń sýyna shomylyp, Kóksheniń etegindegi ný qaraǵaıdyń ortasynda damyldap jatady. Manaǵy qaýip-qater esten shyqqan. Dál osy ýaqytta zulym jaý aılasyn asyrǵan. Ábden uıqyǵa ketti-aý degen kezde bas salady. Baılap alyp qorlamaqshy. Qapyda qalǵan batyr qos qaptalyndaǵy qaraǵaı men qaıyńdy túbirimen qopara julyp, qaırat kórsetedi. Sóıtip, orman ishinde kádimgi bir aýyldyń qotanyndaı jer otalady. Aýmaǵy atshaptyrym alańǵa aınalady. Keıin han osy alańdy jaqsy kórip, mekendegen soń Abylaı alańy atanypty.
Kóz ushynda – Tassyrǵanaq. Alańnan taban aýdarmastan bıikke kóz salsańyz ǵalamat úlken Tassyrǵanaq janaryńyzǵa iligedi. Tabıǵattyń adamzat qolynan kelmes keremeti ispetti. Kóktastyń eni shamamen 15–20 qadamdaı, tabany 150 qadam tóńireginde. Eki jaǵy tip-tik, tep-tegis. Jalpaq tabanynda barmaqtaı kedir-budyr joq. Aýzy dýaly áýlıe babalarymyz tabıǵattyń bul ǵajaıybyn Tassyrǵanaq dep ataǵan. Shyńǵa shókken pildi kórgińiz kelse, Býrabaıdyń baýraıyna kelińiz. Abylaı alańynan júzińizdi Oqjetpeske qaraı bursańyz, álemniń esh jerinde joq ǵajaıyp menmundalaıdy.
Tý sonaý kók aspannan kókshilter – kók bult quıyla qulap, jup-juqa shymyldyǵymen etek-jeńin qymtaǵan Oqjetpes sýǵa qarap sylańdaıdy. Ańyz týmaı qaıtsin, syry men symbatynyń ózi ertegi ispetti emes pe? Oqjetpes qojyr-qojyr jaı tastar emes, tolaıym taza granıt tekshelerden turady. Endi bir zer salǵanyńda, áldebir alyp batyr tómende turyp túp jaǵy eresen jýan, bas jaǵy ótkir, úshkir, kókpeńbek súńgini jeti qat aspannyń ar jaǵynan tónip kelgen kesapatqa qarsy siltep turǵan tárizdi. Osy bir órlikti, tilsiz tastyń tamyryna sińgen erlikti kórgen jannyń tula boıyna ǵajap bir sezim uıalaıdy.
Tabıǵaty men tamasha taǵylymy úılesken Býrabaı óńirine at izin salatyndar qatary jyl saıyn kóbeıip keledi. 2024 jyly saf aýasymen tynystap, qur atqa mingendeı qýnap kelip-ketkender sany bir mln adamnan asty. Onyń 404,7 myńy ornalastyrý oryndarynyń qyzmetin paıdalandy. 2025 jyldyń qańtar-qyrkúıek aılary aralyǵynda bul kórsetkish 530 myń adamǵa jetip, 31%-ǵa ósti.
Endi týrısterdiń kóńilin ne aýlap tur degen saýalǵa jaýap izdeıtin bolsaq, eń aldymen Býrabaı baýraıynda «Magic Burabay 2026» tujyrymdamasy júzege asyrylyp jatqandyǵyn aıta ketken jón. Osy tujyrymdamaǵa sáıkes, jergilikti turǵyndar men týrısterdiń erkin kirýine bolatyn lokasııalar qarastyrylǵan. Olardy sál ǵana taratyp aıtatyn bolsaq, Býrabaı kentindegi kórki kóz arbaıtyn ertegiler stansasy, Aıýtas jartasy bar. Bul aýmaqtarda qysqy demalystyń san alýan túrleri usynylady. Konkı, shańǵy tebý, snoýtıýbıng, qyr basynan quldılaıtyn qysqy syrǵanaqtar, jaıaý júrginshiler marshrýty, trekkıng, haskı ıtterimen serýendeý, qalasańyz, atqa minip te jele shoqytyp, tarıhı taǵylymǵa tunyp turǵan óńirdi aralap kórýge bolady.
Qyraýly qysta qoldyń salasyndaı aq qaıyńdar men máńgi jasyl qaraǵaılar kómkergen Býrabaı baýraıy qurqyltaıdyń uıasyndaı jyp-jyly. Taý ishinde óńmenińnen ótetin sýyq jel soǵa qoımaıdy, esesine otbasylyq demalysqa arnalǵan keń aýqymdy qyzmet túri kóp. «Discovery Borovoe», «Atyrau Avenue», «Sultan Plaza», «Grand Hotel Burabay», «Terrassa Park», «Forest Camp», «Wyndham Garden Burabay», «Rixos Borovoe» tárizdi qonaqúılerde shańǵy, konkı, qarda júretin qyrýar tehnıka jalǵa beriledi. Quzar jartastyń eteginen quldılap qustaı ushatyn syrǵanaqtarda qyzyqty oıyn-saýyq uıymdastyrylady.
Shıpajaılar jyl boıy emdeý-saýyqtyrý qyzmetterin kórsetedi. Qys mezgilinde halyqtyń yqylasy aýyp turatyn «Oqjetpes», «Jumbaqtas», «Shýchınsk» shıpajaılarynda kirpııaz kóńildiń údesinen shyǵatyn qyzmet kórsetiledi. «Qazaqstandyq Laplandııa» kesheni – Býrabaı kýrortyndaǵy qysqy demalysqa arnalǵan eń tanymal nysandardyń biri. Keshen haskı ıtteri jegilgen shanamen serýendeýden bastap, kóńilge qorqynysh uıalatatyn, ǵajaıyp syrǵa toly, sezimińdi selt etkizetin bólmelerimen tanymal. Munda ınteraktıvti aımaqtar, jańa jyldyq fotolokazııalar, otbasylyq demalysqa arnalǵan qyzyqty da mazmundy baǵdarlamalar uıymdastyrylady. Úılesimdi qyzmet jasqa da, jasamysqa da tartymdy. Týrıster kýrortty óńirdegi at sporty klýbtarynyń qyzmetin de kóre alady. Bul arada «At aýlasy», «Jeti qazyna» klýbtarynyń jumysyn aıta ketýge bolady. Jylqy, ponı, túıe, buǵylarmen serýendeý tamasha áserge bóleıdi.
«Aqmaral» sharýashylyǵy da qysqy mezgilde kórýge bolatyn jer. Býrabaı meımandary bul jerde tek panta emin alýǵa ǵana emes, qysqy sport túrlerimen shuǵyldanýǵa da keledi. Taý shańǵysy men snoýbord áýesqoılaryna arnalǵan ártúrli kúrdeliliktegi joldar bar. Bul joldardyń boıynda taý shańǵysy bazalary qonaqtarǵa qyzmet etedi. Eń tanymaly – «Elikti Park» taý shańǵysy kesheni. Keshenniń óz qonaqúıi men meıramhanasy bar. Kelýshilerge túrli jabdyqtardy jalǵa beredi. Sondaı-aq «Orman Ski» alýan túrli qyzmet kórsetýge daıyn.
Býrabaı baýraıyndaǵy qysqy qyzyqtyń ystyq lebi osylaı sharpyp tursa, irgedegi ásem Zerendiniń de aqsha qarǵa oranǵan ajary kóńil arbaıtyndaı. Kýrortty aımaqta qysqy týrızm qyzmetin kórsetetin birneshe nysan ornalasqan. «Zeren nur» sanatorıı saýyqtyrý kesheni tirek-qımyl apparaty, tynys alý músheleri, júrek-qan tamyry, as qorytý, qan aınalymy, júıke júıesi syrqattaryn ońaltýǵa baǵyttalǵan keń aýqymdy qyzmet túrin usynady. Belsendi demalys túrlerinen shańǵy, konkı, shana, tıýbıng qarastyrylǵan. Sondaı-aq «Avrora garden», «Danel» demalys aımaqtarynda qysqy oıyn-saýyq túrleri qoljetimdi.
Qysqy týrızm basqa aýdandarda da qarqyndy damyp jatyr. Máselen, Qorǵaljyn aýdanynda qysqy balyq aýlaý sporty jandanyp keledi. Tabıǵaty tamyljyǵan Aqkól aýdanynda da qysqy demalys túrleri mol. Munda qysqy qyzyqty demalys túrleri usynylady. «Wyndham Residences Aqkol» qonaqúıi, «Sharzhum» demalys bazasy, «Lagýna Aqkól» demalys aımaǵy sııaqty onǵa jýyq ornalastyrý nysany jumys isteıdi. Atap aıtqanda, «Sharzhum» belsendi demalys pen sportty unatatyndar arasynda tanymal. Nysan aldaǵy ýaqytta muz aıdynyn, syrǵanaqtar men shańǵy trassasyn iske qosýdy josparlap otyr. Qys mezgilinde munda balalar men eresekterge arnalǵan shańǵy jarystary turaqty ótkiziledi.
Qosshy qalasyndaǵy «TAU Park», «Jailau Resort» demalys bazalary da kópshilikke tanymal. «TAU Park» bazasy taý shańǵysy yldılary, tıýbıng, atpen serýendeý, peıntbol, sadaq atý, qarda júretin tehnıkalarmen serýendeý qyzmetteri sııaqty qysqy oıyn-saýyqtyń birneshe túrin usynady. Arshaly aýdanynda ornalasqan «Ozero», «Beibarys» demalys bazalary da qonaqtardy qabyldap, ártúrli qysqy demalys qyzmetterin kórsetýge daıyn. Selınograd aýdanynda «Balqaragai», «Zolotoı fazan» demalys aımaqtary ornalasqan. Bul nysandarda atpen serýendeý, kvadrosıkl, qarda júretin tehnıka, baggımen júrý, shana, shańǵy, konkı, tıýbıng, «banan» attraksıony, peıntbol qyzmetteri qoljetimdi.
Tabıǵı resýrstardyń, zamanaýı ınfraqurylymnyń, qysqy oıyn-saýyqtyń keń spektriniń úılesýi arqasynda óńir jyl boıy jumys isteıtin týrıstik baǵyt retindegi mártebesin nyǵaıtyp, otandyq, sheteldik týrıster úshin tartymdylyǵyn arttyryp keledi.
Aqmola oblysy