Kásipker áıelder qatary kóbeıip keledi

Keshe elordada Memlekettik hatshy, Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa tóraıymy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń qatysýymen «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy Isker áıelder keńesiniń I kongresi ótti. Is-shara barysynda birinshi sóz alǵan Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova ondaǵy qaty­sý­shylardy atalǵan kásipkerler palatasynyń Isker áıelder keńesi otyrysynyń ashylýymen qut­tyqtaı otyryp, taıaýda ǵana Qazaqstan halqynyń táýel­sizdik tarıhynda aıtýly beleske jet­kendigin erekshe atap ótti. «Elimiz uzaq jyldarǵa sozylǵan kelis­sózderden keıin Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirdi. Elbasy Nur­sultan Nazarbaev osy márte­beli uıymǵa kirý jónindegi kelis­sózderdiń aıaqtalǵanyna baı­la­nysty halyqqa jasaǵan ún­deýin­de bul nátıjege jetý úshin elimiz 19 jyl tabandy túrde ju­mys júr­giz­gendigin aıtty. Shyn máninde, el ómirindegi óte jaýapty kezeń. О́ıtkeni, Elbasy aıtqandaı, búginde saýda-sattyǵymyzdyń 90 paıyzy Dúnıejúzilik saýda uıymyna múshe elderge tıesili», degen G.Ábdiqalyqova sondyqtan da DSU aıasynda «Atameken» Ult­tyq kásipkerler palatasynyń otan­dyq kásipkerlerdiń belsendiligin arttyrýǵa, qabiletin shyńdaýǵa sózsiz jańasha serpin beretindigine toqtaldy. Shyn máninde Gúlshara Naý­shaqyzy aıtyp ótkendeı, El­basynyń Qazaqstannyń Dúnıe­jú­zilik saýda uıymyna kirýi jónindegi kelissózderdiń aıaqtalǵany týraly resmı habarlaı otyryp, bul oqıǵa – biz úshin tarıhı sát, degen bolatyn. Elimiz DSU-nyń 162-shi múshesi boldy. Sol sebepti ortaq múddege baǵyttalǵan, el ekonomıkasyn damytýda áıelder de kúsh jumyldyrýy qajet. Búgingi tańda áıelder kásip­kerligi mańaıyndaǵy ózekti má­selelerdi sheshý barysynda ońtaıly sheshimder men nátı­jeli qarym-qatynas jasaý jolynda memleket pen bıznes-qaýymdastyqtyń áleýetin arttyrý mańyzdy bolyp tabylady. Bul turǵyda bizde jaqsy resýrstar bar, degen Memlekettik hatshy qaı qoǵamda bolmasyn, áıeldiń orny erekshe ekendigine nazar aýdardy. Sonymen qatar, Elbasy usyn­ǵan 5 ınstıtýttyq reformany júzege asyrýǵa baǵyttalǵan «Ult jos­pary – 100 naqty qadamdy» oryndaýǵa respýblıkamyzdyń áıelder qaýymy belsene atsaly­sady degen senimin bildire otyryp, osy tusta Prezıdent janyn­daǵy Áıelder isteri jáne otbasy­lyq-demografııalyq saıasat jó­nindegi ulttyq komıssııa názik­jandylardy elimizdiń qoǵamdyq-saıası, ekonomıkalyq ómiriniń barlyq salalaryna barynsha tartýdy maqsat etip qoıatyndyǵy atap ótildi. Olardyń el úshin qyzmet ete júrip, ózderin jan-jaqty damytýǵa, ónegeli urpaq tárbıeleýde mol múmkindikterge ıe ekendigin aıtty. Memlekettik hatshy óz re­timen naqtylap bergenindeı, bul jıynnyń barysynda keńes stra­tegııasy talqylanyp, on­daǵy basymdyqqa alynyp otyrǵan naqty tapsyrmalar men ju­mystyń baǵyttary, memlekettik organdar men ulttyq kompanııa­lar ara­syndaǵy árekettestik tetikteri talqy­lanǵaly otyr­ǵandyǵy málim boldy. Mem­leketimizde kásipkerlikti damytýǵa arnalǵan yńǵaıly da oń baǵyttaǵy jaǵdaılardyń jasalynyp otyrǵandyǵy kóldeneń tartyldy. «Elbasynyń V áıelder forýmyndaǵy tapsyrmasyna sáıkes, 2009-2015 jyldarǵa arnalǵan áıelder kásipkerligin damytý baǵdarlamasy jasalynǵan bolatyn. Onyń aıasynda kásip­ker áıelderdi qoldaýdyń ádis-tásil­deri ýaqyt sanap damyp keledi», degen Gúlshara Naýshaqyzy áıel bir qolymen besikti terbetse, ekinshi qolymen álemdi ter­betetinin aıtyp ótti. Bul rette ótken jyly Álemdik ekonomıkalyq forýmda genderlik teńdik boıynsha jahandyq reıtıngte bizdiń elimiz 43-oryndy ıelengendigi aıtyldy. Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıa­sat jónindegi ulttyq komıssııa «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda kásipker áıelderdiń úlesin arttyrý boıynsha naqty usynymdar ázirlegendigi belgili boldy. Sondaı-aq, búgingi tańda elimiz boıynsha orta eseppen shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń 41,5 paıyzyna áıelder jetekshilik etip otyrǵandyǵy, al 1086,5 myń jeke kásipkerdiń ishinde 542,9 myń áıel azamatsha bar eken­digi atap ótildi. О́tken jyly áıel­der 794,5 myń jumys ornyn qam­tamasyz etip, bul shaǵyn jáne orta bıznes sektoryndaǵy bar­­lyq jumys ornynyń 30%-yn quraıtynyn aıtty. Osynyń bar­lyǵy derlik áıelder bıznesin odan ári damytýda jáne olardyń eńbek naryǵyndaǵy básekege qabi­lettiligin arttyrýda qoldanylyp otyrǵan júıeli sharalardyń nátıjesi ekendigine ekpin túsirildi. Qostanaı men Qaraǵandy oblystaryndaǵy shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń 48 paıyzyn áıelder basqaryp otyrsa, segiz oblysta jáne Astana men Almaty qalalarynda áıel kásipkerlerdiń sany erlerge qaraǵanda basym túsken. Memlekettik hatshy «Ata­meken» Ulttyq kásipkerler pala­tasynyń Isker áıelder keńesine áıel bıznesin joǵary deńgeıde qoldaýǵa keńes bere otyryp,  osy oraıda kásipkerliktiń áıelderge jaqyn túrine, jeńil, azyq-túlik ónerkásibi, týrızm sekildi sala­larǵa basymdyq berýdi usyndy. Sondaı-aq, óńirlik deńgeıde áıelder bıznesiniń mektepterin qurý qajettigin aıtty. Kelesi kezekte sóz alǵan Isker áıelder Keńesiniń tóraıymy Lázzát Ramazanova aǵymdaǵy jyly elimizdiń barlyq oblys­tary men Astana, Almaty qala­larynda isker áıelder keńesteri qurylǵanyn málimdedi. Bul oraıda atalǵan bızneske beıim názikjandylardyń aty-jón­deri men ómirlik ustanymdary týra­ly aqparat beretin beınerolık teleekrannan kórinis tapty. Sondaı-aq, ol áıelderdiń bız­nes-úderisterge jáne «Ata­meken» Ulttyq kásipkerler pala­tasynyń bastamalaryn júzege asyrýǵa belsendi túrde jumyl­dyrylatynyn aıtty. Memlekettik hatshy Isker áıelder keńesiniń aldyndaǵy birqatar basym mindetter týraly áńgime qozǵady. Olardyń ishinde kásipkerlik qyzmettiń áıelderge tán dástúrlerin qoldaý, óńirlik deńgeıde áıelder kásipkerligi mektepterin jappaı qurý, áıel­der bıznesin damytýǵa kórsetilip otyrǵan memlekettik qyzmetterge turaqty túrde monıtorıng júr­gizý, bıznestegi áıelder kóshbas­shylyǵyn yntalandyrý sekildi naqty tapsyrmalar bar. Jıynǵa qatysýshylar kásip­ker áıelderdiń iskerlik áriptes­tigin respýblıkalyq jáne óńirlik deńgeıde odan ári damytý joldaryn talqylady. О́ńirlerde jańa­dan qurylǵan Isker áıelder keńes­teriniń ókilderi ár óńirge tán máseleler jaıynda aıtyp, olardy sheshýge qatysty usynystaryn bildirdi. Sonyń ishinde eńbekpen qamtý, bıznestiń áleýmettik jaýap­­­ker­shiligine, otbasylyq-demo­gra­­fııalyq saıasatqa qatysty oı­laryn ortaǵa saldy. Osy oraıda keńeske múshe birqatar áıelder sóz sóılep, usynys­taryn ortaǵa saldy jáne aldaǵy josparlarymen tanys­tyrdy. Shyn máninde qoǵamda áıeldiń róli ýaqyt sanap artyp kele jatqandyǵy jáne bul bel­sendiliktiń joǵary deńgeıde qol­daýǵa ıe bolyp otyrǵandyǵy, sondaı-aq, tehnıka men kólik túrlerin meńgerýde názikjan­dylardyń erekshe alǵa shyǵyp jatqandyǵy týraly sóz boldy. Osy rette Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń áıelderdiń iskerligi men belsendiligin udaıy nazarǵa alyp, qoldaý bildirip otyratyndyǵyna alǵys aıtyldy. I Kongress jumysynyń qorytyndysy boıynsha elimizde áıelder kásipkerligin odan ári damytý jolynda atqaratyn keńestiń strategııasy men negizgi baǵyttary belgilendi. Elmıra MÁTIBAEVA, «Egemen Qazaqstan».