Saılaýshynyń sanasy bıik

Keshe Qazaqstan Prezıdenti janyndaǵy Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda qazaqstandyqtardyń elektoraldyq ar­tyq­shylyq berýlerine arnalǵan sosıologııalyq zertteýiniń ekinshi kezeńiniń nátıjeleri tanystyryldy. «Demokratııa ıns­tı­týty» táýelsiz sosıologııalyq ǵylymı-zertteý qaýym­das­tyǵy júrgizgen birinshi kezeńniń málimetteri birneshe kún buryn ótken konferensııada talqylanǵan bolatyn. Sheteldik memleket qaırat­ker­leri men saıasatkerlerdiń Qa­zaqstandaǵy aldaǵy prezıdenttik saılaýǵa bergen baǵalaryn taldaı kele, Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırek­to­ry Bolat Sultanov olardyń unam­dy hám tilektestik sıpatyn atap kórsetti. Venadaǵy halyq­ara­lyq semınarda Qazaqstannyń durys jolda ekendigi qadap aıtyldy. Keıbir Ortalyq Azııa memleketterinen bir ózgesheligi, munda beıbitshilik pen turaq­tylyq saqtalýda. AQSh-tyń О́kilder palata­syn­da aıtylǵan oń baǵa da jarııa etildi. Olardyń paıym­daý­yn­sha, Qazaqstan ekonomıkalyq turǵydan alǵanda Ortalyq Azııa­daǵy eń qýatty memleket. Demek, bul elmen qarym-qaty­nasta bolýdyń mańyzy zor. AQSh ta, álemdik qoǵamdastyq ta 3 sáýirdegi merziminen buryn ótkizilip jatqan prezıdenttik saılaýdy jalpy saılaý úderisin nyǵaıtýdyń úlken múmkindigi dep sanaıdy. Sosıologııalyq zertteýdiń ekinshi kezeńiniń nátıjelerin tanystyra kele, «Demokratııa ıns­tıtýty» qaýymdastyǵynyń jobalar jónindegi dırektory Iýlııa Kýchınskaıa Qazaqstannyń barlyq óńirlerin tepe-teń qam­tyǵan 1500 respondenttiń saýal­da­masy 14-20 naýryz araly­ǵyn­da ótkizilgenin tilge tıek etti. Saılaý ýchaskelerine kelý jaı­yn­daǵy suraqqa berilgen jaýap­tar­dyń salystyrmaly tal­da­masy saılaýshylar belsen­di­li­giniń artyp otyrǵandyǵyn aı­ǵaq­taıdy. Qazirde respondent­terdiń 75,8 paıyzy saılaý kúni saılaý ýchaskesine kelýdi nyq uıǵarǵan.  Taǵy 15,3 paıyzy daý­ys berýge qatysýǵa beıim. Osy­laısha, saılaýshylardyń 90 paı­y­­zy bıik sana deńgeıin tanytyp, aldaǵy saılaýda ózderiniń aza­mattyq boryshyn oryndaýǵa ázir ekendigin aıtýda. Elektoraldyq artyqshylyq berýge qatysty ahýal da aı­tar­lyqtaı ózgeristerge ushyraǵan joq. Ekinshi kezeńde jaýap­tar­dyń nusqalarynda saılaýaldy naýqanyna qatysýshy barlyq úmitkerler qamtyldy. Eń jo­ǵa­ry reıtıng burynǵysynsha Mem­leket basshysy Nursultan Nazar­baevqa tıesili. Ol úshin respon­dentterdiń 91,7 paıyzy daýys berýge yqylasty. Úmit­ker­diń reıtıngi ótkendegi ól­shem­men salys­tyrǵanda 0,5 paıyzǵa ósken. Basqa eki kandıdattyń jıyn­tyq reıtıngi 0,7 paıyzǵa ilgerilegen. Saýaldama málimetteri boıynsha, olardyń ishinde qaı­sysynyń moıny ozyq turǵanyn anyqtaý múmkin emes. Jambyl Ahmetbekov pen Ǵanı Qasymov úshin respondentterdiń 0,9 paıy­zy, al Mels Eleýsizov úshin týra 1 paıyzy daýys berýge qulyqty. Suralǵandardyń 5,5 paıyzy óz kandıdattaryn áli tańdap úlgermepti. Qoryta aıtqanda, osynaý zert­teýler qazaqstandyqtardyń saılaý aldyndaǵy  elektoral­dyq kóńil aýany kóterińki ári turaqty ekendigin kórsetkendeı. Qorǵanbek AMANJOL.