Ońtústik Qazaqstanda jańǵaq baǵy paıda bolady

1 myń ga alqapqa jańǵaq egý úshin Sergeı Tereshenko oblys basshysynan jer surady, dep habarlaıdy abctv.kz. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń  Saryaǵash,  Qazyǵurt aýdandarynda jalpy aýmaǵy 2500 ga-ny quraıtyn  jańǵaq baǵy ashylady. Qazaqstanda tuńǵysh ret salynǵaly otyrǵan baqtyń kóshetterin ázirleýge «Saryaǵash jer syıy» JShS atsalysady. Jýyrda atalǵan seriktestikte  elimizdiń burynǵy premer-mınıstri  Sergeı Tereshenko bastaǵan  Moldova, Ýkraına elderiniń bir top ǵalym-agronomdary bas qosyp, jańǵaq daqyldaryn ósirýdiń tájirıbesin ortaǵa saldy. «Búginde bizdiń baǵymyzda júzim, banan, kıvı, jańǵaq baýlary bar. Qonaqtar bizdiń baýlarymyzdyń bolashaǵy zor ekenin aıtyp otyr. Taıaýda Shymkentte ótken jıynda oblys ákimi Janseıit Túımebaevtyń  jańǵaq ósirýdi qolǵa alý týraly bastamasyn estidim. Bul quptarlyq is. О́ıtkeni qazirgi tańda jańǵaqqa degen úlken suranys bar. Eger, biz aldaǵy jyldary Ońtústikte jańǵaq baýlarynyń kólemin ulǵaıtsaq, kól-kósir paıdaǵa kenelemiz», - deıdi seriktestik dırektory Tanabaı Shyntasov. О́tken jyldyń sońynda Shymkentte uıymdastyrylǵan alqaly jıynda oblys ákimi Janseıit Túımebaev jańǵaq ósirý isin qolǵa alý qajettigin tilge tıek etip, ońtústik dıqandaryna jańǵaq ósirýdi usyndy. Oblys ákimniń aıtýynsha, álemdik naryqtaǵy jańǵaqtyń 70%-yn Túrkııa memleketi óndiredi. Al orman jańǵaǵyn (fýndýk) óndirýde túrikter álem boıynsha aldaryna qara saldyrmaıdy. «Ońtústiktiń  topyraǵy óte qunarly. Aýa-raıy da, klımaty da  óte jaıly, Túrkııaǵa uqsas. Sondyqtan keleshekte biz jańǵaq daqylyn ósirýdi qolǵa alǵaly otyrmyz. Bul daqyldy oblysymyzda ósirýdiń tetikterin ábden zerttep, zerdelep alýymyz qajet», - deıdi Janseıit Qanseıituly. О́ńir basshysynyń aıtýynsha, sońǵy 3 jylda oblysta ónimdiligi joǵary ıntensıvti baýlardyń kólemi 2,1 myń ga-ǵa artypty. Máselen, Ordabasy aýdany «Kazakstan Logistic» JShS 200 ga, Saıram aýdany «Dala Fruit» JShS 120 ga, Qazyǵurt aýdany «Amangeldi» JShS 500 ga, Maqtaral aýdany «Arsenal Sad» JShS 100 ga-ǵa ıntensıvti baý otyrǵyzǵan. Oblys ákiminiń  jańǵaq ósirý týraly bastamasyn  Sergeı Tereshenko birden qoldady. Sebebi ol jergilikti bılikten Saryaǵash aýdanynan 1 myń ga egis alqabyn suraǵan eken. «Qazirgi tańda jańǵaqqa degen álemdik naryqtaǵy suranystyń basym kópshiligin Túrkııa, Ýkraına, Moldova elderi ótep keledi. Osy jaıttardy eskere otyryp, men bıyl 1 myń gektarǵa jańǵaq egýdi qolǵa alǵaly otyrmyn. Oblys basshysynan jer berýdi ótindim. Eger, suranysymdy qanaǵattandyrsa, iske kirisemin», -  deıdi Sergeı Tereshenko. On jyldan beri úıiniń aýlasyna jańǵaq ósirýmen aınalysyp júrgen shymkenttik baǵban  Bahtııar Týtamǵaly atalmysh daqyldy kútip-baptaý asa qıyn emes dep otyr. Onyń aıtýynsha, 200 jyl ómir súretin grek jańǵaǵynyń bıiktigi 25-30, eni 1,5-2 metrge deıin jetedi. «Bizdiń bazarlardaǵy jańǵaqtardyń basym kópshiligi shetelden ákelinedi. Sapasy da ártúrli. Al, Qazaqstanda jańǵaqtyń eki túri kezdesedi. Olar: grek jańǵaǵy jáne qara jańǵaq. Máselen, men kóbinese grek jańǵaǵyn ósiremin. Sebebi onyń ónimi mol bolady. Bul jańǵaqtyń qabyǵy qalyń jáne juqa bolyp ekige bólinedi. Jemisin ábden pisip jetilgende jınaımyn», - deıdi Bahtııar. Agrosarapshylardyń málimetine súıensek,  Eýropa elderinde qazirdiń ózinde grek jańǵaǵynyń tapshylyǵy 180 myń tonnadan asady. Eger, joǵaryda atalǵan  jobalar iske assa, Ońtústik Qazaqstan oblysy Qazaqstanda jańǵaq  óndirý men eksporttaýda kóshbasyǵa aınalýy bek  múmkin.