Quqyq qorǵaýshylardy kim qorǵaıdy?

Adamǵa qazir jala jabý da, ony aldaý da, naqaq qyzmetten shyǵarý da, kózkórim qııanat jasaý da, tipti qalasa zorlyq-zombylyq jasaý da ońaı is bolyp tur. Al osyndaıda quqy ýaqytyly talapqa saı qorǵalmaǵan adamnyń kúni qarań ekeni belgili. Demek, mundaı jaǵdaıda taǵdyr tálkegine ushyraǵan jandardyń bárine kómek qolyn sozatyn quqyq qorǵaýshylar ǵana. Bastaryn báıgege tigip, ózgelerdiń ar-namysy úshin kúresedi. Alaıda, sóıtken quqyq qorǵaýshylar quqyn kim qorǵaıdy? Olardyń qaýipsizdigin elep-eskerip jatqan kim bar? Máselen, sarapshylar zertteýine qaraǵanda sońǵy jyldary elimizde quqyq qorǵaýshylarǵa tóngen qaýip aıtarlyqtaı joǵary bolyp otyrǵan kórinedi. Osyǵan oraı «Quqyq qorǵaýshylardy qorǵaýdyń ulttyq tetikterin engizýdiń ózekti máseleleri» atty taqyrypta otandyq jáne sheteldik sarapshylardyń qatysýymen elordada konferensııa ótti. Atalǵan is-shara barysynda shetel memleketteriniń adam quqyqtary men bos­tandyqtaryn qamtamasyz etýdegi mem­lekettik saıasattarynyń ozyq tájirıbesi, quqyq qorǵaýshylardy qorǵaýdyń tetigin anyqtaıtyn zań jobasy týraly usynymdar, sondaı-aq osy saladaǵy ulttyq saıasattyń baǵyt-baǵdaryn anyqtap, iske asyrý týraly máseleler talqylandy. BUU-nyń ókili Djamshıd Gazeev quqyq qorǵaýshylar týraly baıan­dama jasady, sondaı-aq memlekettik jáne memlekettik emes uıym ókilderi halyqaralyq, dıplomatııalyq mıssııalar óz usynystaryn ortaǵa saldy. Qazaqstandaǵy azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń, adam quqyqtary júıesiniń damýyna qolaıly jaǵdaıdyń jasalýy memlekettik saıasattyń mańyzdy basym baǵyttarynyń biri ekendigi de atap kórsetildi. – Quqyq qorǵaýshylardyń qyzmeti qashanda qaýip pen qaterge bas tigetin sala. Sondyqtan elimizde quqyq qor­ǵaý­shylardyń quqyn qorǵaıtyn zańdy barynsha jetildirý, sheteldik mamandardyń pikirimen tájirıbe almasý sııaqty ózekti máseleler qozǵaldy. Sońǵy jyldary elimizde júrgizilgen tekserý jumysynyń nátıjesinde Qazaqstanda qaýip tóndiretin quqyq buzýshy belsendilerdiń sany artqan, – deıdi «Soros-Qazaqstan» qorynyń ókili Aıjan Oshaqbaeva. Al «Qadir-qasıet» qoǵamdyq birlestiginiń dırektory Anar Ibraeva: – Statıstıkalyq derekke júginsek, 2015 jyldyń qazan aıynan bastap 2016 jyldyń shildesine deıin 247 quqyq qorǵaýshy men 39 zańdy tulǵa qaýip-qaterge ushyraǵan. Bul alańdatarlyq másele, búgingi suhbat alańy – quqyq qorǵaýshylardy qorǵaýdyń ulttyq jáne halyqaralyq deńgeılerde qorǵalýyna jasalǵan tuńǵysh qadam, dedi. Degenmen, rasy kerek, Qazaqstan adam quqynyń saqtalýy jóninen kósh basyndaǵy memleketterdiń qatarynda. Bul elimizdiń jetistigin 2017-2018 jyl­dary Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńe­siniń turaqty emes múshesi bolyp saılan­ǵan­dyǵynan-aq baıqaýymyzǵa bolady. BUU qyzmetiniń negizgi baǵytta­ry – jer betinde beıbitshilik pen turaq­syzdyqty qamtamasyz etý, memle­ketterdiń san alýan saladaǵy yntymaq­tas­tyǵyna járdem berý, adam quqyǵy men bostandyqtaryn qorǵap, halyqaralyq quqyqtyń júıeli damýyna yqpal etý bolyp tabylady. Aıta keteıik, bul is-shara Prezıdent janyndaǵy Adam qu­qyq­tary jónindegi komıssııa men «Qadir-qasıet» qoǵamdyq birlestigimen birlese, Nı­derlandy Koroldiginiń, BUU Adam qu­qyqtary jónindegi Joǵarǵy komıssar basqarmasynyń, sondaı-aq «Soros-Qa­zaqstan» qorynyń qoldaýymen ótkizildi. Aıman MUQYShEVA