Keńesip pishken ton kelte bolmaıdy

Qazirgi kezde quqyq qorǵaý organdarynyń janynda Konsýltatıvtik keńester jumys isteıdi. Sondaı bir keńes Bas áskerı prokýratýranyń janynan qurylǵan bolatyn. Onyń negizgi mindetine elimizdiń áskerı qurylymdaryndaǵy zańdylyqty nyǵaıtý, áskerı prokýratýra organdarynyń áskerı qaýym jáne úkimettik emes uıymdarmen qarym-qatynasty damytý kiredi. Munyń mán-jaıyn tereńirek bilý úshin osy keńeske jetekshilik etetin Parlament Májilisiniń depýtaty, general-leıtenant Abaı Tasbolatovqa jolyqtyq. – Abaı Bólekbaıuly, Áskerı prokýra­týra áskerı tártipti nyǵaıtý men quqyq buzýshylyqty tómendetý boıynsha tyńǵylyqty jumys júrgizip kelemiz dep jıi aıtady. Endeshe, bul rette Bas áskerı prokýratýra janyndaǵy Zańdylyqty qamtamasyz etý jónindegi konsýltatıvtik keńestiń atqaratyn róli qandaı bolmaq? – Róli zor. О́ıtkeni, Konsýltatıvtik keńes – Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterinde, basqa áskerleri men áske­rı qurylymdaryndaǵy jaǵdaıǵa sarap­tama jasap, kemshin tustardy anyq­tap, pro­kýratýra organdarynyń is-áreketin jetil­dirý boıynsha usynystar ázirleıtin Bas áskerı prokýratýranyń konsýltatıvtik keńestik organy bolyp tabylady. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha bul kúnderi mundaı keńester barlyq quqyq qorǵaý organdarynda qurylǵan. Olar birinshi kezekte elimizdiń Qarýly Kúshteri, basqa áskerleri men áskerı qurylymdary áskerıleriniń quqyq qorǵaý júıesine degen senimdi arttyrýǵa yqpal jasaý men quqyqtyq memleketti damytýda úkimettik emes uıymdardyń rólin nyǵaıtýǵa negizdelgen. Budan bólek keńes prokýratýra organdarynyń is-áreketin jetildirý boıynsha usynystar daıyndap, áskerılerdiń quqyqtyq bilimin arttyrý men áskerı qurylymdarda zańdylyqty qamtamasyz etý boıynsha kúrdeli ári ózekti máselelerdi qarap, basqa da mindetterdi oryn­daıdy. Keńes quramyna elimizdiń depý­tat­tary, áskerı prokýratýra, úkimettik emes uıymdar, ardagerler keńesteri men buqara­lyq aqparat quraldarynyń ókilderi kiredi. – Konsýltatıvtik keńes buǵan deıin zańdylyqty qamtamasyz etý máseleleri boıynsha qyzmet jasaǵan Qoǵamdyq ke­ńesti almastyryp otyr eken. Endi bu­lar­dyń arasyndaǵy jumysta aıtar­lyq­taı aıyrmashylyqtar bolatyn shyǵar? – Bul eki keńestiń arasynda qandaıda bir ózgeshelik bolady dep aıtýǵa kelmes. Onyń ataýyn aýystyrýǵa 2015 jyldyń 2 qarashasynda jaryq kórgen «Qoǵamdyq keńester týraly» Zań bolyp otyr. Bul zań Memleket basshysynyń bes ınstıtýttyq reformasyn júzege asyrý boıynsha «100 naqty qadam» – Ult jospary jáne «Nur Otan» partııasynyń 2015-2025 jyldarǵa arnalǵan jemqorlyqqa qarsy is-áreket baǵdarlamasyn oryndaý boıynsha ázirlenip, qabyldandy. Memlekettik organdar men ákimder janyndaǵy qoǵamdyq keńesterdiń rólin zańdyq mártebe men ókilettik berip kúsheıtý Ult josparynyń 99-shy qadamynda kórinis tapqan. Qoǵamdyq keńester mınıstrlikter, Úkimet quramyna kirmeıtin ortalyq atqarý­shy organdar, sondaı-aq, ókilettigi boıynsha úkimettik emes uıymdar jáne azamattarmen jumys jasaıtyn jergilikti memlekettik basqarý organdary janynan qurylyp, konsýltatıvti-keńestik jáne baıqaýshy organdar bolyp qyzmet etedi. – Konsýltatıvtik keńestiń qurylýyndaǵy maqsattardyń biri – áskerı prokýratýra organdarynyń úkimettik emes uıymdar jáne áskerı qaýymmen qarym-qatynastardy damytý bolyp tabylady eken. Bul qandaı turǵyda júzege asyrylady? – Qazirgi kezde atalǵan organnyń aımaqtardaǵy kóshpeli otyrystaryn ótkizý, shalǵaıdaǵy áskerı bólimshelerge tanysý saparlaryna shyǵý keńinen qolǵa alynǵan. Atap aıtsaq, Keńes músheleriniń Petropavl, Shýchınsk, Aqtaý, Aqmola, Almaty, О́skemen, Zaısan, Qaraǵandy jáne t.b. garnızondarda áskerı qyzmetshiler jáne olardyń otbasy múshelerimen kezdesýleri ótip, ondaǵy zańdylyq pen quqyqtyq tártiptiń jaı-kúıi talqylandy. Sonymen qatar, qoǵamdyq qabyldaýlar júrgizilip, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi­men turaqty kezdesýler ótkizilip turady. Jýyrda ǵana áskerı qyzmetshiler men olardyń otbasy múshelerin áleýmettik qamsyzdandyrý júıesin jetildirý boıynsha Qorǵanys mınıstrligimen qabyldanǵan sharalar týraly máseleni, Áskerı polısııa ınstıtýtyn nyǵaıtý máselelerimen biriktirip Keńes otyrysynda qarap, tıisti usynymdar berildi. – Al endi osy Konsýltatıvtik keńestiń otyrystarynda qandaı ózekti máseleler qarastyrylady? Onyń nátıjesi bola ma? – Bizdiń kún tártibinde turǵan, ıaǵnı qarastyratyn máselelerimizdiń túıtkildi ekeni sózsiz. Máselen, keńestiń bir otyry­synda biz jemqorlyq máselesine, ásirese, onyń memlekettik satyp alý salasynda oryn alýyna erekshe nazar aýdardyq. Osy rette memlekettik qorǵanys tapsyrysy men áskerdiń materıaldyq-tehnıkalyq qamta­masyz etilýine jaýap beretin memlekettik ókiletti organ qurý jaıynda bastama kóter­dik. Keńes músheleri aıtqandaı, bul, eń aldy­men, áskerı sharýashylyq júıesinde jem­qorlyqty joıýǵa yqpal etip, áskerge qajetti joǵary sapaly ónimderdi jetkizýde komandırlerdiń yntasyn arttyrady. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Aleksandr TASBOLATOV, «Egemen Qazaqstan»