Halyqaralyq reıtıngte mártebemiz aıqyndaldy

Premer-mınıstrdiń orynbasary – Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev vedomstvonyń bir jyldaǵy qyzmetiniń qory­tyndylaryna arnalǵan bas­pa­sóz máslıhatyn ótkizdi. Ol jyl qorytyndysynda elimiz halyqaralyq reıtıngtegi pozısııasyn nyǵaıtqanyn, JI damýynyń ınstıtýsıonaldyq negizin qalyptastyrǵanyn, «alem.cloud» ulttyq sýperkompıýter­lik klasterin iske qosqanyn jáne memlekettik qyzmetterge, ekonomıkaǵa, áleýmettik salaǵa sıfrlyq jáne JI sheshimderin aýqymdy engizýdi qamtamasyz etkenin atap ótti.

Halyqaralyq baǵalaý­larǵa sáıkes, búginde elimiz elektron­dyq úkimettiń damý ındeksin­de (EGDI) 24-orynda, onlaın-qyzmetter ındeksi (OSI) boıynsha álemniń top-10 eline kiredi. Buǵan qosa «alem.cloud» ulttyq sýperkompıýterlik klas­teri álemdegi eń iri sýper­kom­pıý­terlerdiń TOP-500 reı­tıngine enip, 86-orynǵa ıe boldy. Osylaısha, elimiz esep­teý qýaty boıynsha óńir kósh­basshylarynyń biri retindegi mártebesin rastady.

«Bul ustanymdar sıfrlyq jetilý deńgeıin ǵana emes, sonymen qatar memlekettiń bas­qarý tájirıbesine jasandy ıntel­lektini aýqymdy túrde engize alý qabiletin de kórsetedi», dedi J.Mádıev.

Elimizdiń sıfrlyq ekonomıkasyn damytýdyń negizgi ele­menti «Astana Hub» ekojúıesi bolyp qala beredi. Vıse-premerdiń aıtýynsha, bul alań búginde eki myńǵa jýyq IT-kompanııa­ny biriktiredi. 2025 jyly hab je­lisi 20 aımaqtyq jáne 4 ha­lyq­aralyq saıtty qamtydy. Qatysýshylardyń tabysy 800 mlrd teńgege jetip, 20%-ǵa ósti, al eldiń IT-eksportynyń kólemi 1 mlrd dollardy qurady.

«Halyqaralyq habtar arqyly 100-den astam qazaqstandyq startap sheteldik naryqqa shyqty. Ekojúıede aımaqtyń alǵashqy tehnologııalyq «syńarmúıiz» kompanııasy paıda boldy, ol – «Higgsfield.ai». Al venchýrlyq qarjylandyrýdy damytý úshin maqsatty kólemi 1 mlrd dollar bolatyn «Qazaqstan Venture Group» quryldy, qazirgi ýaqytta 115 mln dollar qarajat tartyldy», dep tolyqtyrdy J.Madıev.

Mekteptegi tamaqtaný júıe­sin sıfrlandyrý óńirlerde bıýdjet qarajatyn 30%-ǵa deıin únemdeýge múmkindik ber­di. Elimiz «GovTech» baǵyty men sıfrlyq memlekettik qyz­met­terdi dáıekti túrde damy­typ keledi.  Vıse-premer jańar­tylǵan «eGov Mobile» qosym­shasy aı saıynǵy aýdıtorııany bir jyl burynǵy 4,2 mln paıdalanýshydan 6,4 mln-ǵa deıin arttyrǵanyn atap ótti. «EGov Business» platformasy iske qosyldy, ol arqyly bir jylda 4,6 mln qyzmet kórsetildi.

«Ekonomıkalyq turǵyda tıim­diligin kórsetip otyrǵan «Áleý­met­tik ámııan» eleýli túr­de damyp jatyr. Mekteptegi tamaq­ta­ný júıesine 6,7 myń mektep qaty­sady, 49 mln tegin túski as beri­le­di, bul rette óńirler­de bıýd­jet qarajatyn únemdeý 15%-dan 30%-ǵa tústi. Dári-dármek­pen qam­ta­ma­syz etý salasynda jú­ıe 700-den astam memlekettik dári­hana men 13 mln reseptini qam­tydy», dedi J.Mádıev.

Vıse-premer elimiz jerdi qashyqtan zondtaý spýtnıkterin toptastyrýdyń negizgi jobalaý kezeńi aıaqtalǵanyn, «Soıýz-5/Suńqar» zymyran tasyǵyshyn ushyrý úshin «Báıterek» keshenin daıyndaý josparly rejimde jalǵasyp jatqanyn aıtty.

«Baılanys jáne telekommýnıkasııa salasynda «Qoljetim­di ınternet» baǵdarlamasy ba­symdyqqa ıe bolyp otyr, onyń sheńberinde 2027 jyldyń sońy­na deıin 3 myńnan astam aýyl joǵary jyldamdyqty ınternetpen qam­ta­masyz etiledi. О́ńirde alǵash ret «Starlink» jáne «OneWeb» spýtnıktik ınternet qyz­meti resmı túrde iske qo­syl­dy, «Direct-to-Cell» teh­nolo­gııa­­­syna testileý júrgizildi», dedi ol.

Pılotsyz tehnologııalardy testileý boıynsha qanatqaqty joba iske qosylady. Elimizde ınnovasııalyq kólik júıelerin engizý úshin bazalyq jaǵdaılar jasalǵan. Jaqyn arada barlyq quramdas bólikterdi tekserý men odan ári jumys baǵyttaryn anyq­taý úshin tehnologııany pı­lottyq rejimde iske qosý josparlanyp otyr. Bul bola­shaq­ta jobany budan da úlken aýmaqtarǵa keńeı­tý­ge múmkin­dik beredi.

«Biz qandaı komponent­terdi qaıta qaraý kerektigin tekserý úshin pılottyq re­jimdi iske qosýdy bas­taımyz. Ol úshin qaýipsiz tes­ti­leý aı­maǵy anyqtalady. Alyn­ǵan ná­tıjeler negizinde jol ınf­ra­­­­qu­rylymynyń standart­taryn ázir­leımiz. Pılot­tyq iske qosý qory­tyndysy bo­ıyn­sha jol ın­fraquryly­my­na qo­ıy­­­­­­la­tyn eń tómengi talap­­tar le­gi ázirlenetin bolady», dedi vıse-premer.