El oqýshylary men stýdentteriniń ǵylymı jobalardaǵy jetistigi men sátti ónertabysyn jıi sóz etip jatamyz. Sol jańalyqtardy ǵylymı aınalymǵa engizý men óndiriste paıdaǵa asyrý tusy tıynnyń ekinshi betindeı nazarǵa ilikpeı qalady. Daryndy jastardyń teorııalyq turǵyda tıimdi dáleldegen tásilderin is júzinde ilgeriletý úshin jaýapty salalar nendeı sheshimge arqa súıep, olardy qalaı yntalandyryp otyr? Tabysty ǵylymı jobalardy qomaqty qarjyǵa aınaldyryp, el ekonomıkasyna úles qosý úshin oqýshy, stýdent pen jetekshileri neni bilý kerek? Taqyryp tóńiregindegi osy jáne ózge de saýaldarymyzǵa Oqý-aǵartý mınıstrligi jaýap berdi, dep jazady Egemen.kz.
Mınıstrlik joldaǵan jaýapqa súıensek, elimizde oqýshylar men stýdentterdiń ǵylymı-zertteý jáne jobalyq qyzmetke erte jastan aralasýyna júıeli jaǵdaı jasalǵan. Vedomstvo oqýshylar arasynda zertteý daǵdysyn qalyptastyrý maqsatynda 2-7-shi synyp oqýshylaryna arnalǵan «Zerde» zertteý jumystary men shyǵarmashylyq jobalar konkýrsyn dástúrli túrde uıymdastyrady. Atalǵan ǵylymı báıgede búginge deıin 26 338 bilim alýshy baq synap, boıynda izdený alǵysharttaryn qalyptastyrǵan. Al 5-6-shy synyp oqýshylary úshin «ProEco» ekologııalyq ǵylymı jobalar baıqaýy turaqty túrde ótedi. 8-11-shi synyp bilim alýshylary qarym-qabiletin jalpy bilim beretin pánder boıynsha Respýblıkalyq ǵylymı jobalar konkýrsyna qatysyp shyńdaı alady.
«Konkýrs jaratylystaný-matematıkalyq jáne qoǵamdyq-gýmanıtarlyq baǵyttardy qamtıtyn 19 seksııa boıynsha ótkiziledi. Ǵylymı jobalar jarysyna jyl saıyn mektepishilik kezeńde shamamen 30 myńǵa jýyq oqýshy tirkelip, aýdandyq jáne oblystyq kezeńderdiń nátıjesinde iriktelgen 1 000-ǵa jýyq oqýshy respýblıkalyq kezeńge joldama alady. Atalǵan jobalar negizinen ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik sıpatta bolady», delingen mınıstrlik málimetinde.
«Samuryq-Qazyna» ǵylymı jobalardy qarjylandyrý arqyly óndiristiń tıimdiligin arttyrady
Salaǵa degen súıispenshiligi men qyzyǵýshylyǵy joǵary bolyp, júzden júırik shyqqandarǵa jobasyn tereńirek zerdeleýge múmkindik beriledi. Úzdikter halyqaralyq deńgeıde Qazaqstannyń atynan óner kórsetý mártebesin ıemdenedi. Bıyldan bastap 6 avtorǵa AQSh-ta 80-ge jýyq memleket ókilderi bas qosatyn Regeneron ISEF dúnıejúzilik ǵylym jáne tehnıka kórmesinde jobalaryn tanystyrýǵa joldama beriledi. Oqý-aǵartý mınıstrligi endigi jerde atalǵan kórmeden júldeli oralǵan oqýshylar men olardyń ǵylymı jetekshilerine birjolǵy syıaqy tóleýdi kózdep otyr.
Mınıstrlik oqýshylardyń ǵylymı jobalary, kóbine zertteý jáne prototıptik deńgeıde iske asyrylsa, kolledj stýdentteriniń startap-jobalarynyń bir bóligi óndiris pen bızneske kezeń-kezeńimen engizilip jatqanyna nazar aýdardy.
Astanalyq stýdentter ókpe obyryn erte anyqtaıtyn júıe oılap tapty
Kolledj stýdentteriniń ónertabysyn kommersııalaýdyń joly kópKolledj stýdentteriniń jobalyq jáne kásipkerlik áleýetin damytý elimizde mektepke deıingi, orta, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasy aıasynda júzege asyrylady. Osy qujatqa sáıkes stýdentterdiń kásipkerlik daǵdylaryn qalyptastyrý maqsatynda 100 «Business Startup» stýdenttik ortalyǵyn qurý maqsaty qoıylǵan. Mınıstrlik dereginshe, búginde óńirlerde áleýmettik seriktesterdiń qatysýymen 60 kolledjdiń bazasynda osyndaı ortalyq qurylyp, olar stýdentterdi jobalyq qyzmetke tartýǵa, startaptardy qurý men ilgeriletýge qoldaý kórsetip otyr. Ortalyqtardyń jumys baǵyty san salany qamtıdy.
«Ortalyqtardyń 20%-y aqparattyq jáne sıfrlyq tehnologııalar salasynda jumys isteıdi, al 15%-y óndiristik jobalarǵa mamandanǵan. Budan bólek, jobalar aýyl jáne mal sharýashylyǵy, bilim berý, qyzmet kórsetý, áleýmettik kásipkerlik jáne ózge de ekonomıka salalaryn qamtıdy», delingen mınıstrlik málimetinde.
Mektep oqýshylary adamǵa daýsyn qaıtaratyn qurylǵy oılap tapty
Ortalyqtarda pisip-jetilgen jobalardy irikteý men ári qaraı ilgeriletý úshin obektıvti tańdaýdyń mańyzy zor. Sondyqtan quramyna kásipkerler men kásibı mamandar birikken qazylar alqasy kolledjishilik jáne óńirlik týrnırlerde suranys pen usynysy teń tartymdy jobalardy tańdaýǵa den qoıady. Sondaı-aq jobanyń praktıkalyq mańyzy, ınnovasııalyq sıpaty, iske asyrý múmkindigi, áleýmettik áseri negizgi krıterıı retinde eskeriledi. Osy atalǵan satylardan súrinbegen startap-jobalar «Men – kásipkermin» grandtýrnırine jáne «Mıss Bıznes – 2025», «TOP – 100 stýdent» konkýrsyna joldanady.
«Búginge deıin atalǵan baıqaýlardyń respýblıkalyq kezeńine 925 joba kelip tústi. Olar óndiris, aýyl sharýashylyǵy, áleýmettik kásipkerlik, saýda, mádenıet jáne óner, dızaın jáne kreatıvti ındýstrııalar, bilim berý, medısına, týrızm, sıfrlyq tehnologııalar, kólik jáne logıstıka, ekologııa sııaqty baǵyttardy qamtydy. Sonymen qatar halyqaralyq seriktester tarapynan 14 sheteldik joba usynyldy. Qorytyndysy boıynsha eldiń 20 aımaǵynan 72 joba (137 qatysýshy) iriktelip, olardyń birqatary qyzmet kórsetý, áleýmettik jáne otbasylyq bıznes formatynda pılottyq kezeńnen ótip, naqty naryqta iske asyrylyp jatyr», delingen mınıstrlik jaýabynda.
Astanada mektep oqýshysy «Aqyldy shlagbaým» oılap tapty
Al oqýshy jáne stýdent jobalarynyń avtorlyq quqyǵy elimizdiń qoldanystaǵy zańnamasyna sáıkes qorǵalady.