Elbasy usynysy qoldaý tapty

G20 – álemdegi ekonomıkasy eń damyǵan elderdiń iri bas­qosýy ekeni barsha álem­ge málim. Toqsanynshy jyl­dary Germanııadan bastaý alǵan bul basqosýdyń dúnıe júzi ekonomıkasy men saıası tu­raqtylyǵyna áser eter yqpa­ly zor. Biz jer kólemi men qaz­ba baılyǵy mol memleket bolǵa­nymyzben, ekonomıkasy álem­dik qarym-qatynastarǵa erek­she áser etetin memleket bol­masaq ta, bizdi arnaıy osy jıynǵa shaqyrtýynyń ózi kún sanap alǵa ozyp kele jatqan­dyǵymyzdy, Ortalyq Azııada sanasarlyq el deńgeıine kóterilgendigimizdi bildiredi. Halyqaralyq keńistikte óziniń geosaıası orny aıqyn­dala bastaǵandyqtan, G20 uıymy bıyl Qytaıda ótken basqosýyna Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı qaty­sýyn qosh kórip, dúnıede bolyp jatqan ózgerister men álem tynysyna óz piki­rin qosý múmkinshiligin alǵa tartty. Árıne, munyń bári Qa­zaq­stannyń shırek ǵasyr sheń­berinde atqarǵan halyqaralyq eńbegi men jınaǵan bedel, abyroıy­nyń nátıjesi. Qazaqstan óziniń Eýropaǵa jýyq saıa­sı órnegimen, Eýrazııa­lyq ekonomıkalyq qoǵamdas­tyqty qurý saıasatymen, álemde ıadrolyq qarýdy toq­tatýǵa qosqan orasan úlesiniń arqasynda halyqaralyq bedelge ıe boldy. Aıta keteıik, bul jıynda kóptegen halyqaralyq kúr­deli máseleler talqylandy. Sonyń ishinde eń mańyzdy másele, ol – álemdik ekono­mıkalyq tártip turǵysynda Qazaq eliniń basshysy ortaǵa salǵan másele. Memle­ket basshysy álemdik qalyp­tasqan qarjylyq tártiptiń jahandyq damýǵa jaǵdaı jasa­maı­tyndyǵyn alǵa tartty. Máselen, bir ǵana valıýta – dollardyń basymdy­ǵyna negizdelgen qarjylyq tártiptiń, ásirese, da­mýshy elderdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jańarý jo­lyna kóptegen kedergi kel­ti­retindigin, basym derja­valardyń álsiz memleketterge qatysty ekonomıkalyq ekspansııalaý saıasatynyń jańa bir qyryn ashýǵa múmkindik beretindigin jarııa etti. Álemdik ekonomıkalyq tártipte damýshy elderdiń ilgerileýine jaǵdaı jasalyp, tıisinshe onyń shıkizaty men resýrstaryn damyǵan elderdiń jutyp qoıýyna jol bermeý kerektigin Elbasy kún tártibine qoıdy jáne bul usynysqa «Úlken jıyrmalyqtyń» basshylary qyzý qoldaý bildiristi. Árıne, jahandyq máseleler bir mezette sheshile qalady dep oılamaýymyz kerek. Osyndaı mańyzdy usynystar der ýaqytynda qoıylsa ǵana álemdik tártiptiń jaqsarýyna jáne ádilettilik prınsıpine boı aldyrýyna yqpal eteri sózsiz. Osy rette, álemdik ekonomıka men saıası býyrqanystardyń beleń alǵan tusynda naqty iske shaqyryp, kúrdeli máseleni nazarǵa alýǵa shaqyrý kúlli álemniń Qazaqstanǵa degen kózqarasy men ustanymyn jańa deńgeıge kóteredi. Saıyn BORBASOV, saıası ǵylymdar doktory, professor ALMATY