Ańsatqan Aqannyń ánderi-aı

«Adyrna» ulttyq-etnografııalyq birlestigi uıym­das­tyr­ǵan bir án keshinen túıgen oı О́tken jyldyń sońyna qaraı, erteń Táýelsizdik merekesi degen kúnniń keshinde Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Áde­bıet­shiler úıinde bir ádemi jıyn ótti. «Alash­tyń Aqan serisi» dep úkilengen osynaý ádebı-sazdy kesh qazaq ániniń kishigirim merekesine aınaldy desek te bolady.  Bul án keshi ózi de tusaýyn jańa kesip jatqan «Adyrna» ulttyq-etnografııalyq birlesti­gi­niń tyrnaq­aldy qadamy eken. Igilikti is­tiń uıytqysy bolyp júrgender óńsheń bir ulttyq ónerdi súıetin órimdeı hám óndirdeı jastar ekenin kórip jáne qýandyq. Sol jastar án óne­rindegi iri tulǵalardy, olardyń shy­ǵar­ma­shylyq mura­syn nasıhattaýdaǵy, osy oraıda qozdaýy báseńdegen ulttyq rýhty oıatýdaǵy alǵashqy qadamdy Alashtyń ardageri, qazaqtyń klas­sıkalyq mýzyka­sy­nyń negizin salýshylardyń biri, altyn ǵa­syrdaǵy án dińgegi, uly kompozıtor, arýaq­ty aqyn hám asqaq ánshi Aqan seri Qoram­saulynan bas­taǵandy jón kóripti. Abaı ǵaqlııasyna júginip, istiń ıgiligi men izgiligi áýeli qalaı bastalǵanynan bilinetinine taǵy da den qoıdyq. Iá, ulyq merekemiz táýel­sizdikke Aqan rýhy úndesip tur eken-aý. Se­riniń sert ústindegi semserdeı ǵazaldary aq patshanyń otarshyl saıa­sa­tyn óz tustas­tarynan erek shyqqan kúresker parasatpen, alǵashqylardyń qa­ta­ryn­­da aıaýsyz áshkerelep edi ǵoı. Iá, Nıkolaı patshanyń aldynda alash qaýy­my­nyń zar-muńyn óleń­detip aq­tarǵan da sol zamandaǵy zııalymyz­dyń ishindegi zııaty Aqan seri emes pe edi. Azattyqtyń ańsar jar­shysy, otarshyl­dar­dyń qııanatyn jan-dúnıesiniń tuńǵıyq túı­sik tumasymen sezingen, kókireginiń zerdesimen kórip na­za­lan­ǵan da narazy bolǵan ult rýhynyń bir muń­lyq minájatshysy osy án ardageri emes pe edi. Myna azattyqtyń aq tańy atqan bostan zamanymyzben Aqan rýhy, Aqannyń sózi men sazy birge jaralǵandaı deıtinimiz de sodan. Aqannyń ánin saǵynyppyz, sardalanyń saǵymyndaı áýelegen, káýsar nurǵa malyn­ǵan sazyn saǵynyppyz. Alashtyń uly aqy­ny Maǵjan aıtqandaı, Aqannyń ertegideı sulý ómirin saǵynyppyz. Shynynda da, óne­rinen ómiri, ómirinen óneri sulý,  ómiri men óneri bir janmen ǵumyr keship, bir jú­rek­pen lúpildep, bir demmen tynystap, ajy­ra­ǵysyz bútinge aınalǵan mundaı sańlaq­tar qaı topyraqta da sırek. Bolmasa aǵyl­shyn­nyń ónerli degdary Oskar Ýaıld bizdiń Aqan­nyń qolyna sý quıýǵa jaramaıdy nemese Shalıapındi qaptalyna almas edi degen sóz­derdi Maǵjan, Sákender tegin aıtty deımisiz. Aqan rýhy ózinen keıingi jalpy qazaq mádenıetiniń qasıeti men kıesine, ulttyq ónerdiń diline degdarlyq pen bekzattyqtyń óshpes sáýlesin túsirip tańbalandy, saldyq pen serilikti izgilik-parasattyń joǵary satysyna kóterdi. Qazaq muńynyń músinin­deı Maǵjannyń, qazaq jyrynyń Qulageri Ilııastyń, seri týraly qos romandy halqyna mura etip asyǵys attanǵan Sáken seri Jú­nisovtiń, kúni keshegi mýzyka ónerindegi bir­týarlarymyz Nurǵısa men Shámshiniń jan tamyrlary ásirese Aqan seriniń tunyq tu­ma­synan, sulý sabatynan qasıet tartqany kú­mánsiz. Osy oraıda ádemi keshtiń aq batasyn aıtqan professor Tursynbek Ká­kish­ulynyń: «Aqan serige kelmegen, Aqan seri, Birjan saldardy qurmettemegen adam­dar­dy qazaq dep túsinýdiń ózi de qıyn bo­lýy múmkin» degen sózderinen kóp syr ańdaǵandaımyz. Qazaq ániniń  atasy Birjan deımiz. Odan buryn Segiz seri ótken. Osyndaı án kemeń­gerleriniń syrly dúnıesin tolyq meńgergen Aqan seri ózi de dál solardaı shabyt sam­ǵaýyna kóteriledi. Sóıtip, Arqanyń ánshilik mektebiniń altyn tájindeı jarqyraıdy. Onyń áýen-sazdary birde asqaq, birde oıly, birde oınaqy da syrly, shat sezimdi, názik, keıbir áýenderinde tereń tolǵaý, tolǵaqty pálsafa, adamnyń jan kúıiniń shýaǵy, sáý­lesi, qýaty, sheri men shattyǵy qat-qabat órilip jatady. Mýzyka bilgiri Ilııa Jaqanov aǵamyzben saparlas bolyp bir suhbat­tas­qa­nymyzda bylaı degeni bar edi: «Aqan se­riniń ánderinde sıkl-sıkl bolyp keletin bel­gili bir júıelilik, zańdylyq baıqalady. O basta, jastyq, bozbalalyq dáýreninde shyǵarǵan mahabbat ánderi, alǵashqy yntyq ǵashyq jyr­­lary – qos Bátımaǵa  joldaǵan án­deri, máńgilik mahabbat armany men sa­ǵynysh ál­dıindeı Aqtoqty sıkly, Syrym­bettegi úsh sulý perızat: Urqııa, Jamal, Úrimderge ar­nalǵan «Syrymbet», «Úsh toty qus», «Jamal», ómirbaqı arman-úniniń qa­na­ty bolǵan tulparlary týraly «Salqońyr», «Kók­ala­taı», «Mańmańger», «Telqarataı» án­deri. Odan keıin shabytyn shyrqaý bıikke sha­ryq­tatatyn qyran qustaryn ardaqtaǵan «Kók­jendet» pen «Qaratorǵaı». Jastyq shal­qýy men jan tazalyǵy, sulýlyq táńiri hám ómirge ińkárlik órnektelgen «Shám­sı­qa­mar», «Raıhan gúl», «Názik bel», «Balqa­dı­sha», «Kók kó­belegi», azamattyq ómir taný par­qyn zerdeleıtin «Maıda qońyr» sekildi ánderi aqyn­dyq, ánshilik  qudiretin ashatyn dú­nıe­ler. Aqan seri osy qalpymen, osy sı­pa­ty­men Segiz seriden de, Birjan saldan da bó­lekshe ún qatatyn ózgeshe syrly álem, shyr­qaý samǵaǵan án suńqary. Ol búkil qa­zaq­tyń án ónerin dańqqa bólep áleýet­ten­dir­di, áýez­dendirdi, bıiktetti hám tereńdetti». Aqan ánderindegi shalqar tynys, salqar keńdik tańǵaldyrady. Osynyń qupııasyn án ke­shindegi ajarly sózinde Tursynbek aǵa­myz dál ashyp bergendeı. Keń dalada ándi osylaı keýde kere shyrqap salmasa bola ma? Qazaq ániniń keńinen kósilýi, erkin esilýi, mol minezdiligi, darqan dıapazony daladan daryǵan. Qazaqtyń ándik dıapazony ıtalııalyq­tardan artyq bolmasa, kem emes dep Ermek Serkebaev ta aıtyp júr. Endeshe, kósh­pendiler máde­nıetiniń tuǵyry dala bolsa, sol mádenıettiń bir bıik shyńy Aqan seri ánderiniń keńistigi – keń daladan, kó­rik­ti­ligi – Kókshetaýdan dep bilgenimiz jón sııaqty. Zar tógip, zapyran qusqan «Qulager» ánin osy tusta eske almaǵymyz lázim. Al endi mahabbat meıramynyń da, ǵashyqtyq tragedııa­synyń da bıik shyńy arman qyz Aqtoqty desek, osynaý muńdy hıkaıada búginge deıin taı­ta­la­syp kele jatqan tarıh shyndyǵy men kórkemdik shyndyqty aqyn-jazýshy­la­ry­myz­dyń sharyqtaǵan qııaly ııý-qııý ara­las­tyryp jibergendeı. Aqan ómiriniń de, yn­tyzar júrek sheriniń de shynaıy shyndyǵy onyń tar jerde tilimen bal bergen ǵashyq jardyń ózinen shy­ny­men kóńil sýytyp ketkenine shamyrqanyp aıtqan: «Sarymıda ba­syńdy kesip alyp, Daýlas­samshy ómirde qu­nyńmenen» degen nalaly sózderde jat­qa­nyn bir aýyq eskergenimiz de durys-aý. Ba­qyt pen sordyń dámin alma-kezek, tolassyz údemeleı tatqan Aqan ánde­riniń arǵy pál­sa­pa­synda dala danalyǵy jat­qandyǵy daý­syz. Qasireti qanshalyqty qa­lyńdaı tússe de: «Dáýrendi mendeı súrgen kim bar eken, sonda da qyzyǵyńa bir qan­badym» dep fá­nı­di baqıǵa aıyrbas­taǵysy kelmeıtin qush­tar sezimdi aqynnyń «Shyr­maýyq», «Áýdem jer» ánderinde ómir­túıindik oı jınaqtaýy dalalyq dana oıshyl minezdi, parasat pen ımandylyq ıirimderin bildirse kerek. Osy tur­ǵydan da qazaqtyń klas­sıkalyq án úrdi­sin­de Aqan seri oqshaý turǵan dara qubylys ekendigin sonaý Maǵjannan bastap Sáken Seıfýllın, Ilııas Jansúgirov, Ǵabıt Mú­si­repov, Ahmet Jubanov syndy jampoz­dar­dyń bári aıtyp ótken bolatyn. Olaı bolsa, ózinen burynǵy ardager óner ıeleri ustan­ǵan halyqtyq tabıǵı dástúrdi ilgeri damy­typ, ánniń qubylysyn, ajaryn, túrin, maz­munyn, jalpy bitim-bolmysyn ba­ıy­typ, symbatyn sulýlandyrǵan, tek ózine tán ún-boıaý­larymen qaıtalanbas tylsym kórkem­dik dúnıesin jasaǵan asa qudiretti daryn, ke­meńger ónerpazben osy zamanda da ár jo­ly shynaıy yntyzarmen saǵynyp kóris­pes­ke de áddimiz joq-aq. Iá, saǵynamyz. Aıaýly Aqan serini, onyń ańyz ómirin, qazaq dalasynyń qanatty py­raǵy, qıyn taǵdyrly talanttardyń sım­volyna aınalǵan Qulagerdi, onyń armandaı ánderin, mahabbaty men seriliginiń ǵajaıyp álemin saǵynamyz. Taǵdyry qıly tálkekke túsken tragedııalyq tulǵa bizdiń janymyzǵa asa jaqyn ári ystyq. Aqannyń qaıǵysynan da ónege tabamyz, taǵylym alamyz. Aqan­nyń nala-muńy da asqaq ári sulý, ımandy ári izgilikti. «Adyrna» birlestigi uıym­das­tyrǵan án keshi Aqan serige degen múlgigen saǵynyshy­myzdy qaǵyp-silkip qaıtadan oıatqandaı kúıge bólendik. Aqandy aıtamyz-aý, kúni keshe erkelep, ekpini úı jyqqandaı bolyp kóz al­dymyzda júrgen, ardager Aqan­nyń arýa­ǵyn aýnatqan, bizdiń zaman­da­ǵy kózindeı bolǵan Sáken serini de saǵy­nyp­pyz. Onyń týǵan inisi, rejısser Oral Júnisovtiń «Aqan seri» atty derekti fılminen, bálkim, tirisinde qadirin bile bermegen osynaý aıaýly jan, aptal jazýshynyń beınesin kórip, Aqan týraly aıshyqty áń­gimesin tyńdap, saǵynysh maýqyn sál de bolsa basqandaı boldyq. Aqandy aıtamyz, kózi tirisinde kúrkirep, júrgen jerin dýman qylyp júretin Sáken seriniń ózin de elep-eskerip jatqan kim bar qazir? Já. Áńgimemiz Aqan seri ǵoı. Taǵy da Ilııasqa júginsek, Aqannyń eń aıaýly áń­gi­mesi Qulager emes pe? Shapqan jeri or bo­lyp qa­la­tyn, báıgege qosqan elin dáıim shat­tandyrǵan, baspa-bas qyzǵa bermes janýar – tulpar Qulager. Sol tulpardyń qa­sıettiligi sondaı, qara júrekten qapyl qa­zasy jetse de ólmeı, bar qazaqtyń jady men júreginde máńgilikke jattalyp ta saq­talyp qalǵan án – «Qulager». Dúnıeniń bar baılyǵymen birdeı kórgen Qulagerin baspa-bas qyzǵa da bermegeni ras Aqannyń. Ba­ty­rash ta baspalap kisi salǵanda Altaı-Qar­pyq­tan tańdaǵan sulýyn alyp berem dep bop­salaǵan. Ataqty Zil­qa­ranyń Álibegi de Qulagerdiń boda­ýy­na qyzy Aqshabaqty berý raıynda bol­ǵandaı. Biraq Álibek batyrdyń jóni bólek. Ol ánniń aq­suń­qary Aqan serini jaqsy kó­rip baýyryna tartty, qoldaý jasady, batyr-baǵlandyq aıbynymen kishi júzdiń bir úlken asynda báıgege qostyryp baǵyn synatyp, qazaq da­lasynda buryn-sońdy bolyp kór­me­gen eren júırik Qulagerdiń ataǵyn alty alash­qa al­ǵash dúrkiretip jaı­dy. Sóıtip, kezinde Aqan serideı aqıyqtyń, Qulagerdeı qol­tyǵyna qanat baılaǵan py­raqtyń mań­daıy ashylyp, qalyń qazaq eline bar qadyr-qasıetimen jarqyraı ta­nylýyna jol saldy. Árıne, Qulagerge Álibek te qyzyqty. Qulagerge qyzyqpaýǵa bola ma?! Osy ja­ıyn­da keshti júrgizýshi, ózi ánshi Erlan Tó­leýtaı bir áńgime aıtty. Jańaǵy astan qaıt­qan jolda Álibek Qulagerdi qolqalaıdy eken. Atyn qı­maǵan Aqan uzaqty kún ún­de­meı­di. Aqyry, ekeýi eki jerge túneıdi. Tań­erteń Álibek kelse, bir alańqaıda Aqan jerge baýyryn tó­segen atynyń moınyna basyn salyp, Qula­gerin qu­shaqtap uıyqtap jatyr deıdi. Myna ǵa­japty kórgen Álibek: «Biri adam, biri janýar bolsa da, ekeýiniń dostyǵy adamnan beter eken ǵoı. Aqannyń atyn al­maq­shy bolǵan meniki ıttik eken», dep ol pıǵylynan bas tartypty. Aty­nan túsip, Aqan­dy oıatyp, Qula­ger ekeýin turǵyzyp: «Aqanjan, Qula­gerińdi óziń min, bul áńgime osymen bitsin», dep keshirim suraǵan kó­rinedi. Qulagerdi kim óltirgeni jóninde árqıly áńgimeler aıtylyp qalady. Maǵjannan keıin, 1931 jyly Aqan seriniń jaıyn Kók­she­taýǵa arnaıy baryp, Syrymbetten Ereı­men­taýǵa deıin iz qýalap búge-shigesine deıin zert­tegen Ilııas Jansúgirov. Aqan seriniń dúnıeden ótkenine sonda 17-aq jyl. Kózi tiri qanshama kýálermen sóılesken. Demek, shyn­dyqqa eń janasymdysy da Ilekeńniń «Qu­lager» poemasynda tańbalanǵan derekter bolsa kerek. Olaı bolsa, ásirese, Ba­ty­rash «advo­katynyń» keıpine enýshilerge ár­túr­li qı­synsyz boljamdar jasap, búı­rek­ten sıraq shyǵara berýdiń jóni joq sııaqty. Ilekeń sol saparynda Qýsaq kólinde Qulagerdiń jyǵylǵan jerine tas úıip ketken eken. Sol araǵa belgi qoıýdy amanat­tap­ty. Keıin sol qoıylǵan belgini óndirshekten al­ǵan ótpeli kezeńde qyrym men qytaıǵa temir ótkizýshi qý qulqynnyń quldary tik kóterip áketipti. 150 jyldyǵy kezinde Aı­yr­taýda salynǵan Aqan aýyly qazirde taǵy qańyrap qalǵan. Áıteýir, Astananyń qa­synda Sádibek Túgel bir joǵymyzdy tú­gen­dep Qulagerge turǵyzǵan eskertkish ázirge dátke qýat. Dátke qýattyń biri Aqan ánderine izdeý sal­ǵan myna kesh. «Qulagerdi» jas ánshi Saıat Nurǵazın oryndady. Ýaqyttyń áseri bolar, án qaıǵyly sarynnan arylǵandaı, qaı­ta sol qaıǵynyń ózin beıneleıtin, qulager-taǵ­dyr­dyń gımnine aınalǵandaı. «Baqanyń baǵynan suńqardyń sory artyq» degen osy da. Al, qaıǵysy Aqannyń ózinde qalǵandaı, seriniń ómirimen birge úzilgendeı. Osy án asqaq­ta­typ turǵan tragedııany Sábıt Mu­qanov aı­tatyn bir estelik uqtyra túskendeı, deıdi  keshti júrgizýshi. Sábeń bala kezinde bir qys tebindegi qosta bolyp, jylqy baǵy­syp­ty. Ba­qyrshy bala bop júrgen ǵoı. Qa­zan­da et kúnde bylqyldap qaınap jatady. Junttaı bop semirip aldym, deıdi Sábeń. Bir kúni qos­qa jylqyshylar Aqan serini shaqyryp alyp kelipti. Baıaǵy Aqan emes. Dáýreninde ánge salyp eldiń qaıǵysyn ke­mit­ken ónerpaz ózi qaıǵyly. Júzi júdeý, úkisi tozǵan, bórki qyr­qylǵan, shapanynyń óńi ketken, betin ájim torlaǵan. Jylqyshy jigitter jan-jaǵynan: «Aǵa, «Qulagerdi» aıtyńyzshy», dep keý-keýleı qıylady. Sherli seriniń ánge zaýqy joq. Áý dep zarlana bastap, eki jolyn aıtyp, eńirep jylap jiberip, sol arada jer ba­ýyr­lap jata ketipti. Aqannyń óziniń: «Alyp em jıyrma beste dónenińde» degenine den qoısaq jáne Sa­ǵy­naı asynda qara nıettiniń jalǵyz qa­zy­ǵyna jy­ǵylǵany 1876 jyl dep daýsyz tań­balanýyn eskersek, bizdiń esepteýimizshe, keminde segiz jyl taqymyna basqan Qulager ardager ıesine jer-kókte joq qýanysh ta syılap edi-aý. Aqqoshqar Saıdalynyń asy­nan bas báıgeni alyp kóńili ósip, shalqyp kele jatqan Aqan shyrqatyp, qubyltyp, gúl-gúl jaınaǵan «Mańmańgerge» salmaýshy ma edi. Mańmańger, kekiliń kelte, jalyń maıda, Baılaǵan seni sıpap qalqataı da. Júrisiń jelmaıadaı janýarym, Kóreıin qyzyǵyńdy osyndaıda. Ahaý, jigit eri, Dersiń meni, Dep salǵan Mańmańgerge Aqan seri. Aqan shattyǵynyń bal bulaǵyndaı erkelengen «Mańmańgerdi» Erlan Tóleýtaı tol­qyndata, jibekteı esilgen meıir-shýaǵyn bıpazdata tógip, náshine keltire aıtty. Aqan­nyń Qulagerine degen keýde kernegen shat­tyq-súıispenshiligi tolqyn-tolqyn bolyp tó­gilgendeı. Izgilikti aq jańbyrdaı sebeleı lekitip, munshalyqty ásem aıshyqtalǵan mahabbat mýzasyna meıirdiń qanýy da qıyn-aý. Dál mundaı erke nazdy, tolyqsyǵan sulý ánmen aıa­lanǵan, ardaqtalǵan at jer-jahanda bar dep te bilmeımin-aý. Tanymal ánshiler Jolaman Qujımanov, Ramazan Stamǵazıev, Sáýle Janpeıisova, Ar­daq Isa­taevalar Aqan serige arnalǵan kesh­tiń kór­kin keltirdi. Olardyń oryn­da­ýyn­daǵy «Ińkár-aı» men «Shámsıqamar», «Raı­han gúl» men «Shyrmaýyq», «Maqpal» men «Aq­toqtynyń aý­ja­ryndaǵy» Aqannyń ǵashyqtyq, ómirge son­shalyqty ińkár ǵazal­da­rynyń sıqyr sazy, kem­pirqosaq shuǵy­la­syna ma­lynǵandaı, tańdaı taza, yntyq áýezi qandaı shirkin! Osyndaı darqan ánderdi tyńdaý jan­nyń rahaty. Qazirgi jas­ta­ry­myz­dyń osy tamyrdan ajyrap, qunarsyz qańǵyr-kúńgirge boı uryp bara jatqany qynjyldyrady. Tursynbek Kákishuly aǵamyzdyń aıtýy ras. Qazaq ánine zar bop qaldyq. Myna tá­ýelsiz zamanymyzda qazaq áni shetke qa­ǵy­lyp, úlken sahna, merekeli dýman, teledıdar jıyndarynyń esiginen syǵalaǵan ógeı baladaı jaýtańdaýy qalaı? Aqan da, Birjan da, Mu­hıt ta, Jaıaý Musa, Úkili Ybyraı, Balýan Sho­laq, Jarylǵapberdi, Mádı, Estaı, Iman­júsip, Kenender halqymen qaýysha almaı, muń­lyq kúı keshýde desek, shyndyqtan alys­tamaımyz. Kinániń bir ushy ózimizdiń samar­qaý selqostyǵymyzda da jatyr-aý. Ult­tyq óner­ge janashyrlyq qaıda? Ulttyq rý­hy­myz­dy ózi­miz qamshylap nege oıat­paı­myz? Sóıtýdiń or­nyna kúlli qazaqtyq má­denıetti jutýǵa yń­ǵaılanǵan qorqaý qara jyradaı qaıdaǵy bir tepeńkókterdi minip alyp keshke sheıin selkildep bıleýge qu­mar­typ turamyz dep naza­lan­ǵan abyz aǵa sóziniń aqıqatyna bir sát den qoısaqshy. Sol oılamastyqtyń zar­pynan endi kelip, mine, qazaqtyń shyrqap salatyn, kádim­gideı daýysyn kernep salatyn shynaıy ult­tyq, qa­zaq mýzyka óneriniń al­tyn ǵasyryn ja­saǵan ardagerlerimizdiń án­de­ri­ne zar bolyp qalǵanymyzdy nesin jasyramyz. Desek te, dástúrli halyq ánderin oryn­daý­shylardyń jas tolqyn úlken bir sho­ǵy­ry ósip kele jatyr. Aqannyń «Maıda qońy­ryn», «Jigitshilik» pen «Kók jendetin», «Kók kóbelegi» men «Balqadıshasyn» «Sy­rym­beti» men «Kókalataıyn» shyrqaı aı­typ kóńildi gúldendirgen jas ánshiler Gúl­sim Arysbaeva, Jasulan Bazarbekov, Erlan Qu­jımanov, Talǵat Ábýǵazy, Jasulan Sa­qaev­tarǵa myń rahmet der edik. Tek so­lar­dyń ózi­ne myna «Adyrna» sııaqty uıytqy qam­qor­shy bolmasa, kúnde-kúnde sahna tóri, án súıer qa­ýymmen júzbe-júz qaýyshý qur­meti, óne­rin kópshilikke synatý baqyty buıyra bermeıtini de anyq. Jas ánshilerdiń ǵana emes, ja­samys­tarynyń da basyn qo­syp, tipti sonaý Kókshetaýdan Aqan seri aýy­lynyń týmasy, jyrshy-jyraý, quıma qulaq, zeren kó­kirek áńgimeshi Jumabaı Esekeev aq­sa­qaldy al­dyr­typ, mynadaı taǵylymdy án merekesin Al­ma­tynyń tórinde uıym­das­tyrǵan «Adyrna» birlestiginiń saýapty isine súı­sin­sek te, osy­nyń ózi ońaıǵa tús­pe­genin de bilip otyrmyz. Igi isti ıneniń kózinen ótkizip, sá­timen sabaq­taýǵa jalǵyz talaptyń, kúlshesiz qurǵaq qulshynystyń jetkiliksizdigin Jolaman Qu­jı­manov, Arman Áýbákir, Juldyz Sú­leı­menova, Gúlsim Arys­baeva, Baqtııar Aqym­­janov, Ardaq Berkimbaı sııaqty dástúrli án ónerimizdiń ási­rese jas tolqyn janashyr­larynan qu­ral­ǵan uıymdastyrýshy top arqaǵa batqan aıazdaı sezindi. Olaı bolsa, keıingi jastar kóp bile bermeıtin halqymyz­dyń án ónerindegi iri tulǵalarymyzdy nasıhattap dáripteýdi, sóıtip qana qoımaı, óner súıgish qaýymǵa olardyń beımálim qyrlaryn ashyp kór­se­týdi izgi maqsat etip qoıǵan «Adyrna» ult­tyq-etnografııalyq birlestigine memleket pen mınıstrliktiń, mekemeler men mesenattardyń  nazaryn aýdarý úmitimiz de joq emes. Olardyń tarapynan qamqorlyq-qoldaýǵa ıe bolyp jatsa, jas órkenniń ja­laýy jelbirep, bárimizdiń kóz qýanyshymyzǵa aınalar ma edi, qaıter edi. «Alashtyń Aqan serisi» ádebı-sazdy keshinde Ýatqan Zaqan qaryndasymyzdyń «Qu­la­gerdiń qulyny» atty ádemi ániniń tusaýy kesildi. Onda «Ásem ánniń taýsyl­maıdy jal­ǵasy Qulagerdiń qulynyndaı kekildi» dep shyrqaldy. Biz osyǵan sendik. Sebebi, Aqan seri, Birjan saldardyń, Alash­tyń bas­qa da óner ardagerleriniń án­deri umytylsa, qa­zaqtyń qazaqtyqtan qal­ǵan kúni sol bolar... Qorǵanbek AMANJOL.