Sý men jeldiń qýaty dalaǵa ketpesin

Jel elektr stansalaryn salý úshin oblysqa 1 mıllıard AQSh dollary tartyldy Zilzalaǵa ilese kelgen sýnamı qyrǵyny kúnshyǵys halqyn san­syratyp tastady. Bul az bolǵan­daı, araldaǵy elge endi apatqa ushy­raǵan atom elektr stansa­lary­nyń qaýpi tónip tur. Ja­qynda Tokıo qalasynyń myńnan astam turǵyny «eldegi barlyq atom elektr stansalaryn jabý kerek» degen talappen «Tokyo Electric Power compani» ákim­shi­ligi keńsesiniń aldynda qarsylyq sharasyn ótkizdi. Shynynda, beıbit maqsattaǵy atom elektr stan­salarynyń qaýpi búginde japon halqyn ǵana emes, sonymen birge jer-jahan jurtyn da alańdatyp otyr. Degenmen, AES-terge degen suranys shartaraptaǵy sol el-jurttardyń elektr qýatyna degen táýeldiliginen týyndaǵan májbúrlik ekeni taǵy shyndyq. Bul shyndyqtan, árıne, qazaq eli de qashyp qutyla almaıdy. Táýel­sizdik alǵan jıyrma jyl ishinde el ekonomıkasy asa qarqynmen órkendep, alyp zaýyt, fabrıkalar men irili-usaqty kásip­oryn­dardyń kóbeıgeni sonsha elektr qýatyna degen suranys buryn­ǵy­dan birneshe esege kóbeıe tústi. El Úkimeti de qol qýsyryp otyr­ǵan joq. Sonyń nátıjesinde elektr qýatyn únemdeý maqsa­tyn­daǵy «kezekpen óshirý» táji­rı­besi toqtatyldy. Biraq elektr qýatyna degen tapshylyq áli de seziledi. Biraq odan shyǵatyn jol bar. Ol jol tabıǵattyń ózinde. Qazaq menedjerleri ony endi qolǵa alyp jatqanymen, shet el bul tásilge áldeqashan kóship alǵan. Sheteldik kásipkerler men sharýalardyń sharýasyn shal­qy­typ jatqan bul tájirıbeni endi jambyldyqtar da qolǵa alyp kór­mekshi. Atap aıtsaq, oblysta 400 megavattyq jáne 200 mega­vat­t­yq Jańatas jáne Shoqpar jel elektr stansalarynyń qury­lysy bastalyp ketti. Eldegi iri jobalardyń biri bolyp taby­la­tyn bul iske «Central Asia Green Power», «Relight Group» jáne «Visor» kompanııalary 1 mıllıard AQSh dollaryn salmaqshy. «Barmasań, kórmeseń jat bo­la­syń». Atalǵan kompanııa óki­l­deri úlken jobany qolǵa alý úshin isti oblysqa jumys saparynan bas­tady. Sóıtip, Jambyl obly­sy­nyń ákimi Qanat Bozymbaev, «Visor» holdıngtik kompanııa­sy­nyń dırektorlar keńesiniń tór­aǵasy Almas Chýkın, «KEGOK» AQ vıse-prezıdenti Baqytjan Qajıev jáne «Jambyl elektr júıesi» AQ dırektory Iýrıı Kım jańǵyrtylǵan qýat kózderin damytý týraly qujatqa qol qo­ıyp, uıymdastyrý is-sharalaryn aqylǵa saldy. Sóıtip oblysqa qyrýar qarjymen kelip otyrǵan ınvestorlarǵa jer telimin bólip berýden bastap barlyq jaǵdaı jasalatyn boldy. Jel elektr stansalary – ekologııalyq turǵy­dan taza, ıaǵnı qorshaǵan orta men halyqqa, jan-janýarlarǵa zııan­dy áseri joqqa tán. Sonymen birge óńirdegi elektr qýatyna degen qasqaldaqtyń qanyndaı tapshy­lyq­ty azaıtady. Jyldan-jylǵa sharyqtap bara jatqan baǵa saıasatyn turaqtandyrýǵa da septigi tııýi múmkin. Elektr qýatynyń tapshy­ly­ǵynan týǵan izdenis, oblysta shaǵyn sý elektr stansalaryn sa­lý­dy da jolǵa qoıdy. Ondaı stansanyń bireýi ótken jyly iske qosylsa, bıyl sondaı 12 sha­ǵyn sý elektr stansasy salyn­baqshy. Olar iske qosylǵan kezde saǵatyna 90 megavat elektr qýaty óndiriletin bolady. Oblys ákimi Qanat Bozym­baev­tyń bastamasymen qolǵa alynyp jatqan bul jobalar iske asyp, halyq ıgiligine tolyq berilgen kezde óńirdegi sý jáne jel elektr stansalarynan 500 mega­vatqa deıin qýat óndiriledi eken. «Igi istiń basyna, jaqsy keler qasyna» degen osy. Kósemáli SÁTTIBAIULY. Jambyl oblysy.