Qyrkúıektiń alǵashqy kúninde «alǵashqy qońyraý» soǵylyp, elimizdegi jańadan salynǵan mektepter júzderi bal-bul jaınaǵan oqýshylardy qabyldap jatqanyn barlyq telearnalar, basylymdar jarysa kórsetip, jazyp jatady. Bul ózi táýelsizdigimizdiń jemisine shúkirshilik etetin, erteńgi kúnimizge senim uıalatatyn, kóńil tolqytar qýanysh. Bıyl máselen birinshi synyp tabaldyryǵyn 370 myńnan astam búldirshin attady. Bul ózi úlken bir qalanyń turǵyny ǵoı. Jańa elordaǵa qonys aýdaryp kelgenimizde Aqmola turǵyndarynyń sany munan da az bolatyn. Shúkir, táýbe deısiń osyndaıda.
Ultymyzdyń qaınary – Ońtústik Qazaqstan oblysynda jańadan 25 mektep salyndy, 25 jyldyqqa – 25! Bilim ordalary áli de salynýda, jyl aıaǵyna deıin beriledi, sebebi, úsh aýysymda oqıtyn 37 mektep bolsa, apatty jaǵdaıdaǵy bilim oshaqtary – 98. Jalpy, ońtústikke áli de 200-deı mektep qajet. Ońtústik óńirde bıyl 73 myńnan astam bala mektep tabaldyryǵyn attady, oblys ákimi B.Atamqulov olarǵa bir-bir shybyq shanshýdy tapsyrdy, bul jaqsy bastama. Ár shákirt aǵash otyrǵyzyp, mektep bitirgenshe kútimge alsa záýlim daraq, qalyń orman jaıqalyp turar edi ǵoı. Almatydaǵy «Mamyr» shaǵyn aýdanyndaǵy mekteptiń birinshi synybyna 40-45 baladan qabyldap jatyr eken, Astanada da solaı. Jambyl jerinde jańadan 5 mektep salyndy, biraq munyń ózi úsh aýysym máselesin sheshpeıdi. Oryn jetpeı, balasyn mektepke ornalastyra almaı sarsańǵa túsip júrgen ata-ana táýelsiz telearnalardyń basty qonaǵy qazir. Aǵymdaǵy jyly iske qosylatyn 92 mekteptiń 31-i úsh aýysymda oqytatyn mektepter máselesin sheshý úshin, 29-y apatty ǵımarattardyń ornyna, 14-i oqýshy ornynyń tapshylyǵyn joıý úshin, 13-i yńǵaılastyrylǵan mektepterdiń ornyna, 5-ýi bilim uıasy joq eldi mekenderde salyndy. Shúkir, ońtústikte, batys aımaqta osylaısha mektep, bala-baqsha jetińkiremeı jatady, sebebi ósý bar, tabıǵı ósim bar. Al búkil elde she?
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń resmı málimetterine júginsek, bıyl mektepter jelisiniń sany ótken jylmen salystyrǵanda 34 birlikke azaıǵan, ıaǵnı 48 mektep jabyldy, 11 mektep ashyldy. Normatıvke saı kelmeýine, ıaǵnı bala sany jetpeýine baılanysty Soltústik Qazaqstan oblysynda – 14, Pavlodar oblysynda – 12, Aqtóbe oblysynda – 6 mektep jabylǵan. Máselen, Soltústik Qazaqstan oblysy Esil aýdanynyń Birlik aýyly kezinde 500-deı turǵyny bar gúldengen, órkendegen eldi meken bolǵan eken. Sosyn jurt kete bastaǵan, mektep toǵyzjyldyqqa, sońyra bastaýyshqa aınalǵan, al 2013 jyly oqıtyn bala bolmaǵandyqtan bilim ordasyna qulyp salynǵan edi. Sol mektepke bıyl jan bitti, Bilim kúni qońyraý soǵyldy, bastaýysh mektepke bes bala baratyn boldy. Bul Úkimettiń arnaıy baǵdarlamasyna sáıkes ońtústikten qonys aýdarǵan 10 otbasymen birge kelgen qýanysh. Al soltústikte áli de júzden astam mektep jabylý qaýpin kútip otyr. Úmit – Úkimette.
Úkimettiń ishki kóshi-qondy júıelep, jumys kúshin durys bólýdi retteıtin qanatqaqty jobasyna sáıkes 463 otbasyna bólingen kvotanyń 22-si Qostanaı, 40-y Shyǵys Qazaqstan, 101-i Soltústik Qazaqstan, 300-i Pavlodar oblystaryna tıesili. Nege osy óńirler tańdalǵan? Sebebi, Shyǵys Qazaqstan óńirinen jyl saıyn 35 myń adam kóshedi, kelýshiler munan da az, jalpy, bes jylda turǵyndar 40 myń adamǵa kemigen. Al Soltústik Qazaqstanda kóshi-qon osy baǵytpen kete berse 2030 jylǵa qaraı qazirgi 570 myń turǵynnan 300 myń ǵana qalady. Qostanaı men Pavlodarda da kelýshiler ketýshilerden basym bolmaı tur. Bul óńirlerdiń bári de mal ustap, egin salýǵa asa qolaıly, onyń ústine óndirisi de damyǵan, eń bastysy, shekaralyq aımaqtar. Úkimet baǵdarlamasyna saı qonys aýdarýshylarǵa turǵyn úı men jer teliminen bólek jylyjaı jáne baý-baqsha sharýashylyqtaryn damytý úshin nesıe berý kózdelgen. Kóship kelý shyǵyndarynan bólek 5-6 jany bar otbasy Úkimetten orta eseppen 500 myń teńgege jýyq kómek alady, 5 jylǵa 5 mıllıon teńgedeı nesıe de ala alady, biraq keri kóshse túgel qaıtarady. Bularǵa egin salamyn dese jer telimi de beriledi.
Árıne, Úkimet edáýir qarjy bóletin bolǵan soń kvotany kóbeıtpeıdi, 463 otbasy ári ketse 3 myńdaı ǵana jan. Bul qarqynmen seldirep qalǵan soltústiktegi óńirlerdi toltyrý qıyndaý. Úkimettiń «Serpin-2050» baǵdarlamasyna sáıkes pedagogıka, aýylsharýashylyǵy, medısına, tehnıkalyq mamandyqtarǵa 3162 grant bólinip otyr, bul stýdentterdiń kópshiligi ortalyq jáne soltústik aımaqtaǵy ýnıversıtetterde bilim alady, oqý bitirgen soń sol óńirde qalady degen úmit bar. 1200-den astam oralman da soltústikke qonystanbaq. Biz osydan jıyrma jyldaı buryn shetelden kelgen alǵashqy kósh Túrkistan mańyndaǵy «Dostyq» aýylyna jaıǵasqanda «Otanymyz – tek ońtústik qana ma?», onsyz da tyǵyz óńirge oralman nege qaptap keledi dep dabyl qaqqan edik. О́kinishke qaraı, oǵan bılik qulaq asa qoıǵan joq, týystary osynda, ári jyly jer ǵoı degen sııaqty jaýap estidik. Barlyq qazaq bir-birine týys, tek ońtústik qana emes, eldiń barlyq jeri jyly, tek aýa raıy emes qabyldaıtyn ortanyń, jergilikti bıliktiń qabaǵy jyly bolýy kerek. Qazaqtyń keń-baıtaq jeri barsha qazaqstandyqqa ortaq. Bárimizge jer ortaq, el ortaq, eń bastysy – múdde ortaq. Úkimet qazir bul baǵdarlamasyn jarnamalap, jalaýlatyp jatqan joq, sebebi, kvotany ulǵaıtýǵa qazyna múmkindigi kem, búkil álemdi daǵdarys jaılaǵan. Degenmen, ózi bas bolyp iri menshik ıelerin, jekelegen qaltaly azamattardy osy maqsatqa jumyldyryp qana qoımaı, memleket kómeginsiz-aq óz erkimen qonys aýdarǵysy keletinderge jergilikti bıliktiń baspana, jumys, jer telimi jónindegi jandy kómegin úılestire alsa Úkimet urpaqtar aldynda óshpes bedel, upaı jınar edi. Sonda Úkimettiń ǵana emes, ulttyń da upaıy túgel bolar edi...
Erkin QYDYR,
«Egemen Qazaqstan»
Qyrkúıektiń alǵashqy kúninde «alǵashqy qońyraý» soǵylyp, elimizdegi jańadan salynǵan mektepter júzderi bal-bul jaınaǵan oqýshylardy qabyldap jatqanyn barlyq telearnalar, basylymdar jarysa kórsetip, jazyp jatady. Bul ózi táýelsizdigimizdiń jemisine shúkirshilik etetin, erteńgi kúnimizge senim uıalatatyn, kóńil tolqytar qýanysh. Bıyl máselen birinshi synyp tabaldyryǵyn 370 myńnan astam búldirshin attady. Bul ózi úlken bir qalanyń turǵyny ǵoı. Jańa elordaǵa qonys aýdaryp kelgenimizde Aqmola turǵyndarynyń sany munan da az bolatyn. Shúkir, táýbe deısiń osyndaıda.
Ultymyzdyń qaınary – Ońtústik Qazaqstan oblysynda jańadan 25 mektep salyndy, 25 jyldyqqa – 25! Bilim ordalary áli de salynýda, jyl aıaǵyna deıin beriledi, sebebi, úsh aýysymda oqıtyn 37 mektep bolsa, apatty jaǵdaıdaǵy bilim oshaqtary – 98. Jalpy, ońtústikke áli de 200-deı mektep qajet. Ońtústik óńirde bıyl 73 myńnan astam bala mektep tabaldyryǵyn attady, oblys ákimi B.Atamqulov olarǵa bir-bir shybyq shanshýdy tapsyrdy, bul jaqsy bastama. Ár shákirt aǵash otyrǵyzyp, mektep bitirgenshe kútimge alsa záýlim daraq, qalyń orman jaıqalyp turar edi ǵoı. Almatydaǵy «Mamyr» shaǵyn aýdanyndaǵy mekteptiń birinshi synybyna 40-45 baladan qabyldap jatyr eken, Astanada da solaı. Jambyl jerinde jańadan 5 mektep salyndy, biraq munyń ózi úsh aýysym máselesin sheshpeıdi. Oryn jetpeı, balasyn mektepke ornalastyra almaı sarsańǵa túsip júrgen ata-ana táýelsiz telearnalardyń basty qonaǵy qazir. Aǵymdaǵy jyly iske qosylatyn 92 mekteptiń 31-i úsh aýysymda oqytatyn mektepter máselesin sheshý úshin, 29-y apatty ǵımarattardyń ornyna, 14-i oqýshy ornynyń tapshylyǵyn joıý úshin, 13-i yńǵaılastyrylǵan mektepterdiń ornyna, 5-ýi bilim uıasy joq eldi mekenderde salyndy. Shúkir, ońtústikte, batys aımaqta osylaısha mektep, bala-baqsha jetińkiremeı jatady, sebebi ósý bar, tabıǵı ósim bar. Al búkil elde she?
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń resmı málimetterine júginsek, bıyl mektepter jelisiniń sany ótken jylmen salystyrǵanda 34 birlikke azaıǵan, ıaǵnı 48 mektep jabyldy, 11 mektep ashyldy. Normatıvke saı kelmeýine, ıaǵnı bala sany jetpeýine baılanysty Soltústik Qazaqstan oblysynda – 14, Pavlodar oblysynda – 12, Aqtóbe oblysynda – 6 mektep jabylǵan. Máselen, Soltústik Qazaqstan oblysy Esil aýdanynyń Birlik aýyly kezinde 500-deı turǵyny bar gúldengen, órkendegen eldi meken bolǵan eken. Sosyn jurt kete bastaǵan, mektep toǵyzjyldyqqa, sońyra bastaýyshqa aınalǵan, al 2013 jyly oqıtyn bala bolmaǵandyqtan bilim ordasyna qulyp salynǵan edi. Sol mektepke bıyl jan bitti, Bilim kúni qońyraý soǵyldy, bastaýysh mektepke bes bala baratyn boldy. Bul Úkimettiń arnaıy baǵdarlamasyna sáıkes ońtústikten qonys aýdarǵan 10 otbasymen birge kelgen qýanysh. Al soltústikte áli de júzden astam mektep jabylý qaýpin kútip otyr. Úmit – Úkimette.
Úkimettiń ishki kóshi-qondy júıelep, jumys kúshin durys bólýdi retteıtin qanatqaqty jobasyna sáıkes 463 otbasyna bólingen kvotanyń 22-si Qostanaı, 40-y Shyǵys Qazaqstan, 101-i Soltústik Qazaqstan, 300-i Pavlodar oblystaryna tıesili. Nege osy óńirler tańdalǵan? Sebebi, Shyǵys Qazaqstan óńirinen jyl saıyn 35 myń adam kóshedi, kelýshiler munan da az, jalpy, bes jylda turǵyndar 40 myń adamǵa kemigen. Al Soltústik Qazaqstanda kóshi-qon osy baǵytpen kete berse 2030 jylǵa qaraı qazirgi 570 myń turǵynnan 300 myń ǵana qalady. Qostanaı men Pavlodarda da kelýshiler ketýshilerden basym bolmaı tur. Bul óńirlerdiń bári de mal ustap, egin salýǵa asa qolaıly, onyń ústine óndirisi de damyǵan, eń bastysy, shekaralyq aımaqtar. Úkimet baǵdarlamasyna saı qonys aýdarýshylarǵa turǵyn úı men jer teliminen bólek jylyjaı jáne baý-baqsha sharýashylyqtaryn damytý úshin nesıe berý kózdelgen. Kóship kelý shyǵyndarynan bólek 5-6 jany bar otbasy Úkimetten orta eseppen 500 myń teńgege jýyq kómek alady, 5 jylǵa 5 mıllıon teńgedeı nesıe de ala alady, biraq keri kóshse túgel qaıtarady. Bularǵa egin salamyn dese jer telimi de beriledi.
Árıne, Úkimet edáýir qarjy bóletin bolǵan soń kvotany kóbeıtpeıdi, 463 otbasy ári ketse 3 myńdaı ǵana jan. Bul qarqynmen seldirep qalǵan soltústiktegi óńirlerdi toltyrý qıyndaý. Úkimettiń «Serpin-2050» baǵdarlamasyna sáıkes pedagogıka, aýylsharýashylyǵy, medısına, tehnıkalyq mamandyqtarǵa 3162 grant bólinip otyr, bul stýdentterdiń kópshiligi ortalyq jáne soltústik aımaqtaǵy ýnıversıtetterde bilim alady, oqý bitirgen soń sol óńirde qalady degen úmit bar. 1200-den astam oralman da soltústikke qonystanbaq. Biz osydan jıyrma jyldaı buryn shetelden kelgen alǵashqy kósh Túrkistan mańyndaǵy «Dostyq» aýylyna jaıǵasqanda «Otanymyz – tek ońtústik qana ma?», onsyz da tyǵyz óńirge oralman nege qaptap keledi dep dabyl qaqqan edik. О́kinishke qaraı, oǵan bılik qulaq asa qoıǵan joq, týystary osynda, ári jyly jer ǵoı degen sııaqty jaýap estidik. Barlyq qazaq bir-birine týys, tek ońtústik qana emes, eldiń barlyq jeri jyly, tek aýa raıy emes qabyldaıtyn ortanyń, jergilikti bıliktiń qabaǵy jyly bolýy kerek. Qazaqtyń keń-baıtaq jeri barsha qazaqstandyqqa ortaq. Bárimizge jer ortaq, el ortaq, eń bastysy – múdde ortaq. Úkimet qazir bul baǵdarlamasyn jarnamalap, jalaýlatyp jatqan joq, sebebi, kvotany ulǵaıtýǵa qazyna múmkindigi kem, búkil álemdi daǵdarys jaılaǵan. Degenmen, ózi bas bolyp iri menshik ıelerin, jekelegen qaltaly azamattardy osy maqsatqa jumyldyryp qana qoımaı, memleket kómeginsiz-aq óz erkimen qonys aýdarǵysy keletinderge jergilikti bıliktiń baspana, jumys, jer telimi jónindegi jandy kómegin úılestire alsa Úkimet urpaqtar aldynda óshpes bedel, upaı jınar edi. Sonda Úkimettiń ǵana emes, ulttyń da upaıy túgel bolar edi...
Erkin QYDYR,
«Egemen Qazaqstan»
Sońǵy jańalyqtar
Jibek Qulambaeva Qytaıda ótken týrnırdiń chempıony atandy
Tennıs • Keshe
Astanada túrli sala qyzmetkerleri birlesip aǵash otyrǵyzdy
«Taza Qazaqstan» • Keshe
«Taza Qazaqstan»: Keleshek mektebiniń oqýshylary senbilikke qatysty
«Taza Qazaqstan» • Keshe
Prezıdent Kreatıvti ındýstrııany damytý qorynyń keńsesin aralap kórdi
Prezıdent • Keshe
Toqaev «Taza Qazaqstan» jobasyn jańa ıdeologııanyń ózegi dep atady
«Taza Qazaqstan» • Keshe
