Qazaqstannyń Máskeý qalasynda ornalasqan Reseıdegi elshiliginde «Tamasha adamdar ómiri. О́mirbaıan jalǵasýda» serııasy boıynsha «Nursultan Nazarbaev» dep atalatyn kitaptyń tusaýkeseri bolyp ótti. Kitap «Molodaıa gvardııa» baspasynan basylyp shyqty.
Kitaptyń avtorlary – Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń Energetıka jáne ınfraqurylymdar alqasynyń múshesi (mınıstr), saıası ǵylymdar doktory Taıyr Mansurov pen Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń hatshysy, qazaqstandyq «Prostor» ádebı jýrnalynyń bas redaktory Valerıı Mıhaılov.
Basylym, shyn máninde, jańa, táýelsiz Qazaqstandy qurýshy dep ádil sanalatyn adamǵa arnalǵan. Kitaptaǵy negizgi leıtmotıv onyń ómir joly táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasý kezeńderimen qatar júrdi degen ustanymǵa saıady. Naǵyz strategııalyq talanty men salmaqty saıası tájirıbesi, búkil dúnıejúzine belgili bastamalary, adamdy ózine tartyp, baýrap alatyn ashyq-jarqyn minezi Nursultan Nazarbaevty qazirgi zamannyń asa kórnekti saıasatkerleri men memleket qaıratkerleriniń biri retinde joǵary mártebemen qamtamasyz etti.
Qazaqstan Prezıdentiniń portretine árbir jańa shtrıhtar basty másele – talmaı eńbektenip, aldyna qoıǵan maqsattaryna qol jetkizgen jáne álemdik aýqymdaǵy qaıratkerge aınalǵan adamdy kórsetýdi kózdeıdi. Kitap Qazaqstannyń jańa tarıhynyń negizgi sátterin kórsetetin baı materıaldar men sýretterden turady. Basylym Nursultan Nazarbaevty tek qalyptasqan saıasatker retinde ǵana sýrettep qoımaı, sondaı-aq, onyń otbasy týraly aıta kelip, mektepte oqyǵan kezi, jastyq shaǵy týraly baıan etedi.
Tusaýkeserdi asha kelip, Qazaqstannyń Reseıdegi Tótenshe jáne ókiletti elshisi Marat Tájın atalǵan kitaptyń Nursultan Nazarbaevtyń álemdik saıasatker, kóregen strateg, tereń oıshyl retindegi tulǵalyq ómirbaıanyn jan-jaqty ashyp kórsetetinin atap ótti. Kitaptyń Qazaqstannyń el Prezıdenti júıeli túrde aıqyndap bergen jańǵyrtýdyń jańa kezeńine aıaq basqan sátinde shyǵýynyń nyshandyq máni joǵary.
2016 jyldyń 1 qańtarynan memleketti, ekonomıka men qoǵamdy damytý úshin qaǵıdatty turǵydan jańa ınstıtýttyq jáne quqyqtyq orta qalyptastyratyn «100 naqty qadam» Ult Josparyn praktıkalyq júzege asyrý úderisteri bastaldy. Ult Jospary – ózine qazirgi zamannyń, jahandyq turǵydan alǵanda, ekonomıkalyq, tehnologııalyq jáne saıası trendterin syıǵyzǵan baǵdarlama. Memleket basshysy usynǵan jańǵyrtýlar aýqymy túbegeıli túsinýdi talap etedi.
– Meniń pikirimshe, bastalǵan jańǵyrtýlar óziniń aýqymy jóninen 1990 jyldardaǵy, ıaǵnı Qazaqstannyń alǵashqy jańǵyrtýlary kezindegi reformalarǵa bara-bar, – dedi M.Tájın. – Sol kezeńdegi tar jol, taıǵaq keshýler atalǵan kitapta egjeı-tegjeıli jáne qyzyqty baıandalǵan.
M.Tájın avtorlar men kitap baspagerlerine rızashylyǵyn bildire kelip, onyń tek tarıhshylarǵa, arhıvshilerge, sarapshylarǵa ǵana emes, sondaı-aq, oqyrmandardyń keń kólemine arnalǵanyn aıtyp ótti.
«Molodaıa gvardııa» AAQ-tyń bas dırektory Valentın Iýrkın bul kitaptyń shyǵýy onyń baspagerleri úshin úlken qurmet ekenin atap kórsetti. «Qazirgi ómirbaıanda tamasha bir tarıhaldy másele bar, – dep eske saldy ol. –1991 jyly bizdiń baspamyzdan Nursultan Nazarbaevtyń «Ádilettiń aq joly» dep atalatyn alǵashqy kitaby jaryq kórdi. Sonda Prezıdent eldiń qıyn da kúrdeli jaǵdaılarda ydyraǵanyn soqyrǵa taıaq ustatqandaı etip, shynaıylyqpen negizdep berdi». V.Iýrkınniń sózine qaraǵanda, jańa kitap Qazaqstan Kóshbasshysynyń óz respýblıkasyn túbegeıli jańǵyrtý jónindegi biregeı ómir joly men keń aýqymdy memlekettik qyzmetin kórsetedi.
T.Mansurov Prezıdent N.Nazarbaev týraly kóptegen kitap shyqqandyqtan, avtorlardyń aldyn kúrdeli mindetter kes-kestegenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, shyqqan ómirbaıandyq kitapta buryn kópshilikke beımálim kóptegen qyzyqty faktiler keltiriledi.
– Bul bizdiń úlken saıasatker men tulǵany túsinýge degen umtylysymyzdyń jemisi, – dedi óz kezeginde V.Mıhaılov. – Jazylǵan kitapta maǵan Qazaqstanda týǵanym, Nursultan Ábishuly eńbek jolyn bastaǵan Temirtaýda jıi bolǵanym kómektesti. «Kazahstanskaıa pravdanyń» bas redaktory bolyp turǵan kezimde maǵan Prezıdentpen birge osyndaı keń aýqymdy tulǵany sezinýge múmkindik bergen kóptegen saparlarda birge bolýdyń sáti tústi.
V.Mıhaılovtyń pikirinshe, bul kitaptyń qundylyǵy ony qazaqstandyqtardyń jazǵanynda bolyp tabylady. «Prezıdent týraly kitaptar kóp jazylǵanymen, meniń paıymdaýymsha, sheteldik avtorlardan aıyrmashylyǵymyz, biz, qazaqstandyqtar, Prezıdenttiń tulǵalyǵyn, sońǵy kezderi bizdiń respýblıkamyz basynan ótkergen oqıǵalardy áldeqaıda jaqsyraq túsinemiz», – dedi ol.
Reseı Taýar óndirýshiler odaǵynyń prezıdenti Oleg Soskovestiń pikirinshe, tusaýkeseri ótkizilip otyrǵan kitaptyń basqa kóptegen basylymdardan aıyrmashylyǵy Prezıdenttiń ómir jolynyń naqtylyǵynda bolyp tabylady. О́ıtkeni, avtorlar faktiler men oqıǵalardy Memleket basshysymen jeke baılanystary barysynda óz kózderimen kórgen. «Avtorlar oqıǵalarǵa qatysýshylar ǵana emes, sondaı-aq, óz jazbalarynyń keıipkerlerimen jeke qarym-qatynas jasaǵandyqtan, olarǵa qalamdarynan týǵan dúnıeleri úshin úlken jaýapkershilik júkteledi», – dep atap kórsetti O.Soskoves.
Kórnekti Reseı dıplomaty jáne memleket qaıratkeri Borıs Pastýhov tusaýkeser kezinde sóılegen sózinde avtorlardyń qazirgi zamannyń uly qaıratkeriniń beınesin somdaǵanyn, osy arqyly Qazaqstan halqynyń da ulylyǵyn kórsetkenin atap ótti. «Qazaqstannyń jańa tarıhyn zertteýshi kez kelgen adam kóptegen qujattar arqyly naqty jazylǵan osy kitapqa júginetini sózsiz, – dep málimdedi B.Pastýhov. – Kitapty oqyp shyqqannan keıin men ózimniń Qazaqstan týraly az biletinimdi túsindim».
Onyń sózine qaraǵanda, kitapta Qazaqstan-Reseı qarym-qatynasynyń qalyptasýy, onyń bolashaǵy týraly egjeı-tegjeıli baıandalady. «Kitapta Qazaqstannyń búgingi qol jetkizgen tabystary Nursultan Nazarbaev
fenomenimen baılanystyrylady», – dep qorytty sózin B.Pastýhov.
Tusaýkeserge qatysýshylar kitaptyń óz oqyrmandaryn tabatynyna senim bildirdi. Baspagerlerdiń aıtýynsha, kitap qazirdiń ózinde Reseıdiń jetekshi kitaphanalaryna, sondaı-aq, Ulybrıtanııanyń, Germanııanyń, Italııanyń, Ispanııanyń, AQSh-tyń jáne TMD elderiniń belgili kitaphanalaryna jiberip úlgerilgen.
Sáýlebek BIRJAN.