Munaı-gaz óndirisiniń órisi keńeıe bermek

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde «QazMunaıGaz» UK» AQ-tyń basqarma tóraǵasy Saýat Myńbaev baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Ol kompanııanyń ótken jyly atqarǵan jumystary jáne aǵymdaǵy jylǵa jasaǵan josparlary týraly taratyp aıtty. Tóraǵanyń sózine qaraǵanda, byltyrǵy jyly «QazMunaıGaz» UK» AQ munaı óndirý kólemin tek 1 paıyzǵa ǵana arttyrypty. «О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha aıtatyn bolsam, ult­tyq kompanııa bir jyl buryn­ǵymen salystyrǵanda óndirý kólemin 1 paıyzǵa ulǵaıtty. Munymen birge, óndirý jospary da oıdaǵydaı oryndaldy. Res­pýb­lıka boıynsha óndirýde keı­bir tómendeýler oryn alǵanyn bar­shańyz jaqsy bile­sizder. Soǵan qaramaı, tyǵyryqtan jol taba bilgen «QazMunaıGazda» mundaı jaǵymsyz jaǵdaı oryn alǵan joq. Iаǵnı, óndirýde biz­de birshama ósim bar», dedi S.Myńbaev. Buǵan qosa, ol ulttyq kom­panııa úshin qarjylyq kór­set­kishter boıynsha da ótken jyl jaqsy bolǵanyn aıtyp ótti. Osy oraıda kompanııa máli­metterine nazar salsaq, 2015 jyly «QazMunaıGaz» kom­panııalar tobynda munaı men gaz kondensatynyń shoǵyr­lan­dyrylǵan óndirý kólemi 22 mln. 670 myń tonnany qurapty. Al tabıǵı jáne ilespe gazdy óndirý 7 255 mln. tekshe metrge jetken. Munymen birge, ótken jyly Qazaqstanda munaıdy qaı­ta óńdeý kólemi 16 mln. 295 myń ton­­naǵa jetipti. Bıyl­ǵy jyl­dyń 1 qań­taryn­daǵy jaǵ­­daıy boıynsha eli­mizdiń mu­naı ónimderiniń bólshek nary­ǵynda «QazMunaıGaz» ult­tyq kompanııasynyń úlesi 16 pa­­ıyz­­dy qamtyǵan. Buıyrtsa, 2018 jylǵa qaraı kompanııa na­ryq­taǵy úlesin 20 paıyzdan kem emes deńgeıge deıin ósirýge, al 2022 jylǵa qaraı 32 paıyzǵa de­ıin arttyrýdy kózdep otyr eken. «2015 jyly munaıdy qaıta óń­deý kólemi 16 295 myń tonna­ny qurady. Qazaqstannyń mu­naı ónimderiniń bólshek saýda naryǵyndaǵy bizdiń úlesimiz 2016 jyldyń 1 qańtaryndaǵy má­li­­metke sáıkes 16 paıyzdy qu­rap otyr. Endi 2018 jylǵa qa­raı na­ryq úlesin 20 paıyzǵa deıin, al 2022 jylǵa qaraı 32 paıyzǵa ul­­ǵaı­tý josparymyzda bar», dedi ol. Ulttyq kompanııa basqar­­­ma tóraǵasynyń keltirgen málimet­terine súıensek, «QazMunaıGaz» UK» AQ kom­pa­nııa­­lar tobynyń taýarlar, jumystar men qyz­metterdi satyp alý­daǵy jer­gilikti úlestegi kór­set­kishi esep­ti kezeńde 1 trln. 260 mlrd. teń­gege jetipti. «Pa­­ıyz­­ben esep­tegende, bul 76 pa­­ıy­z­­dy quraı­dy. Osy jyl­dyń 1 qań­taryn­daǵy málimetke jú­ginsek, jalpy somasy 1 trln. 174 mlrd. teń­geni quraıtyn taýarlar, ju­mys­tar men qyzmetterdiń otan­dyq óndirýshilerimen 1 677 uzaq merzimdi kelisimshart jasal­ǵa­nyn jáne olardyń jumys istep jatqanyn kórýge bolady», dedi kompanııa basshysy. Baspasóz máslıhatynyń ekin­shi bóliminde jýrnalısterdiń su­raqtaryna jaýap bergen spı­ker Qashaǵan ken ornyndaǵy ju­mystar bekitilgen kestege saı júr­gizilip jatqanyn aıtty. «Qa­shaǵan boıynsha jumystar kes­tege sáıkes júrip jatyr. Atap aıtqanda, qubyrlardy dáne­ker­leý jumystary bo­ıynsha keıbir qıyndyqtar boldy. Burynǵysha osy úlken jobany iske qosý bıyl­ǵy qa­zan­ǵa belgilenip otyr», de­gen ol, alaıda kommersııa­­lyq ón­dirý deńgeıine joba qaı mez­gil­de shyǵatynyn naqty aıt­pa­dy. «Kommersııalyq óndi­rýge jetý ólshemi táýligine 75 myń barreldi qamtıdy. Kez kelgen jańa óndiris qandaı qarqynmen óndirýdi eńseretindigi ońaı jumys emes. Osy oraıda, Qasha­ǵan qarasha-jeltoqsan kezeńinde qandaı úlesin qosatyndyǵyn aıtý qıyndaý. Desem de, jos­par­laǵan óndirý kólemin biz es­kere otyryp, únemi nazarda ustaımyz», dedi S.Myńbaev. Este bolsa, osydan birjarym jyldaı buryn, Atyraýda «Nort Kaspıan Opereıtıng Kompanı» kompanııasy Qashaǵan teńiz keni­shinde qubyrlardy aýys­tyrý jobasyn ázirleý tý­raly habar­lap, sonyń sebe­binen munaı ón­dirý toqta­tylǵan bolatyn. Joba teńiz kenishiniń «D» araly­nan óndirilgen ónimderdi «Bolashaq» munaı jáne gaz keshenin ázirleý qondyrǵysyna tasymaldaýǵa arnalǵan kúkirt­ti munaı qubyry men kúkirtti gaz qubyryn aýys­tyrý jumys­taryn qamtıdy. 2013 jyly kúzde bastalǵan Qashaǵan kenishinen munaı óndirý teńizden qurlyqqa tartylǵan 93 shaqyrymdyq qubyrdyń jarylýy saldarynan toqtatylǵan bo­latyn. Sońǵy aqparattarǵa súıensek, «Bolashaq» zaýytynan «D» aralyna deıingi qubyrlardy aýystyrý jumystary 2016 jyl­­­dyń ekinshi jartysynda aıaq­­talýy tıis. Osy jóninde áńgime­legen ulttyq kompanııa basshysy Qashaǵan kenishindegi árbir ju­mys kestege saı júrgizilip jat­­qanyn kesip aıtty. Qazirgi tańda turaqty esh­teńe bolmaı tur. Máselen, al­daǵy ýaqytta Reseıde munaı ónim­­deriniń baǵasy ósetin bol­sa, Qazaqstanda da benzınniń ból­shek saýdadaǵy baǵasy jo­ǵa­rylaýy ábden yqtımal. «Eger de Reseıdiń naryǵyndaǵy úr­di­ske toqtalatyn bolsaq, on­da aksızdik alym artqanyn bi­le­sizder. Reseıde aksızdik alym­nyń artýy bólshek baǵa deń­geıiniń ósýine alyp keletini túsi­nikti. Bul rette ol bólshek baǵa­ǵa áser etip, bizdiń elimizde baǵa­nyń birshama ósýine yqpal etýi múmkin», dedi kompanııa basshysy. Sondaı-aq, ol Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda Reseımen saýda-sattyq turǵy­syn­da shekaralar ashyq ekenin esimizge salyp ótti. Oǵan qosa, benzın Qazaqstan aýmaǵyna jetkizilgen kezde janama salyq­tar shegeriletinine de toq­taldy. «Sondyqtan da janama yqpaly bolýy múmkin ekenin aıtamyn. Degenmen de onyń aıtarlyqtaı áserin baıqap otyrǵan joqpyz. Esterińizge salaıyn, Reseıdiń naryǵy shamamen Qazaqstannan 10 esege úlken. Bul rette erkin saýda aıasynda baǵa deńgeıi sózsiz áser etetini túsinikti», dep qaıyrdy S.Myńbaev. Shara barysynda «QazMunaı­Gaz» UK» AQ basqar­ma tór­aǵasy bıylǵy jyly kom­­pa­nııanyń munaı óndirý kóle­min tómendetpeıtinin aıtty. Sondaı-aq, respýblıka deńgeıin­de jumys istep jatqan keıbir kompanııalarda bıylǵy jyly óndirý kóleminiń ári qaraı tó­men­deýi múmkin eke­nine toqtal­dy. «Al osy turǵy­da «QazMunaıGaz» AQ boıynsha mun­­daı tó­men­deý bolmaıdy dep úmit­te­ne­­miz. Bul rette birshama ósim de bolýy yqtımal», de­gen ol, qazirgi kúnde munaı ba­ǵa­sy­­­­nyń tómen jaǵdaıynda sha­ǵyn kompanııalardyń ahýaly qıyndaý bolyp turǵanyna da nazar aýdartty. Onyń sózine ılanar bolsaq, respýblıka boıynsha óndirý kóleminiń qysqarýy shaǵyn munaı óndirý kompanııalary jáne «Qarashyǵanaq petroleým opereıtıng» esebinen bolǵan. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».