Jýrnalıstıka ustahanasy. «Dıdar» gazetine - 85 jyl

Kendi Altaıdyn bas basylymy 85-ke tolyp otyr.  Osy jyldarda  gazettiń shejirege toly 17366  nómiri oqyrman qolyna tıipti. Ár jyldary «Jumysshy», «Sosıalıstik Altaı», «Altaı bolshevıgi», «Kommýnızm týy» atalǵan basylym qara ormandaı qalyń oqyrmanymen birge talaıly taǵdyrdy bastan ótkizdi, qojaıyny bolǵan qoǵamdyq formasııanyń óktem únin de, jylymyq jyldaryndaǵy jyly lepti de jurtyna jetkizip otyrdy. Qaı kezde de qazaqtyń qamyn oılap, múddesin kózdeıtin – ulttyq basylym. Keshe de, búgin de «Dıdar»  sol úrdisten jańylmady. Árıne, bul turǵyda gazettiń joly dańǵyl boldy dep aıta almaspyz, basyna oqtyn-oqtyn bult úıirilip turdy. «Jumysshynyń» tuńǵysh redaktory, Maǵjan Jumabaevtyń týǵan bajasy, Alash arystarymen aralas-quralas bolǵan Maqsut Taıshybaev «halyq jaýy» bolyp atylyp ketti. Gazetimizdiń tarıhı jolyn ǵylymı tujyrymdap, kandıdattyq dıssertasııa qorǵaǵan basylymnyń on birinshi redaktory Aıtmuhambet Qasymovtyń tuńǵysh redaktor jaıyndaǵy «Máńgiliktiń beketinde» atty dramasyn mereıtoıǵa oraılas­tyryp, oqyrman nazaryna tolyq usyndyq. Qudaıǵa shúkir, basylymda urpaqtar sabaqtastyǵy jal­ǵa­s­ty. Elimizge tanymal qoǵam qaı­rat­ker­leri, talantty qalamgerler tú­lep ushty. Átına Jáketova, Ju­ma­ǵalı Ysmaǵulov, Sherııazdan Eleýkenov, Qapan Qambarov, Ǵabbas Qabyshev, Ýaqap Qydyrhanov, Kádirbek Segizbaev, Oralhan Bókeı, Keńes Iýsýpov, Músilim Qumarbekov, Turǵazy Nuqaev, Serik Ǵabdýllın, Toqtarbek Qyzyqbaev, Qapan Saparǵalıev, Qapar Qabaev, Toqtarhan Sháripjanov, Ulyqbek Esdáýlet, Dıdahmet Áshimhanov eńbek etken qarashańyraq bul! Biz osy 85 jylda qazaq baspasóziniń qarashańyraǵynda ju­mys istegen árbir jýrnalısti umytqan emespiz. «Shyǵys aqparattyń» baspahanasynan ár jyldary shyqqan «Tarıhı jol», «Shyǵys Qazaqstannyń shynaıy shejiresi» atty jınaqtarda gazettiń barlyq bas redaktorlary, jýrnalısteri, belsendi qoǵamdyq til­shileri jaıynda barynsha syr sher­ttik, qalamgerlerdiń ózderi es­t­e­lik aıtty. Al aǵa býynnyń ta­rıhı jolyn jalǵastyryp, el­diń búgingi ómiri, turmys-tirshiligi jaı­ynda qalam tartyp júrgen jýrnalısterimizben oqyrman qaý­ym nómir saıyn júzdesedi. Olar­­dyń kóterip júrgen san-sa­laly taqyryptarynan eli­mizdiń, óńirimizdiń áleýmettik-eko­no­mı­ka­lyq, qoǵamdyq-saıası, mádenı-rý­hanı  tynysyn sezinesiz. Eńbegimiz je­missiz emes. Elbasy saıasatyn, osy oraıdaǵy oblys basshylyǵynyń utymdy uıymdastyrýshylyǵyn keńinen nasıhattaǵanymyz úshin Prezıdenttiń baspasóz salasyndaǵy Grantyna, Qazaqstan Jýrnalıstıka akademııasynyń «Altyn juldyz» syılyǵyna ıe boldyq. Táýelsizdik jyldarynda jań­ǵy­r­ǵan oı-sanamen birge «Dıdar» da qaıta túledi. Elbasy Nursultan Nazarbaev atap ótkendeı, eli­mizdiń injý-marjany, altyn táji – Shyǵys Qazaqstannyń ekonomıkalyq áleýetin jańa qyrynan kórsetýge tyrysyp kelemiz. Abaı, Shákárim, Muhtar dúnıege kelgen ulylar mekeniniń rýhanııatyn pash etý de ońaı sharýa emes ekenin túısindik te, tyń jobalardy qolǵa aldyq. Tanymdyq dúnıelerdi arqalaǵan qalyń «Dıdar» apta saıyn oqyrmanǵa jol tartty. Soǵan oraı el ishindegi qoǵamdyq tilshilerimizdiń belsendiligi artty. Redaksııa qorjynyna jyl saıyn tórt myńnan astam hat túsetin boldy. «Alashtan shyqqan alǵashqylar», «Qaǵaz betindegi aıtys», «Sózine súısinseń, ózine qul bolasyń», «Kónergen sóz kómbesi», «Adamnyń keıbir kezderi – kóńilde alań basylsa...», «Aýyldyń aıtqyshtary», «Aıtylmaı ketken aqyndar», «Bizdiń balýan: tanylmaı qalǵan tarlandar», «Imanshart» sııaqty aıdarlarmen berilgen dúnıelerdi oqýshy qaýym jyly qabyldady. Ádebıetke, mádenıetke, ónerge arnalǵan toptamalardan basqa, eńbektegen baladan eńkeıgen kárige deıin arnaıy bet arnap kelemiz. Oblysymyzda basqa óńirlerde joq «Týǵan el – altyn besigim», «Týǵan jerge – taǵzym» aksııasy qolǵa alynǵany belgili. Osy oraıda, Shyǵystan shyqqan barsha talanttardy, qoǵam qaıratkerlerin, aqyn-jazýshylardy, sazger-ánshilerdi, sportshylardy  Astanadan, Almatydan, ózge óńirlerden izdep-taýyp, «Dıdardyń» qonaǵyna» shaqyryp, suhbat aldyq. Sóıtip, olar syr bólise otyryp, elimen qaýyshty. Buıyrsa, áli talaı jańa jobalardy oqýshy nazaryna usynamyz. Buǵan «Dıdar» ujymynyń shyǵarmashylyq áleýeti jetedi. Mereıtoıǵa oraı arnaıy nómir arnadyq. Oblys ákimi Danıal Ahmetov pen Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtan bastap,  jas tilshige deıin quttyqtaý joldady. Árıne, mereıimiz ósti. Oqyrman arnaıy reportajdy, lebizderdi, estelikterdi oqyp, ótkenimiz ben búgingi tynys-tirshiligimizdi taǵy bir saralady. Biz oqýshy qaýymǵa  arqa súıeımiz. Aqyl qosar, ádil baǵa berer janashyr oqyrmany barda, «Dıdardyń» taralymy jyl ótken saıyn artatynyna senimdimiz. Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵymen tuspa-tus kelgen gazettiń 85 jyldyǵyna oraı músháıra uıymdastyryp edik. El ishinde júrgen  otyzdan astam aqyn jyr arnapty. «Dıdarǵa» degen súıispenshilikti sezindik. Aldaǵy ótetin saltanatta músháıra qorytyndysy áıgilengen soń, arnaý jyrlardy jarııalaıtyn bolamyz. Oıly oqyrmannyń seniminen asqan baǵa joq. Osy 85 jylda talaı belesti baǵyndyrǵan «Dıdar» gazetiniń shyǵarmashylyq ujymy budan bylaı da táýelsiz eldiń shejiresin jazýdy basty mindet sanaıdy. Ýálıhan TOQPATAEV, Shyǵys Qazaqstan oblystyq «Dıdar» gazetiniń  bas redaktory О́skemen