02 Aqpan, 2011

Demokratııanyń tarıhı taǵylymy

360 ret
kórsetildi
26 mın
oqý úshin
Otandastarymyz Elbasy sheshimin osylaı baǵalap otyr

ATA ZAŃǴA ADALDYQTYŃ AIǴAǴY

Ǵumyr boıy partııa, keńes organdarynda basshylyq qyzmet jasadym. Keńestik qoǵamda talaı qubylystardyń kýási boldyq. Qaı kezde de ardyń týyn bıik ustap, hal-qaderimizshe eldiń ıgiligine kúsh-jiger jumsadyq. So­nyń bárinen de elimiz táýelsizdik alǵandaǵy qýanyshymyzda shek bolmady. Bar maqsat-muratymyz osy jolǵa jumyldyryldy. Táýel­siz elimizdiń irgesi bekı túsýine atsalystyq. Sol  bir kezde ata-baba armandaǵan uly kóshtiń kóshbasshysyn halyq dál taba bildi. Ol Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev edi. Táýel­siz­digimizdiń eleń-alań shaǵynan búginge deıin qanshama qyrýar ister atqaryldy. Qanshama bıik belesterge shyǵyp, abyroıymyz as­qaqtady. Ol kúlli álemniń kóz al­dynda. Dana halqymyz bolsa asyl azamat, tórtkúl dúnıe ta­nyǵan birtýar tulǵaǵa degen al­ǵys sezimderi men aq nıetterin aıtyp keledi. Onyń bárin sanamalap shyǵýdyń ózi qıyn. Sonyń biri bastamashy top­tyń Elbasy Nur­sultan Ábish­uly­nyń ókilet­ti­gin 2020 jyldyń 6 jeltoq­sa­ny­na deıin uzartý jó­nin­degi res­pýblıkalyq referendým ót­ki­zý týraly Qazaqstan hal­qyna úndeý qabyldaýy edi. Ol Elbasynyń halqymyzdyń beıbit ómiri men baqytty turmysyna ke­pil bola­tyndyǵyna sengen­dik­tiń anyq belgisi, jarqyn bola­shaq­qa degen arman-tilekten týyn­daǵan-dy. Son­dyqtan ol úndeýge bárimiz de qosyldyq, qýattadyq, qoldadyq. Osy tusta meniń bir baıqaǵanym, Elbasyna degen jas tolqynnyń yqylasy bólektigi. О́tken jyly Nursultan Ábishuly Mańǵys­taý­ǵa jumys sapary kezinde bizdiń Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıtetinde bolyp, stýdentter men emen-jarqyn áńgimelesti. Al olar  El­basyna tikeleı tapsyr­masy­men Aqtaýda halyqaralyq deńgeıdegi jańa zamanǵy tehnologııalar ýnı­versıtetiniń negizin qalaǵany úshin alǵys sezimderin bildirdi. Bul kúnderi ýnıversıtet búkil Kaspıı aımaǵynyń halyqaralyq bilim berý bazasyna oraı jumys jasaýda. Bilim ordasy jańa zamanǵa saı stýdenttik korpý­sy­na kóshti. Stýdentter qalashy­ǵy­nyń qurylysy jalǵasa túsýde. Al kúni keshe teledıdar ar­qyly Memleket basshysy, táýel­siz Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń halyqqa úndeýin tyńdadyq. Onda bes mıllıonnan astam qazaq­stan­dyqtardyń júrek qalaýy men talap-tilegine oraı Parlament de­pýtattarynyń referendýmdy qol­daý jónindegi sheshimdi qa­byldamaı tastaǵanyn jetkizdi. Jáne de bastamashy topqa, depý­tattarǵa, barsha qoldaý bildirýshilerge alǵys aıtyp, búkil­ha­lyqtyq bastamany aıaqsyz qal­dyrmaı, Prezıdent saılaýyn merziminen buryn ótkizý týraly usynys engizetindigin aıtty. Bul degenimiz eldiktiń jolynda er­lik­tiń de, keńdiktiń de, Ata Za­ńy­myzdyń aldyndaǵy  teńdiktiń de tamasha úlgisi. Talaılarǵa ta­ǵylym bolatyn  oqıǵa. Biz Elba­syn qashanda, qaıda da qoldaı­myz, senim artamyz. Osyndaı asyl aza­matymyz barda arqa­myzdy asqar taýǵa súıegendeı alańsyz­byz. Birligimiz berik bolyp, tatý­ly­ǵy­myzdyń tamyry tereńdeı bersin.

Shabaz IMANALYULY, eńbek ardageri, Kaspıı memlekettik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıteti rektorynyń keńesshisi.

Aqtaý.

* * *

ELBASYNYŃ HALQYNA SENGENI BUL!

Kóne tarıhtyń ejelden beri kele jatqan bir aqıqatyna súıener bolsaq, árdaıym ózi­niń qasıetti eli men kıeli halqynyń jáne jal­py adamzattyń múddesi úshin adal qyzmet etken ámirshi men bıleýshiniń ǵana esimderi men isteri umytylmaı ǵasyrdan ǵasyrǵa kó­ship, urpaqtan urpaqqa ańyz bolyp aýysyp oty­rary bar. Árige barmaı-aq, qazaq eliniń táýelsizdiginiń jıyrma jylǵy kezeńindegi qı­ly-qıly oqıǵalardy tizbelep oıǵa alar bol­saq, keshegi keńestik júıeniń ydyraýyna baı­lanysty «Endi ne isteımiz, endigi kúnimiz ne bolar eken?» dep abdyrap qalǵan halyqtyń biri edik biz. Máskeýdiń aıdaǵanyna júrip, aıtqanyna kónip jumys istep úırengen daǵdy boıynsha kóshimizdiń kóligin qaı jaqqa, qaı arnaǵa burarymyzdy bile almaı dal bolyp otyryp qalǵan jaǵdaıymyzdy da, ózimizdiń táýelsizdigimizdi jarııalaǵanymyzben, óz betimizshe el bolyp, memleket bolyp keterimizge áýeli ózimiz sene almaı, jaltańdap kúı keshken kúnimizdi de umytqan joqpyz. Mine, osy bir oı men istiń daǵdarysty sha­ǵyn­da qazaq tarıhynyń sahnasyna sol qazaq­tyń bir perzenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev shyǵyp: «Týǵan elim, eki tizgin, bir shyl­byrdy qolyma bergen ekensizder, senińizder ma­ǵan!» degen ór daýysymen ún qatty. Mine, so­nan beri qazaq eliniń táýelsizdiginiń bar taǵ­dyryn, sonyń bar aýyrtpashylyǵy men uly jaýapkershiligin óz moınyna ala bilgen Nur­sul­tan Ábishuly Nazarbaev óz halqynyń kóńi­linen shyǵyp keledi. Tipti, kóńilden shyq­ty deý­diń ózi azdaý bolar, Elbasy óz eli men óz hal­qynyń jaǵdaıyn oılaýǵa kelgende esh­kim­niń oıyna kelmegen, oıyna kelse de, bas­taý­ǵa da, atqarýǵa da batyldyǵy men erik-jigeri jete bermeıtin isterdi bastap ketkendigin qaıtersiz! Az jyldyń aýqymynda-aq túrli álem­dik qaýymdastyqtyń dál ortasynan oıyp tu­ryp oryn ala bilgen Qazaqstannyń álemdik arenadaǵy búgingi abyroıy men búgingi bedelin bir ǵana adamnyń, Nursultan Nazar­baevtyń esimimen ǵana baılanystyrarymyz taǵy da aqıqat. Jarylystan kóz ashpaǵan qa­zaq dalasynyń sory men jan azaby bolyp kel­gen Semeı atom polıgonyn jabý arqyly Elbasy adamzattyń da álemdik múddesine adal ekendigin sol aıdaı álemge málimdegen edi. Saryarqanyń tósine Alataýdyń bókteri­nen el astanasyn kóshirýdiń ózin Elba­sy­nyń kóregendigi jáne kózsiz batyrlyǵy dep sanaǵanymyz abzal. Áıtpese, toqsanynshy jyldardyń toqyraýynan áli de shyǵa almaı, jumyssyzdyq beleń alyp, árkim tapqan aı­ly­ǵyn, qarttar zeınetaqysyn ýaqytynda ala almaı júrgen sol bir ólara tusta jańa Qazaq­stannyń jańa astanasyn salýǵa kirisýge Nazarbaevtan basqa ózge eshkimniń de batyly jetpes edi. Muny astanany Aqmolaǵa kóshirý kezinde bolǵan túrli kózqarastar men túrli oı-pikirler dáleldeı túsedi. Táýelsizdiktiń alǵashqy kezeńinen bastap Nursultan Ábishuly Nazarbaev óziniń týǵan halqyn kesek sóıleýge, iri ister atqarýǵa jetelep keledi. Keshegi Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Sammıtiniń ótkizilýi jáne Astana Deklarasııasynyń qa­byl­danýy álemdik tarıh betterine altyn árip­termen jazylatyn eleýli ári aıtýly oqı­ǵalardyń biri. Aqıqatyn aıtar bolsaq, Astana Sammıtin ótkizý arqyly táýelsiz Qazaq­stan­nyń álemdik órkenıetti eldermen ıyǵy teńesti, abyroıy aspandap, taǵy bir bıikterge kóterildik. Keńestik júıede bir bolǵan mem­leketterdi, odan qaldy Ortalyq Azııany qoı­yp, barlyq túrki áleminde tuńǵysh ret Qazaqstannyń Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq jasaýy bul eń áýeli álem moıyndaı bilgen bizdiń Ult Kóshbasshymyz Nursultan Nazarbaevtyń aqy­ly men oıynyń, kemel kemeńgerliginiń jáne dúnıejúzilik oqıǵalarǵa baılanysty oı aıta alar, shıryqqan máselelerdi ebimen sheshe biler bilikti saıasatkerliginiń abyroıy. Kúni keshe Astana qalasynda ashylǵan VII Qysqy Azııa oıyndarynyń saltanatty sherýi taǵy da Qazaqstannyń, onyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń da­na­lyǵy men daralyǵyn, kezinde «Elim-aılap» óz jerinen turaq tappaı, shap­qynshylyqqa ushy­rap, jóńkile kóshken, onan keıin asharshylyq pen nebir zamana náýbetteriniń zardabyn tartyp, súıegi aq sóńke bolyp shashylyp qalǵan, jan saqtaý úshin álemniń tórt bury­shyna tarydaı sha­shyrap ketken meniń ultym da, meniń halqym da endi tezirek eseıse eken, tezirek álemdik órkenıetke baryp qosyl­sa eken, ózge jurtpen qatar tu­ryp, teń sóılesip, erkin júrse eken dep oıynyń qarmaǵyn árige salǵan Elbasy óz eliniń búgingi uldary men qyzdaryn, bizdiń bárimizdi qyran bolsa eken dep soǵan baýlyp, tulpar bolsa eken dep jaratyp jatqandyǵyn uǵyna bileıik. Eger biz áli de jas memleketpiz dep búgingi órkenıettiń ja­ly­nyna jarmaspasaq, keleshekke kóz tikpesek, bolashaqqa umtyl­masaq, oıymyz da toqyrap, isimizden bereke ketip, búgingideı bıikke shyǵa almas ta edik, ýaqyttyń ózimizge tartqan syı-sybaǵasynan da quralaqan qalyp ta qoımas pa edik?!. «Biz osylaısha az jylda abyroı artqan aıbyndy elge, qýatty ultqa aınaldyq, osy­nyń bári jurtymyzdy jahandyq aýqymda oılaýǵa baýlý maqsatynda jasalýda», dep Elbasy óziniń bıylǵy Joldaýynda anyq ári naqty aıtyp otyr. Ras, biz aıbyndy elge, qýatty ultqa aınaldyq! Eń áýeli Elbasy bastap, ózi qolǵa alǵan aıbyndy isterdi júzege asyrý arqyly aıbyndy el bola aldyq. Sol arqyly ózimiz de oı men tájirıbe jınaqtap, qýatty ultqa aınala bildik. Týǵan halqy Elbasyna árdaıym senip kelgendigi haq. Sol senim arqyly barlyq qazaq­stan­dyqtar «Biz qýatty Qazaqstan úshin Elba­symen birgemiz» atty uran kóterip, Prezı­denttiń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý bastamasyn kóterip, ózderiniń adal nıetteri men shynaıy kóńilderin bildirgen bolatyn. Árıne, barlyq qazaqstandyqtar referendým ótkizýdi qoldaımyz deý arqyly óz Elbasyna árdaıym sengendikterin áli de senetindikterin qýattaǵan edi. Bul senim Elbasynyń ózin de tolǵandyrǵany anyq. Kúni keshegi Úndeýinde: «Men úshin óz halqymnyń qaltqysyz qol­daýy­nan artyq bıik baǵa bolmaıdy», dep aıtýy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń óz halqyna degen taǵy da bir adal kóńili men qaltqysyz syıy men qurmetin aıǵaqtaıdy. Elbasynyń referendým ótkizýden bas tar­typ, Prezıdent saılaýyn ótkizý týraly usy­nys engizemin deýi Ult Kóshbasshysynyń shy­naıy demokrattyq qasıetin taǵy da tanytty. Bárinen de, kez-kelgen múddeden buryn Kons­tıtýsııanyń bıik turatyndyǵyn Elbasy osy sheshimimen taǵy da bir aıǵaqtap, kórsetip berip otyr. Al endi osy Úndeýden biz Elba­synyń óz halqyna qaltqysyz senetindigin ańǵardyq. Shynyn aıtqanda Prezıdenttiń ókilettigin uzartý jolynda referendým bola ma, joq álde Prezıdent saılaýy ótkizile me, sonyń bárinde de qazaqstandyqtar Nur­sul­tan Ábishuly Nazarbaevty qoldap, taǵy da senim bildiretindikterine óz basym kámil senimdimin. Elbasy óz halqyna sense, týǵan halqy da Elbasyna senedi! Ajyramas osy bir qos uǵym – Senim arqyly biz ózimizdiń búginimiz ben bolashaǵymyzdy Elbasymen baılanys­tyrarymyz anyq. Nazarbaevy bar Qazaqstan turaqty damıtyn el! Nazarbaevy bar qoǵam alańsyz ómir súretin qoǵam!

Jabal ERǴALIEV, jazýshy, oblystyq máslıhat depýtaty,  Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri.

Kókshetaý.

* * *

PARASATTY TUJYRYM JASALDY

Qazaqstanǵa álem jurtshy­ly­ǵy eleńdep, kóz tigip otyr. Onyń sebebi ótken jyl men bıylǵy jyl táýelsiz el tórinde este qa­larlyq dúbirli oqıǵalardyń oryn alýymen jalǵasqany der edim. Kúni keshe demokratııa saltanat quryp, Elbasy halyqqa Úndeý jarııalady. Týǵan Ota­nym­daǵy qandaı da bir jańalyq bolmasyn meni beı-jaı qaldyr­maıtyndyqtan ony teledıdardan tyńdadym. Konstıtýsııa bergen quqyqtar men bostandyqtar qoǵamdaǵy kimge bolsyn ortaq ekenin Prezıdent bul joly taǵy bir dálel­dedi. Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Tuńǵysh Prezıdentiniń óki­lettigin referendým arqyly 2020 jylǵa deıin uzartýdy usyn­ǵan yntaly top bastap, bes mıllıon halyqtyń qoldaýyna baıla­nysty Konstıtýsııalyq Keńestiń sheshimine oraı Elbasy sońǵy tujyrymyn jasady. Qazaqstan – erikti de erkin el. Osy baǵytta barsha halyqty adastyrmaı, kósh bastaǵan Nur­sultan Nazarbaev eliniń de, ózi­niń de abyroıyn asqaqtatty. Mer­ziminen buryn Prezıdent saı­laýyn ótkizý týraly Úndeýin­de «Jurtshylyqty bóletin «referendým álde saılaý» degen tań­daýdyń ornyna men halqy­myzdyń erki men demokratııalyq qaǵıdattarǵa adaldyǵyn eskeretin jáne bizdi biriktiretin joldy usynamyn» degen sózi meni tereń tolǵandyrdy. Bul der kezinde jasalǵan batyl sheshim. Elbasy ózine, týǵan halqyna senedi. Ke­ńes dáýirinde el basqaryp, talaı saılaýdy bastan ótkerdik. Saılaýda halyqtyń jeke pikiri, Kons­tıtýsııalyq quqyǵy júzege asy­rylady. Qandaı kezde de qazaq­standyqtar Prezıdenttiń jankesh­ti eńbegin joǵary baǵalaıdy, qusuıqyly kún keshetininen de tolyq habardar. «Eli súıgen Elbasy» degen baǵa beker emes. Búgingi baqytqa keneltken Táýelsizdik pen Elbasyn bóle-jara qaraı almaımyz. Ol Qudi­rettiń «Azdy qurap, el et, sazdy qurap jer et» degen kıeli sózin janyna jalaý etken birtýar azamat. Biz úshin ol Táńirdiń syıy, halqyna adal qyzmet etýdiń úlgisin tanytqan tulǵa. Qoǵam bolǵan soń keıde bári de teń túse bermeıtin sátter bolatyny zań­dylyq. Biraq, qaı kezde qazaqtyń asyǵy dál búgingideı alshysynan túsip edi? Oǵan shúkir eteıik. Úndeý aqparattyń kúshimen dúnıe júzine taraıtyny anyq. Bul jahandy taǵy bir jalt qaratady. Shekaramyzdy taspen emes, dospen bekitken Kóshbas­shynyń bul baılamy talaılardy tańdandyrar. О́ıtkeni Nursultan Ábishuly Ata Zańnyń talap­tary­na oraı saılaý arqyly óziniń ókilettigin uzartýǵa batyl qadam jasady ǵoı. Al, bılikti bilektiń kúshimen alyp jatqandar az ba?! О́zgelerge úlgi bolatyn qadamdy qazaqtyń balasy jasaǵany qan­daı qýanysh. Musylmannyń basty baıly­ǵy men maqsaty – beıbitshilik. Elbasy táýelsizdiktiń alǵashqy kezinde: «Tegimiz – túrik, dinimiz – ıslam ekenin uǵynýymyz kerek» degenin de jadymnan shy­ǵar­ǵan emespin. Adamı qasıettiń bıigindegi Nursultan Ábishulyna degen qazaqstandyqtardyń ystyq yqylasy sheksiz. Demek, Prezıdenttik saılaý ótkizý arqyly halyq aldyndaǵy jaýapkershiligine parasatty tujyrym jasaǵan Elbasynyń Úndeýin jetisýlyq­tar da bir kisideı qoldap otyr. Árdaıym biz Elbasymen birgemiz. Aǵa urpaq ózimizdiń de, urpaǵymyzdyń da taǵdyryn ózi­ne ǵana tapsyryp, órkenıet kó­shindegi dana basshylyqpen alǵa adymdaıtynymyzǵa bek senimdimiz.

Tólendi SARYBAEV, Almaty oblysynyń qurmetti azamaty.

Almaty oblysy.

* * *

KEMELDILIKTIŃ KESIMDI ShEShIMI

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń el halqyna úndeýi ulaǵatty ustanym ǵana emes, ór­kenıetti elder qataryna qosy­lý­ǵa baǵyt ustaǵan táýelsiz memleketimizdegi demokratııalyqtyń qan­shalyqty damyǵanynyń jemisi de. Tuńǵysh Prezıdenttiń óki­let­tigin 2020 jylǵa deıin uzar­týǵa baılanysty osyndaı joldy tańdaýy qashanda qara basynyń bedel-bıigin eliniń namysy men tabysyna arnaıtyn Nursultan Ábishulynyń kesek sheshim qa­byl­daıtyn kelbetin kórsetse kerek. Elimizdi ekonomıkalyq-áleý­mettik jáne saıası jaǵynan ny­ǵaı­­typ, álemge tanytýda, orta­lyq­ty Astanaǵa kóshirýde, EQYU-nyń Sammıtin ótkizýde batyl qa­damdarǵa barǵan Tuńǵysh Prezıdentimiz referendým ótkizý jó­ninde de salmaqtylyq pen salı­qa­lylyq tanytty. Bul basta­ma­ny 5 mıllıonnan astam qazaq­stan­dyqtar qoldaǵanyna qara­mas­­tan Konstıtýsııalyq Keńeske júginip, onyń Ata Zańymyzben qanshalyqty qabysatynyn zerde­le­týiniń ózi onyń sarabdal saıa­sat­shylyǵyna, tulǵaly memleket qaıratkerligine jatady. Al referendým ótkizýden bas tartýy jáne Prezıdenttik ókilettigin eki jylǵa qysqarta otyryp, merziminen buryn ótkiziletin Prezıdenttik saılaýǵa qatysýǵa ázirligin baıan­daýy Elbasy Nursultan Ábish­­ulynyń demokratııalyq qaǵı­dattarǵa adaldyǵyn jáne ózine degen senimdiliginiń dáleli der edim. Halyqqa da osyndaı basshy kerek, saılaýǵa qatysatyn qazaq­standyqtardyń 5 mıllıonnan as­tamynyń referendýmdy ótkizýdi qoldaýy da sondyqtan. Meıli saılaý bolsa da Elbasy osyndaı qoldaýǵa ıe bolady, oǵan kámil senimdimiz. Prezıdenttiń qara­paıym halyqtyń arasyndaǵy bedeli óte joǵary. Elimizdegi ba­qýatty tur­mys, ultaralyq jáne konfessııa­aralyq tatýlyq pen saıası turaq­tylyq Elbasy esimimen tyǵyz baılanysty ekenin halyq túsinedi. Elimizdi mekendegen barsha ult­tyń arasynda sútteı uıyǵan tatýlyqtyń dem berýshisi jáne uıtqysy da Elbasy. Prezı­dent­tiń osyndaı sara saıasatynyń jemisin men de kórip kelemin. О́zimniń ultym uıǵyr, osy óńirde eńbek jolymdy bastadym, eldiń qurmetine bólendim, tamasha dos­tar taptym. Eshkim keýdemnen ı­ter­gen joq. «Qazaqstan uıǵyr­lary «Nazıgým» respýblıkalyq mádenı ortalyǵy» Aqtóbe oblys­tyq fılıalyn basqaramyn. Bu­dan artyq ne kerek adamǵa. Konstıtýsııa talaptaryn qas­ter­leıtin, demokratııalyq damý­dy ustanatyn qasıetinen Nursul­tan Ábishuly bul joly da ja­ńylǵan joq. Qaıta osy qadamy arqyly kúni keshe ǵana elimizdegi yntymaq pen birlikke aýzyn ashyp, kózin jumyp ketken álem elderiniń qataryn kóbeıte tústi dep oılaımyn. Men ár túrli deń­geıdegi jıyndarda Elbasynyń kó­semdigi men sheshendigine, eldiń ilgerileýine qatysty isterdi qol­ǵa alǵandaǵy kóregendigine tánti­min. Elbasynyń Qazaqstan hal­qyna bıylǵy Joldaýy eldegi áleý­mettik máselelerdi sheshýimen jurtshylyq kóńilinen shyǵyp, oǵan degen el senimin burynǵy­dan da nyǵaıta tústi. Qazir ha­lyq­tyń aýzynda osy Joldaýda belgilengen mindetterdiń júzege asýynyń ómir súrý deńgeıin bu­rynǵydan góri de arttyratyndy­ǵyna degen senim. Sebebi, jurt bárin kórip, bárin óz bastarynan ótkerip sezinip otyr. Memleket basshysyna degen ystyq yqylas alda da artpasa kemimeıtinine ká­mil senemin. Elbasy mundaı qol­daý­ǵa merziminen buryn ótetin Prezıdent saılaýynda da ıe bola­tyny sózsiz. Nursultan Ábish­uly demokratııalyq jolmen saılaý ótkizýdi tańdap, tarıhı taǵylym­dy sheshim jasady. Mu­nyń ózi keıbir bizge qyzǵana qaraıtyn memleketterdiń ózine elimizdegi de­mokratııanyń deń­geıin moıyn­da­tatyn sheshim bol­dy rasynda. El­basynyń órke­nıet­tiń múddesi­men úılesimdi bul sheshimi ózge elderge de úlgi-ónege bolary sózsiz.

Tilepjan IBRAGIMOV, «Qazaqstannyń 30 jyldyǵy» JShS dırektory.

Aqtóbe oblysy, Qobda aýdany.

* * *

HALYQ OŃ ShEShIM JAǴYNDA

Elbasy referendýmnyń ótpeıtini jóninde halyqqa úndeýin jarııalady. Táýelsizdik alǵan jıyrma jylǵa jý­yq ýaqyttyń ishinde elimizdiń ekono­mı­kasy serpindi damydy. Daǵda­rys­tar­dan  súrinbeı, jyǵylmaı óttik. Qa­zir mamyrajaı ýaqytta ómir súrip otyrmyz. Aýyldaǵy aǵaıynnyń jaǵ­daıy da jaman emes, kóńili de, kóshýi de toqtaǵan. О́zim aýyl sharýa­shy­ly­ǵyn uıymdastyrýshy, kásipker bol­ǵan­dyqtan,  bul salanyń keıingi kezde  ınnovasııalyq jolmen damı bastaǵa­nyna  qýanyshtymyn. Tehnıkanyń bar­lyǵyn jańartý ústindemiz, qur­ǵaq­shylyq jyldary da bıdaı egýdiń jańa tehnologııasyn paıdalanǵandyq­tan qamba qur bolmaıdy. О́tken jyly bedeldi halyqaralyq uıym – EQYU-ǵa basshylyq jasadyq. Bul elimizdiń bedelin arttyryp ǵana qoıǵan joq,  Qa­zaqstan  uıymdaǵy  56 elge beıbit ómir súrýdi, demo­kra­tııa­lyq qundylyqtardy qurmetteýdi óz úlgisinde kórsetti. Muny tizbelep aıtyp otyrǵanym, osynyń barlyǵy da Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń kóregen ıdeıalary men saıasatynyń arqasynda bolatyn. Al onyń  ishki, syrtqy saıasatynyń  durys­tyǵynan Qazaqstan osyndaı álem tanıtyn dárejege jetti. Ras, referendýmdy jaqtadyq. Bul halyqtyń Nursultan Ábishuly bas­taǵan ıdeıalaryn aıaǵyna deıin jetkizsin degen tileginen týǵan edi. Endi Elbasy bul joly da óziniń eshkim daý aıta almas, kóptiń kóńilin taǵy da tapqan durys sheshimin jasap otyr. Ol osy sheshimi arqyly Kons­tı­týsııamyzdy syılaıtyndyǵyn, demokratııalyq qundylyqtarǵa qur­metpen qaraıtynyn bildirdi. Hal­qymyz «ulyq bolsań – kishik bol» demeıtin be edi? О́zin eshqashan halqynan bóle-jaryp kórmegen iri saıasatker osy ustanymda qaldy dep oılaımyn. Áıtpese, referendým arqyly ókilettigin sozyp alsa, oǵan qarsylyq bolmaıtyndyǵyn  bas­tama­shy toptyń isi kórsetti emes pe? Saılaýdyń da sátti óterine daýymyz joq. Álemdik deńgeıge kóteril­gen sardar saıasatker saılaý­ǵa túser, oǵan demokratııalyq ba­ǵyt­ta damyp otyrǵan el bolǵan­dyq­tan  balamalar da tabylar. Biraq búginde bir atanyń balalaryndaı uıyp, ashtyqtyń, joqshylyqtyń ne ekenin bilmeıtin urpaq ósirip otyrǵan qazaqstandyqtar úshin Nursultan Nazarbaevtyń orny bir bólek dep bilemin. Men muny jergilikti jerde, halyqtyń arasynda bite qaınasyp júrgendikten, bilgendikten aıtyp otyrmyn. Halyq qashanda durys sheshim jaǵynda. Ony daýys berý kezinde ýaqyt ózi  dáleldeı jatar.

Amangeldi  JALǴASOV, «Aqkıik» JShS dırektory,  oblystyq máslıhat depýtaty.

Qostanaı oblysy, Sarykól aýdany.

* * *

DURYSTY DURYS DEÝ KEREK

Qoǵamnan, saıasattan syrt turatyn adam joq dep bilemin. Saıasatpen aınalyspasań, saıasat senimen aınalysady degen de sóz bar. Sondyqtan jasymyz toq­sanǵa jaqyndap kelip qal­ǵan­men, qoǵamda ne bolyp ja­tyr dep alańdap turatynymyz ras. Al bizdiń egemen elimiz bas­qasyn aıtpaǵanda, eski jyldyń sońy, jańa jyldyń basynda eleýli oqıǵalardan kende bolǵan joq. Eń aldymen Astanada álemdik deńgeıdegi sammıt ótti dúrkirep. Odan keıin ile-shala bizdiń óńirdiń azamattary El­basy ókilettigin 2020 jylǵa deıin sozý maqsatymen referendým ótkizý jóninde ıgilikti bastama kóterdi. Al odan keıingi jerde Memleket basshysynyń qos palataly Parlamenttiń bir­aýyz­dy sheshimin keri qaıtar­ǵanyn bilesizder. Endi, mine Konstıtýsııalyq Keńes te jal­py saılaýshylardyń jartysy­nan astamy qyzý qoldaǵan bul bastamanyń zańǵa tompaq keletindigin aıtyp otyr. Árıne, Konstıtýsııalyq Ke­ńes­tiń bul sheshimine Elbasymyz bir aı ishinde óz qarsylyǵyn bil­dirýge de bolatyn edi. Biraq, Nursultan Ábishuly óziniń sarabdal basshy ekendigin kórsete bildi. Sóıtip, qos palatadaǵy depýtattarymyz qoldasa kezekten tys saılaý ótkizip, sonda baq synamaq. Elbasymyzdyń kezekti saılaýǵa deıin áli eki jyly bar ekendigine qaramastan osyndaı qadamǵa barýynyń ózi bir ja­ǵynan ózine, ekinshi jaǵynan hal­qyna degen zor senimin kór­sete me deımin. Men osy jasymda kópti kór­gen janmyn. Sol uzaq ǵumy­rym­da adam balasy úshin tynyshtyq pen beıbitshilikten asqan uǵym joq dep bilemin. Joǵaryda elimizdegi sońǵy bir-eki aıdaǵy jaq­sy maǵynadaǵy jańalyqtar­dy tizbelep shyqtym. Al álemde ne bolyp jatyr. Týnıs pen Egı­petińizdegi jaǵdaı anaý, Más­keýdegi jary­lysyńyz mynaý. Jaratqannan son­daı apatty jaǵdaıdyń betin aýlaq qylsyn dep tileıik. Alda, mine, el táýelsizdi­gi­niń jıyrma jyldyǵy kele ja­tyr. Soǵan deıin zańdy Prezıdentimizdi saılap alyp, merekeni berekeli kóńil kúımen atap ót­kenge ne jetsin! Al san dúbirli dodada shashasyna shań juqtyr­maǵan Tuńǵysh Prezıdentimizdiń bul joly da top jaratyndyǵyna bir men emes, búkil otandastar kámil senimdi! Asylhan BEKBAEV, soǵys ardageri, Semeı qalasynyń qurmetti azamaty. Semeı.