Káde

Jurt qulaǵy jaǵymdy ja­ńa­lyqtarǵa qashanda túrińki ǵoı. Sonyń ishinde kópshilik kó­ńiline asa qonymdysy eli­miz­diń mereıli merekesi qur­me­tine oblystaǵy ár qala men aýdan­nyń jergilikti turǵyn­dar­ǵa arnap tartýlar ázirlep jatqany jaıly habar bolyp otyr. Búginde «Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna – 20 tartý» degen ataýmen belgili bul bastama jyly qabyldanyp, oıda­ǵy­daı iske asyrylýyna múdde­li­lik erekshe. О́ıtkeni, onda kóz­delgendeı, biraz azamat bas­panaly bola alady, bóbekter balabaqshalardy toltyrady, el­di mekenderdiń kórkine kórik qosylady, kóz tartarlyq má­denı oshaqtar ulǵaıady. Bar­shaǵa tartymdy osyndaı ıgilikti sharanyń sharapatyn kó­rý­ge nuralyqtar da úmitti. Aı­maqta ony alǵash kóterip, qolǵa alǵan Astana irgesindegi aýdan me­rekeli jylǵa berekeli bazar­lyqty molynan shashý etýdi mártebeli mindet tutady. Al el ishin qýanyshqa bóler syı-sııapat az emes. Kútilgen jaq­­sy ister bıyl jyldaǵydan kóbirek. Álbette ádettegideı áýelgi syılyq búldirshinderge tar­tylady. Aýdan ortalyǵyn­da­ǵy qaıtadan qalpyna keltiriletin 95 oryndyq balabaqsha sábılerge aldaǵy qys basynda qushaq asha­dy. Bul, ásirese, joǵary bilim alyp, týǵan ortaǵa oralýshy jas otbasylarǵa shattyǵy bólek oqı­ǵa bolǵaly tur. Burynnan da bar ekeýine úshinshisi qosylyp, keshegi túıtkil máseleniń budan bylaı qaraı ekinshi kezekke ysyry­lýyna mumkindik beredi. Nura óńiriniń de ózindik ta­rıhy qyzǵylyqty. Sáken Seıfýllın, Abdolla Asylbekov, Ká­rim Myńbaev, Sáıdil Taljanov, Búrkit Ysqaqov, Qabiken Mu­qy­shev syndy sańlaqtar izi qalǵan kıeli topyraqtyń ótkendegi, bú­gingi tynys-tirshiliginiń lebi aýdan­dyq ólketaný murajaıynan dál mereke aldynda ese bastaı­dy. Mundaı taǵylymdyq oryndy tilep kelgen jergilikti ólke­ta­ný­shylarǵa ol tamasha tartý bolmaq. Aımaqtaǵy eń ádemi eldi me­kenderdiń biri retinde belgili Kıevka kentindegi Táýelsizdik ata­la­tyn bas kóshe kórkin odan saıyn kórkeıtý kózdelgen. Jasyl jelekke jaıqalǵan onyń boıy tur­ǵyndardyń súısine seıildeıtin, rahattana demalatyn orynǵa aınalady. Jas mamandar úshin salynyp jatqan tur­ǵyn úıler sán túzeıdi. Burynǵysynan tanyǵysyz óz­geretin aýdandyq kitaphana kózge tartymdy ǵımarat bo­lýy­men birge, oqyrmandardy tolyq­qan jańa ádebıettermen, kompıýterler qondyrylǵan oqý zaldarymen baýraıtyn bolady. Bular aýdan basyndaǵy óz­gerister sanalsa, buǵan qosa óńir ómiri shyraıyn asha túser jańartýlar jáne bólek áńgi­mege tatıdy. Máselen, Qara­ǵandy – Esenkeldi, Sherbakov – Kıevka kólik joly jóndelip, osyǵan deıingi mashaqat jeńildeıdi. Jalpy, bul rettegi máseleni ońtaıly sheshýde aýdan tájirbıesi alysqa aıan. «Táýelsizdiktiń 20 jyldy­ǵy­na – 20 tartý» bastamasy aıa­synda belgilengen «Aqbulaq» salalyq baǵdarlamasy aýyl turǵyndarynyń kóp jyldan ber­gi usynys-tilekterinen tý­ǵan­­­dyǵyn atap aıta ketpeske bol­­maıdy. Shalǵaı eldi mekenderdi taza aýyz sýmen qamtamasyz etýge arnalǵan ol boıynsha qa­zir atqarylý ústindegi jumys­tar qyrýar. Jobalanyp otyr­ǵan­daı, aýyldyq jerler 80 pa­ıyzynyń sapaly nár kózine tu­tynymyn qanaǵattandyrýǵa ba­ǵyt­talǵan ister merekege sheıin tyndyrylady. – Biz alǵa qoıylǵan is-sha­ralardyń merziminde júzege asy­rylýyn basty nazarda us­taýdamyz. Atalǵan tartýlar ishki múmkindikterimiz ben kúsh-qabi­letimiz egjeı-tegjeıli saraptalý arqyly belgilengen. Halyqqa jaqsylyq syılaǵannan artyq qan­daı mártebe bar. Barymyzdy bar­daı qylyp, jurt ıgiligine ja­ratýdyń basqa-basqa, bıylǵydaı joly bólek jyldaǵy jóni de, máni de ózgeshe. Sondyqtan táýel­sizdiktiń torqaly toıyna arnal­ǵan káde-joralǵylardyń ár sa­la­ny qamtýyn ári tartym­dy­ly­ǵymen aıryqsha bolýyn tań­daǵan edik. Búgindegi qımyl-áreketter oılaǵanymyzdyń ońynan oralýy­na sendiredi, – deıdi aýdan ákimi Serik Shaıdarov. Minekı, astyǵymen ataqty aımaqta bul kúnde osyndaı bas­tamashylyq keńge qanat jaıyp keledi. Nuralyqtar úlgisi óz­ge­lerdi de talpyndyrmaı qoı­maýda. Ulytaý aýdany 20 ot­ba­syǵa jeke otaý syılaýdy oılas­tyrsa, Aqadyrda temir jol beketi beınesi ajarlanady, stadıon salynady. Mundaı syı-sııa­pattar barlyq jerde ázir­lenip jatyr. Aıqyn NESIPBAI. Qaraǵandy oblysy, Nura aýdany.