Dendegen dertke em tabý qıyn

Bir táýlikte eki zymyran ushyryldy Soltústik Koreıa juma kúni tańerteń ekinshi ballıstıkalyq zymyrandy aspanǵa ushyrdy. Ońtústikkoreıalyq áskerılerge silteme jasaı otyryp Renhap agenttiginiń habarlaýynsha, zymyran ushyrý Sýnchhon qalasyna jaqyn aýdanda ornalasqan mobıldi zymyrandyq qondyrǵy arqyly júzege asyrylǵan. Atalǵan agenttiktiń keltirgen máli­met­­terine qaraǵanda, ekinshi zymyran Phıonan-Namdo provınsııasyndaǵy Sýnchhon qalasy aýdanynan ushyrylǵan birinshi zymyrannan keıin 22 mınýttan soń kókke kóterilgen. Degenmen, ekinshi zymyran 17 shaqyrym bıiktikke jetkende radardan joǵalyp ketken kórinedi. Ol aýada jarylyp ketti degen aldyn ala boljam bar. Eske sala keteıik, alǵashqy zymyran 800 shaqyrym qashyqtyqty ushyp ótip, Japon teńizine qulaǵan bolatyn. Ońtústikkoreıalyq bas shtab­tyń málimetteri boıynsha, áńgime orta radıýsta áreket etetin «Nodon» zymy­rany týraly bolyp otyr. Onyń ushý qashyqtyǵy 1300 shaqyrymdy quraıdy, ol Japonııa aýmaǵyna deıin jetýge qabiletti. Boljam boıynsha ekinshi zymyrannyń da «Nodon» bolýy múmkin. QHDR osy attas zymyrandy sońǵy ret 2014 jyldyń 26 naýryzynda ushyrǵan bolatyn. Osyǵan baılanysty AQSh-tyń Soltústik Koreıaǵa qarsy jańa sanksııalar engizgenin de aıta ketý qajet. Bosqyndar máselesiniń basylar túri joq Vengrııa bıligi eldegi bosqyndarǵa arnalǵan lagerlerdiń barlyǵyn derlik jabýdy josparlap otyr. Bul týraly Hungary Today basylymy habarlady.   Jergilikti buqaralyq aqparat qural­darynyń habarlaýynsha, el bıligi eldiń shy­ǵys jáne ońtústik shekaralarynda orna­lasqan Nadfe, Kıshkýnhalashe, Bekeshchabe jáne Nırbator eldi meken­derindegi kú­ze­ti­letin lagerlerdi jabýdy oılastyryp otyr. Bosqyndardyń qazirgi bar lagerleri mıgranttarǵa arnalǵan jańa eki palatkaly qalashyqtarǵa oryn bosatatyn bolady. Olardyń ekeýi de Avstrııamen ara­daǵy batys shekarada ornalaspaq. Jańa lagerlerdi Kermend jáne Sentgotthard qala­larynda ashý josparlanyp otyr, dep atap kórsetilgen joǵaryda atalǵan basylym taratqan habarda. Parlamenttegi «Fıdes» bılik fraksııa­synyń basshysy Laıosh Kosa qazirgi ýa­qytta basqalarynyń báriniń bos qalýy eki ǵana lager qaldyrýǵa sebep bolyp otyr degen pikir bildirgen. Buǵan deıin habarlaǵandaı, naýryz aıynyń basynda Vengrııanyń búkil aý­ma­ǵynda bosqyndarǵa baılanysty daǵ­darys ahýaly rejimi engizilgen bolatyn. Brıtandyqtar bolsa, óz kezeginde zań­syz tasymaldaýshylar qyzmetiniń jolyn kespek nıette. Sol maqsattar úshin brıtandyq áskerı kemelerdiń taıaýdaǵy birneshe aıda mıgranttardy Eýropaǵa jetkizip jatqan zańsyz tasymaldaýshylarmen kúres júrgizý úshin Lıvııa jaǵalaýyna baǵyttalýy múmkin. Daily Telegraph gazetiniń málimetterine qaraǵanda, mınıstrler kabınetiniń basshysy Devıd Kemeron Birikken Koroldik úkimetinde Brıýsseldegi samıtte óz árip­testerin Lıvııadan Eýropaǵa kele­tin júz myń­­daǵan mıgranttardy toqtatý úshin Eý­ro­odaq memleketteri áskerı-teńiz kúshteriniń Jerorta teńizindegi mıssııa­syn ulǵaıtatyndyǵyn habarlaǵanyn aıtqan. Brıtan úkimeti Lıvııa jaǵalaýynan birneshe shaqyrym aımaqta mıgrant­tar­dy jetkizýge talpynys jasaýshylar­dyń jolyn kesý úshin kemelerdi, tik­ushaq­­tardy jáne basqa da tehnı­kalyq qural­dardy tikeleı iske qosýdyń jos­parlanyp otyr­ǵanyn atap kórsetken. О́tken jyly London Jerorta teńizine HMS Bulwark dessanttyq kemesin attan­dyryp, onyń ekıpajy 2,9 myńnan as­tam mıgrantty qutqarǵan bolatyn. Brı­tan­dyqtardyń endigi maqsaty zańsyz tasymaldaýshylar qyzmetin tıimdi túrde qadaǵalap, olardyń jolyn kesý úshin Lıvııa jaǵalaýyna neǵurlym jaqynyraq baryp áreket etý bolyp otyr. Qara altyn baǵasynyń tómendeýine ne sebep? Halyqaralyq energetıkalyq agenttik 800 myń barrel «artyq» munaıdyń qaıda ketkenin bile almaı bas qatyrýda. Eger ony sol kúıi taba almaıtyn bolsa, onda munaı baǵasynyń boljanǵandaǵydan áldeqaıda tezirek qalpyna kelýi múmkin, dep jazady amerıkalyq The Wall Street Journal basylymy. Onyń sebebi, álemdik shıkizat rynogynda usynystyń shamadan tys bolýyna baılanysty munaıǵa rekordtyq tómen baǵanyń belgilenýi jáne onyń sol kúıde saqtalyp turýy Halyqaralyq energetıka agenttiginiń (HEA) statıstıkalyq qateliginiń saldary bolýy ábden múmkin. HEA-nyń esebinshe, 2015 jyly rynokqa ár kún saıyn suranys talap etkendeı, 1,9 mln. barrel munaı jetkizilip turǵan. Osy shıkizattyń 770 myń barreli qoımalarǵa túsip, qalǵan 300 myńdaı barreli munaı qubyrlary arqyly nemese tankerlermen tasymaldanǵan. Sonda kúnine esepke kirmegen shamamen alǵanda 800 myńdaı barrel munaı qalady, dep jazady amerıkalyq basylym. «Joǵalǵan» munaı barrelderi qaıda degen saýalǵa jaýap munaı óner­kásibi úshin túıindi másele kúıinde qalyp otyr. Kóp­tegen sarapshylar osynaý jetispeıtin barrelder is júzinde múlde joq degen pikir bildirýde. Eger ol solaı bolsa, onda baǵanyń meılinshe tómendeýine sebep bolǵan usynystyń kóptigi oılaǵandaǵydan áldeqaıda azyraq bolyp shyǵyp, munaı baǵasynyń tez arada qalpyna kelýi múmkin. О́ıtkeni, HEA-nyń usynystyń artyqtyǵy týraly esebi kóp jaǵdaıda munaı baǵasyn qalyptastyrýǵa yqpal etip jatady, dep túıindegen óz habaryn joǵaryda atalǵan basylym. Batys Saharadaǵy jaǵdaı ýshyǵyp tur Marokkonyń koroldikten ketýdi talap etýine baılanysty Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine Batys Saharadaǵy bitimgershilik mıssııa tóńiregindegi daý-janjal tyıyla ma, mıssııa óz jumysyn odan ári jalǵastyra ala ma degen saýalǵa qatysty aıtarlyqtaı alańdaýshylyq tý­ǵyzýda. Bul týraly Angolanyń BUU-daǵy turaqty ókili Ismael Gaspar Martıns habarlaǵan.           Birikken Ulttar Uıymy Batys Saha­ranyń táýelsizdigin moıyndaýdan bas tartyp otyr. Sonymen birge, halyqaralyq uıym ol aımaqqa Marokkonyń anneksııa jasaýyn da moıyndamaı, osy máselege qatysty referendým ótkizýdi talap etýde. BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn Batys Saharanyń «basyp alynǵany» týraly málimdegennen keıin-aq Marokko Batys Saharada referendým ótkizý jónindegi BUU mıssııasynyń azamattyq kontıngentin «aıtarlyqtaı qysqartý» jáne onyń bıýd­jetine tıesili 3 mıllıon dollar jarnany keri qaıtaryp alý jóninde sheshim qabyldady. BUU Qaýipsizdik Keńesi máseleni jabyq konsýltasııalarda talqylaǵan. Gaspar Martınstiń aıtýynsha, keńes ahýalǵa «aı­tar­lyqtaı alań­daýshylyq» bildiredi jáne jaǵdaıdyń turaq­tanatynyna, sonymen birge, mıssııa jumysynyń odan ári jalǵa­satynyna kóz jetkizý qajet bolyp otyr. Biz áńgime mıssııa jumysy týraly bol­ǵan kezde ahýaldyń turaqtanýyn qamta­masyz etý úshin bárimizge ekijaqty formatta is-qımyldy jalǵastyrý qajet, degen sheshimge keldik, dep málimdegen Gas­par Martıns. Ol bul jerde áńgimeniń Qaýipsizdik Keńesi músheleri men Marokko arasyndaǵy ekijaqty baılanystar týraly bolyp otyrǵanyn naqtylaǵan. BUU Bas hatshysynyń resmı ókili Stefan Dıýjarrıktiń aıtýynsha, beıbit­shilikti saqtaý jónindegi operasııalar departamenti mıssııa jumysyn tótenshe josparlaýdy júzege asyrýda. So­nymen birge, Batys Saharany (Polısarıo) azat etý halyq maıdanynyń BUU-daǵy ókili Ahmed Býkharı óńirde BUU bitimgershil mıs­sııasynyń bolmaýy taraptardyń tikeleı bir-birine qarsy turýyna aparyp soqtyratyndyǵyn aıtqan. Marokkonyń mıssııany aıaqtaý týraly usynysy barynsha qysqa merzim ishinde soǵysty qaıta jandandyrýǵa bastaıtyn jol bolmaq. Mıssııa joq jerde – vakýým bar, ıaǵnı soǵysqa shaqyrý bar. Qaýipsizdik Keńesi ony bilýi tıis, dep atap kórsetken Býkharı BUU-da jýrnalısterge bergen suhbatynda. Aıta ketý kerek, Batys Saharadaǵy referendým boıynsha BUU-nyń bitimgershilik mıssııasy BUU Qaýipsizdik Keńesiniń mandatyna sáıkes 1991 jyly taǵaıyndalǵan bolatyn. Toptamany daıyndaǵan Seıfolla ShAIYNǴAZY, «Egemen Qazaqstan».