Konstıtýsııaǵa engiziletin ózgerister kóptiń kókeıindegi negizgi suraqqa aınalyp otyr. Sondyqtan Konstıtýsııalyq reformanyń ár azamatqa ne úshin qajet ekenine aıryqsha nazar aýdarylady. Bul týraly Konstıtýsııalyq komıssııanyń kezekti otyrysynda Parlament Senaty Tóraǵasynyń orynbasary Jaqyp Asanov aıtty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«Abaı ǵulama zań men ádildikke kóp mán bergen. Sózderiniń tórkini: zań durys jumys istemese, ádildik álsireıdi, al ádildik álsirese, qoǵamnyń irgesi sógilip, eldiń berekesi qashady. Baýyrjan Momyshuly osyny: «Tártipke baǵynǵan qul bolmaıdy, tártipsiz el bolmaıdy» dep túıindegen. Iаǵnı Zań men Tártip eldi saqtaý úshin, jurtty uıystyrý úshin, ár adamnyń quqyǵy men shegin naqtylaý úshin kerek», dep atap ótti ol.
Jaqyp Asanovtyń aıtýynsha, bul ustanymdardyń negizi zań ústemdiginde jatyr. Al sol zańdardyń túp negizi – Konstıtýsııa. Konstıtýsııa – halyq pen memleket arasyndaǵy negizgi kelisim.
Konstıtýsııa memlekettik qurylystyń zamanaýı mindetterin aıqyndaıdy
«Konstıtýsııa, eń aldymen erkindigimizdi, ar-namysymyzdy, menshigimizdi qorǵaıtyn quqyqtyq qalqan. Ekinshiden – árqaısysymyzǵa bilim alýǵa, emdelýge, eńbek etýge, kásip ashýǵa múmkindik beredi. Úshinshiden – zań aldynda bári teń qaǵıdasyn bekitip, ádil qoǵamnyń ortaq standartyn ornyqtyrady», degen Senat Tóraǵasynyń orynbasary Konstıtýsııalyq reformanyń negizgi sebepterine toqtaldy.
Birinshiden, qazirgi álemdik jaǵdaı kúrdeli ári turaqsyz. Osyndaı kezeńde Negizgi zańda bizdiń qandaı el, qandaı memleket ekenimiz jáne qandaı qundylyqtarǵa súıenetinimiz aıqyn, naqty, esh kúmán qaldyrmaıtyndaı shegelep jazylýy tıis.
Konstıtýsııada zańdardyń keri kúshine tyıym salý usynyldy
«Konstıtýsııanyń alǵashqy betin ashqannan-aq baǵytymyz da, ustanymymyz da, memleket retinde bolmysymyz da anyq kórinip turǵany mańyzdy. Ekinshiden, biz keshe ǵana paıda bolǵan el emespiz. Tamyry tereń Uly Dala órkenıetiniń zańdy muragerimiz. Bul jer bizge ońaı kelgen joq. Ata-babamyz naızanyń ushymen, bilektiń kúshimen saqtap qalǵan. Osy jer – bizge mura bolyp qalǵan eń qasterli qundylyq. Sondyqtan jańa preambýlada osy amanat dál ári salmaqty kórsetilgen dep sanaımyn», dedi ol.
Sondaı-aq, Ata zańymyzda Qazaqstannyń birtutas el ekeni, memleketimiz ýnıtarly, jerimiz bólinbeıtini, shekaramyz myzǵymas ekeni taıǵa tańba basqandaı jazylǵan. Senat Tóraǵasynyń orynbasary bul qaýipsizdigimizdiń ózegi ári barshamyzdy uıystyratyn ortaq ustanym ekenin eske saldy.
«Úshinshiden, qoǵamnyń sanasy ózgerdi, azamattardyń memlekettik ınstıtýttarǵa qoıatyn talaby kúsheıdi. Demek, memleket te zaman kóshinen qalmaı, basqarý júıesin jańartyp, azamattardyń quqyǵyn burynǵydan da berik qorǵaýǵa mindetti. Osy turǵydan alǵanda, usynylyp otyrǵan ózgeristerdi tolyq qoldaımyn», dedi J.Asanov.
Qarlyǵash Jamanqulova: Jańa Konstıtýsııa sóz bostandyǵymen qatar shyǵarmashylyq erkindikti de qorǵaıdy
Senat Tóraǵasynyń orynbasary sóziniń sońynda Konstıtýsııalyq reformaǵa qatysty kóptegen azamat habarlasyp, túrli saýaldar joldap jatqanyn aıtty. Onyń aıtýynsha, «jalaqy kóbeıe me, zeınetaqy óse me» dep surap jatqandar da bar.
«Konstıtýsııanyń tikeleı maqsaty «erteń-aq jalaqyny kóterý» emes. Onyń maqsaty – ádil ereje ornatý: urlyqqa jol bermeıtin, ádiletsizdikke tosqaýyl qoıatyn, halyq qarjysynyń maqsatty jumsalýyn qamtamasyz etetin, laýazymyna qaramaı bárine birdeı jaýapkershilik júkteıtin júıe qalyptastyrý. Dál osyndaı júıe ǵana uzaq merzimde ómir sapasyn jaqsartyp, tabystyń ósýine jol ashyp, qazaqstandyqtarǵa mol múmkindik beredi», dep túıindedi sózin Jaqyp Asanov.