Islam elderiniń múddesi ortaq

Keshe elordada Ǵylym, tehnologııalar jáne ınnovasııalar jónindegi Azııa parlamentaralyq forýmy óz jumysyn aıaqtady. Bási bıik jıynnyń sońynda joǵaryda kórsetilgen salalar   boıynsha parlamentaralyq ıslam yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý baǵytynda Astana deklarasııasy qabyldandy. Islam yntymaqtastyq uıymyna (IYU) múshe-memleketterdiń bilim jáne ǵylymı áleýetin damytý sa­la­synda áriptestikti nyǵaıtý maq­sa­tynda uıymdastyrylǵan forým­nyń ekinshi kúni de joǵary deńgeıde ótti. V-sessııada Qa­zaq­stan Parlamenti Májilisi Eko­nomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń tóraǵasy, depýtat Nurtaı Sabılıanov sóz alyp, eli­mizdiń óz aldyna úlken maqsat-min­detter qoıyp otyrǵanyn, sonyń biri – shıkizattyq ekonomı­kadan «bilim ekonomıkasyna», ıaǵnı, ekonomıkalyq ósimniń ın­no­vasııalyq modeline kóshýdi kózdeıtinin atap ótti. Elimizde 4 sala­lyq konstrýktorlyq bıýro qyz­met kórsetýde. Mysalǵa, «О́skemen tı­tan-magnıı» kombınaty jańa tehnologııalardy paıdalana otyryp, avıaǵarysh, munaıgaz ónerkásibinde, atomdyq energetıkada, qorǵanys jáne medısınalyq salalarda qoldanylatyn buıymdar shyǵarýda. Mundaı ónim úlken suranysqa ıe. Osyǵan baılanysty, atalǵan kombınat negizinde birikken Qazaqstan – Fransııa jáne Qazaqstan – Ońtústik Koreıa ónerkásiptik oryndary ashyldy, dedi N.Sabılıanov. Sonymen birge, ol Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen osydan 25 jyl bu­ryn jabylǵan Semeı ıadrolyq polı­go­nynyń áskerı-óndiris kesheni negizinde Ulttyq ıadrolyq ortalyq­tyń qurylýy ǵylymǵa transfor­masııalanýdyń jarqyn mysaly ekenin, bul ortalyqtyń qyzmeti el aýmaǵyndaǵy ıadrolyq synaqtardyń saldaryn joıý jónindegi min­dettermen ǵana shektelmeıtinin, ol Qazaqstannyń atom energetıkasyn damytý úshin qajetti ǵylymı-tehnıkalyq, tehnologııalyq jáne kadrlyq bazany qalyptastyrýdy jáne onyń ǵylymı tehnıkalyq áleýetin memleket múddesi úshin paıdalanýdy kózdeıtinin jetkizdi. Budan keıin Tájikstan Par­la­menti Ǵylym, bilim, mádenıet jáne jastar saıasaty komıtetiniń tó­r­aıymy Lýtfııa Radjabova sóz alyp, atalǵan forýmnyń mańyzdylyǵyna keńinen toqtaldy ári óz elindegi ǵylym men tehnologııalardyń damý úderisteri turǵysynda sóz qozǵady. О́z kezeginde Marokko koroldigi Parlamentiniń depýtaty Rashıd Ál-Menıarı óz eliniń ǵylym, tehnologııalar jáne ınnovasııalar máseleleri boıynsha halyqaralyq yntymaqtastyqty damytýdaǵy róline nazar aýdardy. Sondaı-aq, ol Astanadaǵy bul basqosýda tal­qy­lanyp jatqan barlyq taqyryp­tardyń ózektiligin sóz etti. Forýmnyń VI-sessııasy «Ozyq halyqaralyq tájirıbeden jasalǵan qorytyndy» taqyrybyna arnaldy. Sessııa jumysy barysynda Qa­zaq­stan Parlamenti Májilisi Ekono­mıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi, depýtat Azat Perýashev, Islam yntymaqtastyq uıymy Ǵylymı-tehnıkalyq yntymaqtastyq jónindegi turaqty komıtetiniń bas úılestirýshisi Shaýkat Hamıd Han, Túrkııa Par­la­mentiniń depýtaty Orhan Ata­laı, «Astana EKSPO-2017» UK» basqarma tóraǵasynyń orynbasary Erbol Shormanov, Eýrazııalyq pa­tenttik vedomstvonyń prezıdenti Sáýle Tileýlesova jáne Qazaqstan Profılaktıkalyq medısına akademııasynyń prezıdenti Almas Sharman sóz sóıledi. Olar óz sóz­derinde atalǵan forým ıslam el­deri arasyndaǵy yqpaldastyqty damytýǵa tyń serpin beretinin, ǵylym, tehnologııalar jáne ınnovasııalar salasyndaǵy áriptestikti nyǵaıtý zaman talaby ekenin, sondaı-aq, talqylanǵan taqyryptardyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Al forýmnyń VII-sessııa­syn­da «Ǵylym, tehnologııalar jáne ın­no­vasııalar salasyn­daǵy parla­ment­aralyq ıslam yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý jónindegi Astana deklarasııasy talqylandy. Talqylaý nátıjesinde Aýǵanstan, Aljır, Ázerbaıjan, Bahreın koroldigi, Bangladesh, Komor araldary odaǵy, Mysyr, Gambııa, Indonezııa, Iran, Qazaqstan, Malaızııa, Maldıv, Malı, Marokko koroldigi, Oman sultandyǵy, Sýdan, Tájikstan, Týnıs, Túrkııa, Birikken Arab Ámir­likteri parlamentteriniń ókilderi atalǵan Deklarasııany biraýyzdan qabyldady. Deklarasııada parlamentterdiń ǵylymdy, tehnologııalar men ınnovasııalardy damytý úshin quqyqtyq bazany qalyptastyrýda mańyzdy ról atqaratyny atap kórsetildi. Sonymen qatar, qujatta Qazaqstan Respýblıkasynyń 2011 jyly IYU Syrtqy ister mınıstrleriniń keńesine tóraǵalyq etken kezinen bastap HHI ǵasyrda ıslam álemin damytýdyń negizgi qaǵıdattary bolyp tabylatyn jańǵyrtý men reformalar júrgizý úderisterine qosqan qomaqty úlesi nazarǵa alyndy. Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Islam ınfra­qurylymdyq ıntegrasııasy» strategııalyq baǵdarlamalyq quja­tyn ázirleý týraly bastamasyna qoldaý bildirýdiń mańyzdylyǵy Dek­larasııada aıqyn kórinis tapty. Bulardan bólek, Deklarasııada: «Biz Qazaqstan Úkimetiniń IYU Bas hatshylyǵymen jáne Ǵylymı-teh­nıkalyq yntymaqtastyq jónindegi turaqty komıtettiń (KOMSTEK) Hatshylyǵymen yntymaqtasa otyryp, 2017 jyly IYU-nyń Ǵylym jáne tehnıka jónindegi alǵashqy sammıtin ótkizý týraly bastamasyn joǵary baǵalaımyz jáne IYU-ǵa múshe-memleketterdiń úkimetterin aldaǵy sammıtti daıyndaýǵa jáne barynsha joǵary deńgeıde ótkizýge belsendi at salysýǵa shaqyramyz. Sonymen qatar, biz IYU-ǵa múshe –barlyq memleketterdi «Bolashaqtyń ener­gııasy» taqyrybyna arnal­ǵan «Astana EKSPO-2017» halyq­aralyq mamandandyrylǵan kórme­sine qatysýǵa shaqyramyz jáne Qa­zaqstannyń ıslam memleket­teri­niń EKSPO-2017-ge qatysýyna qol­daýdy qamtamasyz etetinin joǵary baǵalaımyz delingen. Ǵylymı-tehnıkalyq jáne ıntellektýaldyq áleýetti arttyrý turǵysynda naqty jeti usynys Deklarasııada atap kórsetildi. Bul usynystar bilim, ǵylym, tehnologııa­lar jáne ınnovasııalar máseleleri boıynsha óńirlik yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne ozyq tájirıbe almasýǵa járdemdesýge, donorlar men qarjy ınstıtýttaryna birlesken baǵdarlamalar men usynystar berýge, ıslam mem­leket­terinde jańartylatyn baǵdar­lamalar men júıeler boıynsha zertteýlerge bas­tamashy bolýǵa, IYU-ǵa múshe memleketter par­lamentteriniń arasynda ǵylym, tehno­logııalar jáne ınnovasııa sala­syndaǵy quqyqtyq baza qalyp­tastyrý boıynsha tájirıbe almasýdy keńeıtýge yqpal etýge jáne basqa da máselelerge baǵyttalǵan. Buǵan qosa, qujatta qaty­sý­shylardyń osy forýmdy joǵary deńgeıde uıymdastyrǵan Qazaqstan tarapyna, ISESKO men IDB-ǵa alǵysy aıtylǵan. Sońynda Qazaqstan Parlamenti Májilisi Tóraǵasynyń orynbasary Gúlmıra Isımbaeva qorytyndy sóz sóılep, barlyq qatysýshylarǵa rızashylyǵyn jetkizdi. Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan»