QYSQY SPORT KEREMET QOI, DEN QOIǴANǴA
Azııa oıyndarynyń «mázirinde» qysqy sporttyń 11 túri bar. Onda qazaq eliniń 169 sportshysy baq synaýda. Bilgenimiz bir toǵyz, bilmegenimiz toqsan toǵyz bizdiń bir baıqaǵanymyz, osy 169-dyń nebary 30-ǵa jýyǵy ǵana qarakóz qandastarymyz eken. Bul ózi, tórt túlikten jurdaı qorasy úshin qasqyrdan uıalǵan jarly-jaqybaı sııaqty, qysqy oıyndar ótken saıyn tıisti mınıstrlik pen komıtetke qulaqqaǵys etip kele jatqan «yńǵaısyz» másele. Biraq «Aq Olımpıada» men «Aq Azıadanyń» alaýy óshirilip, básekeler qyzýy basylǵan soń bári umyt bolady. Negizinen jankúıerlerdiń sport fýnksıonerlerine qarata: «Altyn men kúmiske ıe bolǵan shańǵyshylar men konkıshilerdiń arasynda, qazaq qyz-jigitteri nege joq? Qazaq jastaryn qysqy sport túrlerine kóptep tartatyn kez jetti emes pe?» degen ókpe-renishteri oryndy. Mınıstrlik pen komıtet te: «Bul máseleni aldaǵy ýaqytta qolǵa alamyz» deýden jalyqpaıdy. Al jyl degenimiz jylǵadan aqqan sý sııaqty zý etip tez óte shyǵady da, Olımpıada men Azıada alaýlary qaıta janǵanda baıaǵy barmaq tisteý, baıaǵy «uıalǵanynan ótetin úlken pyshaq» – «ardager» sportshylarǵa úmit artý bastalady. Bul jerde másele kinálini taýyp, jazalaýda emes, másele – kúres pen boksty ǵana «moıyndaıtyn» halyq arasynda qysqy sport túrleriniń de álem elderi arasynda óte joǵary baǵalanatynyn, osy sport túrlerimen de Olımpıada, álem chempıony atanyp, dańqqa bólenýge, qarjy deıtin «qyzyqqa» nesıe almaı-aq kenelýge bolatynyn nasıhattap, atalmysh sport túrlerin jergilikti ult ul-qyzdary arqyly damytý deıtin memlekettik ustanymda jatqanyn tereń túsinbeýde bolyp otyr. Oǵan elimizdiń aýa-raıy da, ekonomıkalyq jáne áleýmettik jaǵdaıy da qysqy sportqa qolaıly ShQO, SQO men Almaty, Kereký, Semeı qalalarynda qazaq ul-qyzdaryn taý shańǵysy, shańǵymen tuǵyrdan sekirý, shańǵy jarysy, shańǵymen baǵdarlaý, frıstaıl, bıatlon, konkı sporty, shaıbaly hokkeı, mánerlep syrǵanaý sııaqty sport túrlerine talshybyqtaı kezinen tartýdyń tıimdi joldary qarastyrylsa deımiz. Ol úshin, tipti, oqýshylardy jattyǵý zaldary men alańdaryna materıaldyq turǵydan yntalandyrý arqyly shaqyrǵan da artyq bolmas edi. О́ıtkeni, jergilikti bıýdjettiń jas sportshylar tartýdaǵy bul «ınvestısııasy» erteń egemen elimizge «Olımpıada chempıony» degen úlken «dıvıdentpen» qaıtary sózsiz. Muny bir jaǵynan qarakóz qazaq jastary arasynan shyqqan «Aq Olımpıadanyń» alǵashqy chempıonyn qarsy alatyn kúnge jasalǵan nyq qadam dese de bolar edi. Qazir «Barys» hokkeıshileriniń qatarynda Talǵat Jaılaýov, «Aısulý» hokkeıshileriniń arasynda Aıjan Raýshanova, Ǵalııa Nurǵalıeva, Zarına Toqtıeva, bıatlonda Dıas Keneshov, shańǵyshylar tobynda Erdos Ahmadıev, Aslan Toqbaev, áıelderden Merýert Imasheva, Elmıra Moldasheva, frıstaılda Gúlmıra Dálmuhan, Jibek Arapbaeva, Aqmarjan Qalmyrzaeva, shańǵymen tuǵyrdan sekirýden Radık Japarov, short-trekte Aıdar Bekejanov, Artýr Sultanǵalıev, Nurbergen Jumaǵazıev, Abzal Ájǵalıevter qysqy sport túrleri boıynsha ult mereıin ósirýge bolatynyn dáleldep júr. Dopty hokkeıde de ábjil jigitter barshylyq. Mánerlep syrǵanaýdaǵy úkili úmitimiz Abzal Raqymǵalıevtiń qatary da qazaqtyń tal shybyqtaı taldyrmash ul-qyzdarymen tolyǵa tússe, deıdi jankúıerler tilegi. Kósemáli SÁTTIBAIULY.* * *
QONAQ AZ OTYRYP, KО́P SYNAIDY
Bári salystyrý arqyly baıqalady. Beıjiń Olımpıadasynan qytaılyq volonter qyz-jigitterdiń qyzmet kórsetý mádenıetine tánti bolyp qaıtqanymyz bar. Baıqaǵanymyz, olar nebir tartysty jekpe-jekter men qyzyqty jarystar ótip jatsa da janarlaryn jankúıerler jaqtan almaıdy. Iаǵnı, basty mindetteri stadıon ishindegi tártipti qadaǵalap, jankúıerlerge qaltqysyz qyzmet kórsetý ekeni esterinen shyqqan emes. Al bizdikiler she? Balýan Sholaq atyndaǵy sport kesheninde búginde shaıbaly hokkeıden áıelder komandasy arasynda asa tartysty jarystar ótip jatyr. Baıqaǵanymyz, keıbir volonterler ózderine tapsyrylǵan negizgi mindetti bilmeıtin sııaqty. Dálirek aıtsaq, oıyn bastalysymen qyzmette ekenderi ekeni esterinen shyǵyp, eki kózderin muz aıdynyndaǵy hokkeıshilerge qadaıdy. Kire beriste turǵandary jankúıerlerdiń oıyn tamashalaýyna kedergi keltiredi. Volonter mindetin atqarýdy óz erkimen moınyna alǵannan keıin onyń qıynshylyǵyna shydap, abyroımen atqarý kerek. Eń bastysy, olar ózderiniń mindetterin umytpasa. Bul úshin Azıada uıymdastyrýshylary olarǵa óz mindetterine jaýapty qaraýdy udaıy esterine salyp, kún saıyn nusqaý berip otyrsa durys bolar edi. Qonaq az otyryp, kóp synaıdy. Azıada on kúnde óte shyqqanymen, alys-jaqynnan at arytyp kelgen qonaqtardan on jylǵa jetetin syn-eskertpe alyp qalmaıyq, aǵaıyn!* * *
ASPALY JOLDA
Kım Mın Hı atty káris qyzymen biz aspaly arqan jolymen Shymbulaqqa kóterilip kele jatyp tanystyq. Ol Seýlde týyp, Seýlde ósipti. Qazaqstanǵa birinshi ret kelýi. Sportshylardy dopıngke qarsy tekserý qyzmetinde jumys isteıdi eken. – Azıadaǵa qatysýshy sportshylar arasynan dopıng qoldanǵandar anyqtaldy ma? – Qýanyshqa oraı, ázirge ondaı fakt joq. – Qazaq eli unady ma? – О́te unady. – Sizdiń elde mynandaı taýlar bar ma? – Bar, biraq dál osyndaı sulý shyńdar, ásem shyrshalar joq. Shyńǵa qaraı umsynǵan bıik shyrshalardy birinshi ret kórýim. – Bul shyrshalar tek qana Ile Alataýynda ósedi. Uzyndyǵy 30-40 metrge jetedi. – Keremet! Keıbir kóp qabatty úılerden bıik pe dep qaldym. – Azıadanyń uıymdastyrylýy oıyńnan shyqty ma? – Iá, qazaq sportshylary erlep tur. – Qazaq jigitine «aıttyrsaq», Almatyda qalasyń ba? Kım Mın Hı kúlip jiberdi de, qaı gazette jumys isteıtinimdi surady. – Taralymy eń kóp gazette! – Sonda osy áńgimeni jazasyz ba? Men sport «juldyzy» emespin ǵoı. – Qazaq úshin az otyryp, kóp synaıtyn qudaıy qonaqtar da «juldyz», sondyqtan mindetti túrde jazamyn. Áńgime jol qysqartady degen ras, kóp uzamaı Shymbulaqtyń tóbesinen tónip turǵan Abaı shyńy da kórindi. Men qarǵa boıly káris qyzyna ózi týraly shyqqan gazettiń bireýin aýdarmashysy Merýert arqyly berip jiberetin bolyp qoshtastym.
