Ozyq oqyrmandar oljaǵa keneldi

Jastar arasynda kitap oqý mádenıetin, bilim men aǵartýshy­lyq qundylyqtardy dáripteý men tulǵa qalyptastyrýdy maqsat etken jobanyń seriktesi – Yokohama shına brendi. Jeńimpazdardy marapattaý is-sharasy Yokohama ónimderiniń elimizdegi resmı dıstrıbıýtory bolyp tabylatyn SAN Tyres kompanııasynda ótti. Jobaǵa kitap oqý jáne ıntellektýaldyq saıystar arqyly óz bilimderin synaý maqsatynda el óńirlerinen 45 myńnan astam azamat qatysqan.

Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Arhıv, qujattama jáne kitap isi komıteti tóraǵa­synyń orynbasary Rollan Qus­pannyń aıtýynsha, elimizde kitap oqý mádenıetin qalyptastyrý maqsatynda keshendi sharalar iske asyp keledi. «Memleket basshysy «Kitap oqý mádenıetin damytý jáne zerdeli ult qalyp­tastyrý jónindegi sharalar týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Mańyzdy qujatta adam kapıtalyn damytý, qoǵamda kitap oqý mádenıetin qalyptastyrý, kitapty rýhanı qundylyq retinde nasıhattaýǵa qatysty júıeli qadamdar naqtylanyp, tapsyrma berildi. Osy maqsatta respýblıkalyq deńgeıde jobalar jalǵasyn taba beretin bolady. «Kitap oqyp, tulǵa bolamyn» respýblıkalyq jobasynyń maqsaty – jeńimpazdardy anyq­taý emes, qoǵamda kitap oqýdy nasıhattaý, oqýǵa úndeý. «El bolamyn deseń, besigińdi túze» demeı me halyq danalyǵy, aldaǵy ýaqytta osy jobanyń aýqymyn keńeıte bermekpiz» deıdi Rollan Qabyluly.

Joba bıyl tórtinshi ret iri kólemde ótip otyr. Bul – eń kóp oqyrman qatysqan joba. Kásipker-mesenat, SAN tyres basshysy Syrymbek Taý atap ótkendeı, «Kitap oqyp, tulǵa bolamyn» jobasy 2021 jyldan ­bastap iske asyp keledi. 2022 jyly joba aıasynda 126 myń oqyrman kitap oqyp, jeńimpazǵa Astana qalasynan bir bólmeli páter berilgen.  Túrli sebepterge baılanysty joba eki jylǵa toqtap, bıyldan bastap qaıta qolǵa alyndy.

«Kitap oqý este saqtaý júıe­sine, jyldam damý, mádenıetti tulǵa qalyptastyrýǵa yqpaly esh dáleldi qajet etpeıdi. Oqýǵa úndeý – qoǵam bolyp atsalysatyn jaýapty is. Jobaǵa qyzyǵýshylyq tanytyp, qatysatyndardyń sany artqan. Eń qyzyǵy kitaptardy oqyp, 7 mınýtta 100 suraqqa jaýap bergen oqyrmanymyz da bar. Oqýshylardyń jobaǵa qatysýy UBT kórsetkishterine oń yqpal etip jatqanyn da baıqadyq. Bul joly aqtyq saıysqa Atyraý, Shymkent, Almaty, Taldyqorǵan qalasynan 10 oqyrman irikteldi. Aldaǵy ýaqytta tıisti mınıstrlikpen birlesip ótkizip, oqyrman sanyn 1 mln-ǵa jetkizýdi kózdep otyrmyz. Oqylymdy kitaptar kóbeıse, qatysýshylar da kóbeıedi. Bul joly A.Áýezhanulynyń «Dala danyshpany – Maıqy bı», K.Toqaevtyń «Túnde atylǵan oq», O.Bókeıdiń «Ataý kere» romany tańdaldy. Shetelden qatysqan otandastarymyz da boldy. Joba jarııalanǵan kezde kitap dúkenderine de sholý jasalyp, saraptaldy» deıdi Syrymbek Taý.

Joba 3 aıǵa josparlanǵan. Shart boıynsha qatysýshylar ár aıda bir kitaptan oqyp shyqty. Barlyq kitaptar onlaın túrde tegin usynyldy. Ár kezeń aıaqtalǵanda 100 test suraǵy onlaın berilgen. 1-kezeń naýryz aıynda «Dala danyshpany – Maıqy bı» kitabymen bastaldy. Kitapty 52 713 oqyrman júktep, 17 myń oqyrman 40 upaıdan joǵary jınaǵan. Sáýir aıynda ótken 2-kezeńde «Túnde atylǵan oq» kitaby oqyldy. Kitapty 26 myńnan astam oqyrman onlaın júktep alǵan bolsa, testileý nátıjesi boıynsha, 100 upaı – 19, 90+ upaı – 467, 40–90 upaı arasy ­3450 oqyrmandy quraǵan. Mamyr aıyndaǵy 3-kezeńde «Ataý kere» romanynan test tapsyrǵandar – 4 071 bolsa, 40 upaıdan joǵary – 1 723, 80 upaıdan joǵary – 663, baıqaý sońyna deıin jaýap berip  úlgergender bir myńnan asypty.

Jobaǵa 2021 jyldan bergi aralyqta qatysyp júrgen Al­matydaǵy №169 mektep-lı­seıiniń 11-synyp oqýshysy Ásııa Qanatqyzy osy joly I orynǵa ıe bolyp, 2 mln teńge enshiledi. Ol buǵan deıin eki ret aqtyq kezeńge ótip, arnaıy syılyqqa ıe bolǵan edi. Ekinshi oryndy Nursultan Kenjetaev enshilep, 1 mln teńge ıelendi.

Jobanyń eń jas qatysýshysy Ahmat Rınatuly Almaty oblysy Shamalǵan aýylynan kelipti. Úshqońyr orta mektep-gım­nazııasynyń 5-synyp oqýshysy. Jobaǵa bul joly Ahmattyń on bes jastaǵy baýyry Sultanáli de qatysyp, III orynǵa ıe bolyp, 500 myń teńge enshiledi. Rınat Seıithanuly balalaryn,  ásirese ádebı kitaptar oqýǵa baý­lyp, túrli baıqaýlarǵa qatys­tyryp júrgenin alǵa tartty. Joba kezinde úsh kitapty oqyp, talqylap, taldaýǵa otbasymen atsalysqan. Onyń aıtýynsha, qoǵamda balalardy gadjetke táýel­dilikten qutqarýdyń birden-bir joly – kitap oqýǵa kishkentaı kezinen baýlý.

Joba nátıjesine oraı  4-orynǵa – 300 myń, 5-orynǵa – 200 myń, 6-10-orynǵa 100 myń teńgeden úlestirildi. Jeńim­pazdar qatarynda Aıgerim Hame­tova, Maqsat Sábdenbek, Jibek Ǵubaıdýllına, Erbolat Ábilhan, Azat Berdeshev bar.

Jobanyń jalpy júlde qory 35 mln teńgeni qurady. Joba qatysýshylary arasynda arnaıy kezdeısoq irikteý júldesi oınatyldy. Onyń sharty boıynsha úmitkerler jobanyń úsh kezeńine de qaty­syp, árqaısysynda keminde 40 paıyz nátıje kórsetýi qajet bola­tyn. Qorytyndysynda 1 jeńim­paz – 5 mln, 1 jeńimpaz – 2 mln 500 myń, 1 jeńimpaz – 1 mln, 7 jeńimpaz 100 myń teńgege ıe boldy.

ALMATY