Saıası partııalardyń saılaýaldy úgiti

buqaralyq aqparat quraldarynda qalaı kórinis tabýda? Keshe Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý ko­mıs­sııasynyń múshesi Marat Sársembaev saılaý naýqanynyń barysyn jáne saıası partııalardyń saılaý aldyndaǵy úgitin jarııa etý jónindegi BAQ materıaldaryna monıtorıngtiń aldyn ala qorytyndylary týraly aıtyp berdi. «Qazaqstan Respýb­lı­ka­syn­daǵy saılaý týraly» Konstı­týsııalyq zańnyń 28-baby 2-tarmaǵyna sáıkes, partııa­lyq tizimderin usynǵan saıası partııalarǵa saılaý aldyndaǵy úgitti júrgizý úshin buqaralyq aq­parat quraldaryna teń jaǵdaıda qol jetkizýge kepildik beriledi. Sonymen qatar, BAQ saıası partııalardyń saılaý naýqanyn ádil jarııa etýdi júzege asyrýǵa mindetti. Atalǵan normalardyń iske asyrylýyn baqylaýdy qamtamasyz etý maqsatynda Ort­saılaýkom Qazaqstan Respýb­lıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Baılanys, aqparattandyrý jáne aqparat komıtetimen birlesip buqaralyq aqparat quraldarynyń aǵymdaǵy saılaý naýqanyna qatysty materıaldaryna monıtorıngti júzege asyrýda. «Monıtorıng 48 respýblı­kalyq gazetti, 15 jýrnaldy, 16 respýblıkalyq telearnany, 12 radıoarnany, 174 óńirlik gazetti, 31 óńirlik telearnany jáne 162 neǵurlym tanymal qoǵamdyq-saıası ınternet-resýrsty qamtıdy, – dedi M.Sársembaev osy jóninde. – 2016 jylǵy 20 qańtardan bas­tap 19 aqpanǵa deıingi kezeńde buqaralyq aqparat quraldarynda jalpy saılaý taqyryby bo­ıynsha, sondaı-aq, partııalar men par­tııalyq tizimderden kandıdat­tardyń saılaý turǵysyndaǵy qyzmetine qatysty 13 898 materıal jarııalandy. Olardyń ishinde respýblıkalyq telearnalardyń efırinde 3 757 sıýjet, respýb­lıkalyq merzimdi basylymdarda – 1 154 jarııalanym, óńirlik BAQ-tarda – 3 924 materıal, ınternet-resýrstarda – 5 063 materıal, áleýmettik medıalarda – 1 441 maǵynaly jazba bar. Saılaýǵa qatysýshy saıası partııalardyń úgit naýqany bastalǵan kezeńnen, ıaǵnı 20 aqpannan bastap 14 naýryzǵa deıin BAQ-tarda saılaý taqyryby boıynsha 8 769 materıal, olardyń ishinde 7 060 materıal respýblıkalyq jáne 2 709 materıal óńirlik BAQ-tarda jarııalandy». Budan soń OSK múshesi partııa­lardyń qansha aqparattyq materıaldary jaryq kórgenine toqtaldy. Onyń atap ótkenindeı, monıtorıng derekterine sáıkes, úgit naýqany bastalǵannan BAQ-tarda 1 432 aqparattyq materıal «Nur Otan» partııasynyń qyzmeti týraly, 1 156 materıal QKHP-nyń, 1 261 materıal «Aq jol» QDP-nyń, 1 114 materıal «Birlik» SP-nyń, 1 144 materıal JSDP-nyń, 1 133 materıal «Aýyl» HDPP-nyń qyzmeti jóninde jarııalanǵan. «Saılaýǵa qatysýshy saıası partııalardyń qyzmeti týraly aqparattyq materıaldardyń kólemine qatys­ty aıtar bolsaq, «Nur Otan» par­tııa­synyń qyzmeti týraly materıal­dar respýblıkalyq bas­pa basy­lymdaryndaǵy saılaýǵa qatysý­shy saıası partııalardyń qyzmeti týraly materıaldardyń jalpy aý­maǵynyń 20%-yn alady, – dedi M.Sársembaev. – QKHP-nyń qyz­meti týraly materıaldar – 19%, «Aq jol» QDP týraly – 15%, «Bir­lik» SP týraly – 14 %, JSDP týra­ly – 18%, «Aýyl» HDPP týraly 14 paıyzdy quraıdy». Osyndaı kórinis respýb­lıka­lyq teledıdar arnalarynyń efır ýaqytynyń mólsherin bólýge qatysty da baıqalady. OSK múshe­siniń aıtýynsha, «Nur Otan» partııasynyń qyzmeti jónindegi mate­rıaldar saılaýǵa qatysýshy saıası partııalardyń qyzmetine qatys­ty sıýjetterdiń jalpy ýaqyty­nyń 16%-yn alady. QKHP týraly materıaldar – 17%, «Aq jol» QDP jóninde – 17%, «Birlik» SP týraly – 17%, JSDP týraly – 16% jáne «Aýyl» HDPP-nyń qyz­meti týraly 17%-dy alady. Al radıoda «Nur Otan» partııa­synyń qyzmeti týraly aqparattyq sıýjetterdiń úlesi 23%-dy, QKHP – 16%, «Aq jol» QDP – 15%, «Bir­lik» SP – 16%, JSDP – 14%, «Aýyl» HDPP-nyń qyzmeti tý­raly ma­terıaldar 16%-dy quraıdy. Salystyrmaly osyndaı derek­terdi respýblıkalyq ınternet-resýrstar materıaldarynyń mól­sherin taldaý da kórsetip otyr. «Úgit naýqany bastalǵannan beri neǵurlym tanymal ınternet-resýrstardaǵy «Nur Otan» partııasy týraly materıaldardyń úlesi 20%-dy, QKHP – 17%, «Aq jol» QDP – 15%, «Birlik» SP – 15%, JSDP – 18% jáne «Aýyl» HDPP 15%-dy qurady, – dedi M.Sársembaev ári qaraı. – Saıa­sı partııalardyń saılaýaldy qyz­metin jarııa etý jónindegi aqparattyq jumystan basqa, 2016 jylǵy 20 aqpannan BAQ-tar­da olardyń saılaý qorlarynan tóle­netin úgit materıaldary da ornalas­tyryldy. Atap aıt­qanda, «Egemen Qazaqstan» jáne «Kazahstanskaıa pravda» gazet­terinde 2016 jylǵy 20 aqpannan saılaýǵa qatysýshy barlyq saıa­sı partııalardyń saılaýaldy baǵ­darlamalary jarııalandy». OSK múshesi naqtylap bergendeı, aqysy saılaý qorlary qara­jatynan tólengen úgit materıal­darynyń sany men kólemi partııalardyń uıymdas­tyrýshylyq jáne qarjylyq resýrstaryna baılanysty. Aqysy saılaý qorynyń qarajatynan tólen­gen úgit materıaldaryn buqara­lyq aqparat quraldarynda «Nur Otan» partııasynyń saılaý shta­by neǵurlym belsendi ornalas­tyrýda. Úgit naýqany bastal­ǵannan beri bul partııanyń osyn­daı 1 552 úgit materıaly jarııa­landy jáne efırge shyqty. Son­daı-aq, QKHP-nyń – 303 materıaly, «Aq joldyń» – 398 materıaly, «Birliktiń» – 187 materıaly, JSDP-nyń – 99 materıaly, «Aýyldyń» 295 materıaly jaryq kórgen. «Monıtorıngtiń osy nátı­jeleri qazaqstandyq BAQ-tarda saılaýǵa qatysýshy partııalardyń qyzmetin teń jaǵdaılarda jáne salystyrmaly kólemde jarııa etilýde ekenin kórsetedi, – dedi M.Sársembaev sózin qorytyndylaı kelip. – Partııalardyń buqaralyq aqparat quraldaryna erkin jáne teń qol jetkizýi qamtamasyz etilýde. Saılaý naýqanyn BAQ-tarda belsendi jáne shynaıy jarııa etý saılaýshylarǵa saılaýǵa qatysýshy saıası partııalardyń baǵdarlamalary, maqsattary jáne is-sharalary týraly tolyq jáne senimdi aqparat alý múmkindigin beredi». Álısultan QULANBAI, «Egemen Qazaqstan».