UBT-ny utqyr uıymdastyrǵan utylmaıdy

Ulttyq biryńǵaı testileý synaǵy – ómirdiń jańa kezeńine qadam basqan mektep bitirýshiler úshin eń jaýapty sát, ómir synynyń bastaýy. Eń bastysy, alaburtqan albyrt túlekterge qolaıly jaǵdaı jasaý, demeý bolý, qoldaý kórsetý. О́ıtkeni, testileýge daıyndyq pen onyń nátıjesin oılap, júıkesi qajyǵan oqýshy synaq kezinde túrli jaǵdaıǵa tap bolýy múmkin. Onyń mysaldary osyǵan deıin boldy. Sondyqtan, testileý maýsymy barlyq mektepter men ustazdar qaýymyna ǵana emes, ata-analarǵa da ájeptáýir jaýapkershilik júkteıtini jasyryn emes. Bıyl Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha 8379 túlek mektep bitirdi. Onyń ishinde 5524 túlek UBT-ǵa qatysty. Osy oraıda testileýdiń erekshelikteri jóninde Shyǵys Qazaqstan oblystyq bilim basqarmasynyń mektepke deıingi jáne orta bilim berý bóliminiń basshysy Saırangúl Jumadilovamen sóılesken edik. Bıyl Shyǵys óńirinde Ulttyq biryńǵaı testileý nátıjeleri joǵary kórsetkishterimen erek­she­lenip otyr. Aıtalyq, sońǵy úsh jyl kóleminde oblysta eń joǵary – 125 ball jınaǵan oqýshy tirkelmegen eken. Osy joly eki birdeı oqýshy 125 baldan enshilep, mektepteriniń mereıin asyrypty. Olardyń biri – Semeı qalasyndaǵy №17 mekteptiń túlegi Kámshat Bolat bolsa, ekinshisi – Abaı aýda­nynyń Abaı atyndaǵy mektep-lıseıiniń túlegi Aqerke Maratova. Sondaı-aq, oblys boıynsha úsh oqýshy 124 baldan jınady. Atap aıtqanda, Semeı qalasyndaǵy №37 mektep-gımnazııa túlegi Ja­nel Baltabekova, О́skemen qala­syndaǵy №3 mektep-gımnazııa túlegi Alına Ishkeeva jáne №44 mektep-lıseıiniń oqýshysy Shuǵyla Aıtqazına osyndaı joǵary kórsetkishterge ıe boldy. Oblys boıynsha 398 oqýshy «Altyn belgige» úmitker bolǵan edi. Olardyń ishinde 221 oqýshy, ıaǵnı úmitkerlerdiń 56 paıyzy óz bilimderin dáleldegen. – Jalpy, byltyr ortasha ball 80,4 paıyz bolsa, bıyl bul kórsetkish 82 balǵa kóterildi. Oqýshylardyń testileýge daıyn­dyq deńgeıi óte joǵary bolǵanyn atap aıtqan abzal. Oǵan dálel, tes­tileý ótken 16 pýnkttiń ishinde UBT erejesin buzǵan birde-bir oqýshy bolǵan joq. Barlyq úde­ris qalypty jaǵdaıda ótti. Oqýshy da, ata-analar da shaǵym túsirgen joq. Bul oblystyq bilim basqarmasy men aýdandyq bilim bólimderiniń mektep bitirýshi túlektermen josparǵa sáıkes atqarǵan jumystarynyń nátıjesi dep esepteımin. Oblys kóleminde UBT joǵary deńgeıde ótti. Oǵan bes birdeı oqýshynyń 125-124 bal­dan enshileýi dálel bola alady. Al 100 baldan asyryp jınaǵan oqý­shylar sany – 1374. Bul da byl­tyrǵymen salystyrǵanda, álde­qaıda joǵary kórsetkish. Shekti deńgeıden ótpeı qalǵan balalar sany – 826. Bul ótken jylmen salys­tyrǵanda 230 oqýshyǵa az. «Eki­lik» alǵan oqýshylar sany byl­tyrǵyǵa qaraǵanda 46 oqý­shyǵa tómen­dedi. Buryn UBT kórsetkishi oblys ákimderiniń reı­tıngine ene­tindikten, biz res­pýblıka aý­qy­myndaǵy ornymyzdy anyq­taý­ǵa um­tylatynbyz. Qazir mundaı meje­leý joq. Mınıstrlik tarapynan da mektep jáne bilim salasy jetekshilerin kinálaýǵa shekteý qoıyldy, – dedi Saırangúl Ah­met­kárimqyzy. Jalpy, oblys kóleminde О́s­ke­men qalasyndaǵy O.Bókeı atyn­daǵy №44 mektep-lıseıdiń kór­setkishi ozyq. Atalǵan mektep oqýshylarynyń bıylǵy UBT-dan jınaǵan balynyń ortasha deńgeıi – 117. Sondaı-aq «Altyn belgige» úmit­ker 9 oqýshynyń barlyǵy da ustaz­darynyń senimin aqtady. Iаǵnı, bilim sapasy – 100 paıyz. – Bul – oqýshy men muǵalimniń 11 jyldyq eńbeginiń nátıjesi. Mek­tebimizde bastaýysh jáne or­ta synyptardyń bilim qory, pán daıarlyǵy boıynsha muǵalim­der jaýapkershiligin arttyrý, oqýshylardyń daıyndyq sabaq­taryn kúsheıtý, ata-analarmen tyǵyz baılanys ornatý, eń bas­ty­sy, balalarǵa rýh berip, namys­taryn janý syndy kóptegen ke­shen­di jumys atqarylady. Muǵa­lim­derimiz ýaqytpen sanaspaı, kúni-túni eńbektenip, oqýshylaryn jeke­legen pánder boıynsha daıyndaıdy. Jalpy, UBT-ǵa daıyndyqty 11 synypta ǵana júrgizýdi qup­ta­maımyn. О́ıtkeni, onjyldyq bilimdi 9 aıda jattap alý múmkin emes. Sol sebepti oqýshynyń 9 synypqa deıingi negizgi bilimdi túbegeıli meńgerýiniń mańyzy joǵary. Sondaı-aq, ata-ananyń róli úlken. Oqýshyny úıde ata-ana qadaǵalamasa, jaǵdaı jasamasa jaqsy nátıje bola ma? «Jumyla kótergen júk jeńil» deıdi. Bárimiz birigip qımyldaýymyz kerek, – deıdi №44 mektep-lıseıiniń dırektory Tańatqan Túmenbaev. Sonymen birge, mektep dırektory testileýdiń artyqshylyǵy da, kemshiligi de barlyǵyn aıtady. – UBT – árıne, mektepke jeńil. On bir jyldyq bilim jınaýdaǵy muǵalim, ata-ana jáne oqýshy eńbegi úsh saǵat ishinde belgili bolady. Degenmen, kelesi jyldan bastap mektep bitirýshilerdiń eki deńgeıde emtıhan tapsyrýy múmkin ekendigi aıtylýda. Iаǵnı, burynǵy mekteptegi emtıhan men tańdaǵan joǵary oqý ornynda ekinshi márte synaq tapsyrý júıesi jańǵyrýy múmkin. UBT-nyń bir kemshiligi, oqýshylardyń barlyq suraq pen jaýapty jattap alýynda jatyr. Al balanyń oıy, pikiri, kózqarasy, sóz qory, til baılyǵy, saraptaýy qalaı anyqtalady?! Aýyzsha emtıhandarda osy máseleler eskerilip, muǵalim men oqýshy eńbegin birdeı baǵalaýǵa bolady. Balanyń qandaı da bir dúnıeden qorytyndy shy­ǵarýy syndy qasıetterin kóre alasyz. Al testileý kezinde «Altyn bel­gi» men «Úzdik attestat» alatyn oqýshylarǵa júkteletin jaýap­kershilik úlken. Bir ball jetpeı qalǵan jaǵdaıda úmit úziledi. Bul barlyǵynyń júıkesine sal­maq túsiredi, – dedi Tańatqan Tú­men­baev. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» О́SKEMEN