Azamattyq birtektilik deńgeıi maqsaty ortaq halyqtyń ustanymy

Ol bola­shaqtyń biryńǵaı ultyn qalyp­tastyrýdaǵy ınstıtýttyq refor­manyń negizin de qalyptastyrady. «Biz ózimizdiń turaqtylyq jáne kelisim modelin damytýda aıtar­­­lyqtaı tabystarǵa jettik. Sony­men qatar, qazaqstandyq birtek­tilikti odan ári nyǵaıtý qajet. Ol azamattyq qaǵıdatyna negizdelýi tıis. Osyndaı jaǵdaıda azamattyq ornyqty jáne tabysty memleket­tiń eń senimdi irgetasy bolady», dep atap kórsetti El­basy Nursultan Nazarbaev «Nur Otan» partııasy­nyń HIV sezinde sóılegen sózinde.

Osynaý mańyzdy máselelerdi sheshýdiń naqty joldary «100 naqty qadam» Ult jospary strategııasynda ashyp kórsetildi. Qazaqstan Konstıtýsııasyna saı barlyq azamattar quqyqtyń bir kólemin paıdalanýy, jaýap­kershiliktiń bir júgin arqalaýy jáne teń múmkindikke qolje­timdilikti ıelenýi kerek. «Máńgilik El» ıdeıasy arqaýyndaǵy jumyl­dyrýshy qundylyqtar – azamattyq teńdik, eńbeksúıgishtik, adaldyq, oqymystylyq pen bilimdi qaster tutý, zaıyrly el – taǵattylyq eli. Táýelsiz elimizdiń qaryshty da­mýy halqymyzdyń ortaq nıeti men tileginiń saltanat qurýy­na jol ashty. Memlekettik saıasat­tyń beriktigi men ashyqtyǵy nátı­jesinde bizdiń elimizde 17 kon­fes­sııanyń ókilderi beıbitshilik pen kelisimde tatý-tátti turyp jatyr.

Bul oraıda, Elbasynyń stra­­­tegııalyq oı-paıymdary ne­gizin­de qurylǵan Qazaqstan halqy Assam­bleıasy qoǵamdyq ómirdiń qozǵaýshy kúshi deńge­ıine kóterildi. Qurylǵan 20 jyl ishinde bedeldi uıym jalpy­­­halyq­tyq ókilettegi áleýmet­tik bas­tamalardyń ortaly­ǵyna aınalyp, kezek kúttirmes másele­lerdi sheshýdegi ǵyly­mı-shyǵarmashylyq zor áleýet­tegi ­ınstıtýt retinde tanyldy. Aqmo­la oblystyq assambleıasy da san-salaly qyzmetin atalǵan talaptar deńgeıinde uıymdastyrýǵa kúsh salýda. Qazaqstan halqy Assam­bleıasy Tóraǵasynyń tap­syrma­­­laryn oryndaý úshin aımaq­tyq qu­rylymymyzdyń atqarýshy organ­darmen, azamat­tyq qoǵam ıns­tı­týt­tarymen yntymaqty qarym-qaty­­nasy qalyptasyp, qoǵamdaǵy kelisim men turaqtylyqty ornyq­tyrý­­daǵy is-qımyl tájirıbemiz maz­­mundyq jaǵynan baıytyla túsýde. Bizdiń ıgi umtylystarymyz azamattyq birtektiliktiń deńgeıi elimizdegi ulan-ǵaıyr ózgeris­terdiń qarymymen ólshenetindigin kórsetedi. Bul, beınelep aıtqanda, qoǵamnyń nyǵaıýynyń, qoǵamdyq kúshterdiń maqsat birliginiń, memleket tutastyǵynyń alǵyshartynyń bekemdiginiń «barometri» sııaq­ty. Mundaǵy kórsetkishter azamat­tarymyzdyń Otan aldyndaǵy jaýapkershiligimen, ortaq múdde jolyndaǵy belsendiligimen ólshe­nedi. Biz ınstıtýttyq refor­ma­daǵy 4-shi qadamda erekshe atap kórse­­til­gen osynaý mindetter talaby­nan kórinýdi abyroıly paryz sanaımyz. Qazaqstandaǵy turaqtylyq­tyń ózge memleketterden artyqshy­ly­ǵy eńbek ujymdarynyń, árbir eldi mekendegi jergilikti qaýym­dastyqtyń maqsat birliginen kórinis tabady. Búgingi kúni Qazaqstan halqy Assambleıasynyń bastamashyldyǵymen qurylǵan Qoǵamdyq kelisim keńesteri osy qundylyqtardyń uıytqysyna aınaldy dep aıta alamyz.

Bizdiń oblysymyzda 266 keńes qurylǵan, olardy aýyldyq okrýg ákimderi basqarady. Onyń quramyndaǵy bedeldi azamattar jergilikti ózin-ózi basqarý qozǵalysyn damytýda eleýli eńbek sińirýde. Máselen, Stepnogor qalasyndaǵy qoǵamdyq kelisim keńesiniń beldi múshesi Gúlmaıra Baımaqova qala aýmaǵyndaǵy óziniń Qarabulaq aýylyn «kishi assambleıa» retinde ardaq tutady. Ol «Jer-Ana Astana» qo­ǵamdyq qoryn quryp, týǵan aýy­lynyń kóz tartarlyqtaı qulpy­rýyna kúsh salyp júr. Mundaı jandar óńirimizde kóp jáne olar el maqtanatyndaı ónege shashyp júr. Prezıdent N.Nazarbaev Qa­zaqstan halqy Assambleıasy elimiz boıynsha qaıyrymdylyq aksııalarynyń óristeýine uıyt­qy bolýy kerektigin atap ótti. Osyǵan baılanysty kóptegen aqmolalyqtar Qazaqstan halqy Assambleıasy jylyndaǵy ıgi isterge belsene qatysýda. Az ýa­qyttyń ishinde jerlesterimiz «Qazaqstan halqy Assambleıasy – 20 izgi is» bastamasynyń sımvolyna aınalǵan «Taıqazandy» 22 mıllıon teńgemen toltyrýǵa súbeli úles qosty.

Sondaı-aq, qaıyrymdylyq dastarqandary jaıylyp, múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan konsertter, donorlyq qozǵalys óristeýde. Mundaı sharalardyń aýqymy keń. Qazirgi kúni «Mektepke – jol» aksııa­synyń belsendi qaty­sýshy­lary arasynda Assambleıa múshe­lerin kóptep kezdestirýge bolady. Oblystyq assambleıa janyn­daǵy analar keńesi, jýrnalıs­ter klýby, balalar jáne jastar qaýymdastyǵy, halyqtyq qol­danbaly óner úıirmesi, ǵyly­mı-saraptamalyq keńes sııaqty qoǵamdyq uıymdar qyzme­tiniń aıasy keńeıe túsýde. Olar oblystyǵy 45 etnomádenı bir­lestikteriniń ártúrli is-sharala­ryna qatysyp, jurtshylyq iltıpatyna bólenýde. Mundaǵy jumystar etnostyq toptar múddesimen shektelip qalmaıdy.

Máselen, «Vıdergebýrg» nemis qoǵamy memlekettik-áleýmettik tapsyrys sheńberinde múmkindigi shekteýli azamattarǵa qoldaý kórsetýde. Jýyrda qoǵam janynan «Wunderkind» atalatyn mektep jasyna deıingi balalarǵa qosymsha daıyndyq ortalyǵy ashyldy. Onda jasóspirimderge jalpyqazaqstandyq qundylyqtar negizinen dáris beriledi. Ult damýy strategııasynyń Assambleıaǵa qatysty 4-shi baǵy­tynda: «Memleket quraýshy ult retinde qazaq halqyna aıryqsha jaýapkershilik júkteledi. Qa­zaqtar Jańa Qazaqstannyń bolmysyn qalyptastyrýda barsha ulystardy uıystyrýshy rólge ıe», degen joldar bar. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, elge tanymal aǵamyz Meırambek Qıyqov eki jyldan beri «Qazaq tili men mádenıeti» qoǵamdyq birlestigin basqaryp keledi. Jumys aýqymyn keńitken bul birlestik jyl basynda eki tilde shyǵatyn «Kókshe dıdary» gazetin jurtshylyqqa tarata bastady. Onda memlekettik tildi nasıhattaýmen qatar, elimizdiń qazaqy bolmysyn saqtaý máselelerine qatysty maqalalar jarııalanyp turady. Buǵan qosa Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlkettik ýnıversıtetinde «Qoǵamdyq kelisim» ortalyǵy jumysyn bastap, onda jerlesterimizdiń memlekettik tildi meńgerýine qolaıly jaǵdaılar jasaldy.

Memleket basshysy Nursul­tan Nazarbaev byltyr ashqan «Qo­ǵamdyq kelisim» saraıy jurt­­­shylyqtyń jıi jınalatyn má­denı-rýhanı ortalyǵyna aınal­dy. Munda Qazaqstan halqy­nyń dostyǵy men birligin qalyptas­­­tyrýǵa baǵyttalǵan keń kólemdi qo­laılylyqtar qamtamasyz etilgen. Bul ortalyq qazirdiń ózinde Almaty oblystyq assambleıasynyń, shetel­dik qoǵamdyq uıymdardyń delegasııalaryn qabyldap, astanalyq oblys jurtshylyǵynyń emen-jar­qyn turmysyn úlgi etip kórsetti. Joǵaryda atalǵan mysaldar qazaqstandyq birtektilik pen bir­lik uǵymynyń myzǵymas­tyǵyn kórsetedi. Dostyq týyn árqa­shan bıik ustaıtyn halqy­myz óziniń tutas ulttyq ustany­my – «Máńgilik El» ıdeıasy­nyń jar­qyndyǵyna senip qana qoımaı, onyń asyl ıgilikterine bólenetini anyq. О́ıtkeni, maqsaty bir halyq­tyń armany da asqaq bolmaq.

Marzııat TOHAEVA,

Aqmola oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy hatshylyǵynyń meńgerýshisi.

Aqmola oblysy.