09 Qyrkúıek, 2016

Sýsyz jerde kókónis ósirgen...

390 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
20160831_102444Baıanaýylda kókónis egip, kádimgi kartop ósirip, baý-baqsha qyzyǵyn kórgender óte sırek. Orman, taýy, kólderi jeterlik, tabıǵaty kórkem jer degenimizben de, munda aǵyp jatqan ózen, sý toly aryqtar da kezdese qoımaıdy. Al aýdan ortalyǵyndaǵy kókónis ósi­rýdi jaqsy kóretin orys, ýkraındaryńyz sý joǵyna qaraı ma, qudyqtan tasysa da baý-baqshasyn jaınatyp qoıatynyn kórip júrmiz. Osy jolǵy jolsaparymyz barysynda jol túsip shalǵaıdaǵy Birlik aýylyna barǵan edik. Búkil bir aýyl, baý-baqsha ósirgen qaıda, ózderi KBM qurylǵysynan, úı janyndaǵy qudyqtarynan sý iship, kún kórip otyr. Biraq mektep janyndaǵy jylyjaıdyń qııarlary ósip, qyzanaqtary qyzaryp keledi. Aýyldaryńyzda qııar, qyzanaq ósetin bolypty ǵoı dep ázildep, aýyz tıip jatyrmyz. Kezinde osy aýylda turǵan orystar jylyjaı turǵyzyp, mektep oqýshylaryn qysy-jazy qııar, qyzanaqqa toıdyrǵan sııaqty. Talaı jyldar boıy iske qosylmaı esigi jabyq turǵan jylyjaıdy byltyr Grıgorıı Lýpanchýk degen aýyl turǵyny iske qossa kerek. О́zi de osy Birlik mektebinde oqypty. Bir jyldary qazir bos jatqan aýyl janyndaǵy alqapta eńbek etip, traktorda, kombaında jumys istepti. – Mektepke ótken jyly aýla sypyrýshy bolyp jumysqa ornalastym. Kózim birden bos qalǵan jylyjaıǵa tústi. Buryn qys kezinde de jumys jasaǵan, qazir sý kele­tin qurylǵylary, jylytqyshtary isten shyqqanymen, bári saqtalyp qalypty. Esigin ashyp, ishin tazalap, jóndep, qııar, qyza­naq ektim, jaz boıy sýaryp, kútip-baptap, byltyr da jaqsy ónim aldyq. Mek­tep basshylyǵy jylyjaıdy jóndeýden ótkizdi. Áınekteri salyndy. Menimen birge Ánýarbek Qudaıbergenov, Tileýles Majıtov, Mádenıet Satybaldın jáne bas­qalar jumys jasaıdy. Qudyqtan sýarý úshin mektep bıýdjetinen sýaratyn nasos, shlang satyp alyndy, – deıdi G.Lýpanchýk. «Qalaýyn tapsa, qar janar» degen osy. Biz de qyzyqtap, shaǵyn jylyjaıdyń ishin aralap shyqtyq. Qos qatarǵa egilgen qııarlar jaqsy ónim berip tur, qyzanaqtar ár-ár jerden kórinip, endi-endi qyzara bastapty. Jańa oqý jylynda mektep ashanasy aýyl balalary úshin qııar, qyzanaqqa toly bolary sózsiz. Bul mektep oqýshylary úshin de paıdaly, eńbeksúıgishtikke, tabıǵatty kútip-baptaýǵa, kókónis ósirýge degen qy­zyǵýshylyqqa tárbıeleıdi. Bıologııa pánin jaqsy kóretinder úshin de taptyr­mas tájirıbe alańy deýge bolady. Úshinshiden, Baıanaýyldyń basqa mektepteri úlgi alar­lyqtaı dúnıe. Mine, G.Lýpanchýktiń eńbekqorlyǵynyń arqasynda shaǵyn jylyjaıdan bıyl da 120 kelige tarta qııar, 70-80 keli qyzanaq jınalmaqshy. «Mektep baǵbany» atanǵan aǵaılary aldaǵy ýaqytta sábiz, qyzylsha ósirýdi qolǵa almaqshy eken. Osy jigittiń jeke bastamasymen qolǵa alynǵan iske jana­sharlyq qajet. Jylyjaı áli de ishki-syrtqy jóndeýlerdi qajet etip tur. Jaqsy is bastaǵan jigitke endi aýdandyq ákimdik, aýyl ákimdigi nazar aýdaryp, yqylasty qol­daý kórsetse, jumys orny degenimiz osy. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan» Pavlodar oblysy, Baıanaýyl aýdany
Sońǵy jańalyqtar