19 Mamyr, 2016

HAT-QORJYN

361 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
iOQYRMAN  ...másele kóteredi Eskerýsiz qala bere me? Birde «Soltústik Qazaqstan ob­lysynyń ensıklopedııasyn»­ aqtaryp otyryp, buryn-soń­dy estimegen Pavel Se­me­­no­vıch­ Svechnıkov degen Ke­ńes Oda­ǵynyń Batyry jaıly de­rek­ti kez­destirdim. Shal aqyn aýda­ny­nyń Konovalovka aýy­lynda 1926 jyly týǵan eken. Ashtyq aranyn ashyp, aý­qat­ty adamdardyń mal-múlki tár­ki­len­gen kezde Svechnıkovter Qyr­­ǵyzstanǵa kóshýge májbúr bolǵan. Uly Otan soǵysy bastal­ǵan­da Pavel Qyrǵyz KSR-i Sa­ký­lýk aýdanyndaǵy Qyzyl tý eldi me­keninde jetinshi synyp bi­tirgen kórinedi. Ákesi maı­danda aýyr shaıqastardyń birinde erlikpen qaza tabady. Onyń kegin alý úshin Pavel jasyn ulǵaıtyp kórsetip 1943 jyldyń qańtarynda soǵysqa aralasady. Qan maıdanda kór­setken erligi úshin Keńes Oda­ǵynyń Batyry atanady. Ýkraı­na jerindegi qantógis shaı­qasta on segizge endi tolǵan órimdeı jigit aýyr jaralanyp, kóz jumǵan. Bir aıta keter­ligi, Pavel Sve­chnıkovtiń esimi sol­tústik­qa­zaqstandyq Keńes Oda­ǵynyń Batyrlary tizimi­niń arasyn­da joq. Sirá, maıdanǵa Qyr­ǵyz­stannan shaqyrtyl­ǵandyqtan, oblys tizimine enbeı qalǵan syńaıly. Batyr – halyqtiki, bútin eldiki. Aýdandyq ardagerler keńesiniń esep berý konferensııasynda osy jaıtty aqsaqaldar nazaryna jetkizdim. Qyryqqa jýyq eńbek ardagerleri, zeınetkerler qol qoıǵan hat aýdan ákimi Erbol Saǵdıevqa joldandy. Qoıshybaı ShÁNIEV, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi Soltústik Qazaqstan oblysy, Shal aqyn aýdany ...usynys jasaıdy Eskertkish nege joq? Álemde V.Lenınge arnalǵan 14290 eskertkish bolypty. So­nyń 500-i bizdiń Qazaqstanda eken. Kom­mýnısterdiń Ilıchke de­gen qur­metin túsinýge bolady. Al Alash ardaqtysy Álı­han Bókeıhanov babamyzǵa de­gen qurmetimiz kemshin. IýNESKO-nyń ózi jar salyp, Álı­han Bókeıhanovtyń 150 jyl­dyǵyn álemdik deńgeıde atap óteıik dep jatqanda bizdiń jaıma-shýaq otyrýymyz esh jaraspaıdy. Osy aıada bizder Álıhan Bókeıhanov esimin qazaq balasynyń sanasynda máńgi qaldyrý qadamyna barýymyz qajet. Iаǵnı, Álekeń­deı Alash ardaqtysyna qandaı eskertish ornatsaq ta jarasymdy bolar edi. Meniń aıtaıyn degen usynysym osy. Qasymbek MEDIEV, Qaraǵandy qalasynyń qurmetti azamaty QARAǴANDY ...oı bólisedi Tózimdilikke tárbıeleı bileıik Jas mamandardy tárbıeleý ońaı emes. Sonyń ishinde qylmystyq atqarý júıesi organdaryna jumysqa kirgen jas qyzmetkerlerdi bilikti jáne tózimdi mamandarǵa aınaldyrý – qıynnyń qıyny. Osy turǵyda jastardyń jaqsy maman bolyp qalyptasýy úshin tálimgerlerdiń róli úlken dep esepteımiz. Myqty maman tálim­ger eń aldymen onyń jeke ómirimen jaqsy tanys bolýy kerek. Bul úshin olar óz qamqor­lyǵyndaǵy jas mamandarmen jeke áńgimelesýi tıis. Bul arada tálimger jas mamanǵa atqaryp júrgen qyzmetiniń búge-shegesi men qyr-syryn tolyq tanys­tyryp, qajet bolǵanda aqyl-keńesin berip otyrý kerek. Tek sonda ǵana tálimger jumysy óz nátıjesin beredi. Bizdiń mekemede osyndaı je­misti jumysymen kózge túsip, kóp­shilikke úlgi bolyp júrgen tálimgerler az emes. Olardyń qatarynda aǵa praporshıkter Nurtaı Ǵabdýllın, Erkin Muhamedjanov, Esenaman Aman­jolov pen Qaırat Áıti­movtiń esimderin ataýǵa bolady. Olardan tálim alǵan talaı órender búginde túzeý mekemelerinde abyroıly qyzmet atqaryp júr. Ahmet MAHMÝDOV, RÝ-170/1 mekemesi bastyǵynyń orynbasary, ádilet aǵa leıtenanty ORAL ...rızashylyq bildiredi Joq, umytýǵa bolmaıdy! Bizdiń aýyldyń turǵyndary kópten beri soǵysqa attanǵan azamattaryna belgi qaldyrýdy oılaıtyn edi. Aqyldasa kele eskertkish taqta ashý úshin bári qarjy jınap, bıyl 9 mamyr me­rekesinde aýylda eske alý sharasyn jasap, saltanatty rásim ótti. Bul eskertkish taqtaǵa Jasqaırat aýylynan soǵysqa attanǵan 84 azamattyń esimderi jazyldy. Olardyń 51-i soǵysta qaza taýyp, habarsyz ketse, 33-i elge oralypty. Búginde solar­dan kózi tiri eki ardager – Japar Kisembekov pen Qaıyr Ha­senov aqsaqaldar aramyzda júr. Eskertkish mekteptiń aldyna ornalasqan. Endi jyl saıyn aýyl turǵyndary 9 mamyr kúni osy jerge jınalyp, soǵystan oralmaǵan, qaza tap­qan aýyldas­taryn eske alyp, atalarynyń esimderin búgingi urpaq jadynda máńgi saqtap otyratyn bolady. Aýdan, aýyl turǵyndary osy bir tarıhı sáttiń kýási bolyp, Jasqaırat aýyly turǵyndarynyń uıym­shyldyǵyna, bereke-birlik­terine súısinip, kópke úlgi bo­larlyq saýapty isterine rıza­shylyqtaryn bildirip jatty. Erbol AMANǴAZYULY Pavlodar oblysy, Qashyr aýdany, Jasqaırat aýyly ...maqtan tutady Úzdik shyqty Sáýir aıynda Baıqońyr qala­synda «Ǵylym álemin asha­myz» atty oqýshylar men jasós­pirimderdiń ǵaryshtyq zert­teý­ler baıqaýy ótkizilgen bola­tyn. Osy mártebesi joǵa­ry, qoıa­tyn talaby bıik baı­­qaý­ǵa qatys­­­qan bizdiń aýda­ny­myz­da­ǵy «Sáýlet» mektep-lı­seıi­niń 11-sy­nyp oqýshysy Saıan Jurta­baev jeńimpaz atanyp qaıtty. Ol – ǵarysh taqy­rybynda­ǵy ártúrli áde­bıetter men ǵy­lymı zertteýlerge udaıy den qoıyp, únemi izdenip júre­tin daryndy shákirt­terimizdiń biri. Únemi úmitimizdi aqtap kele­di. Bul joly da ol óziniń alǵa qoı­ǵan maqsatynyń údesinen shyǵa bildi. S.Jurtabaevtyń jumysy respýblıka boıynsha qatysqan júzdegen úmitker arasynan úzdik shyqty. Soǵan saı ol bilim grantyn utyp aldy. Talantty shákirtimiz endigi jerde ulttyq biryńǵaı testileý synaǵynan bosatylyp, ózi qalaǵan joǵary tehnıkalyq oqý ornynda oqyp, arnaıy mamandyqtyń ıesi bolmaq. Biz mundaı daryndy shákirtimizdi maqtan tutamyz. Aınagúl DÁKIShEVA, «Sáýlet» mektep-lıseıiniń  tárbıe isi jónindegi orynbasary Batys Qazaqstan oblysy, Tasqala aýdany