Barlyq halyqaralyq standarttarǵa saı
Qazaqstandaǵy saılaýǵa ınternet-saıttardyń baǵasy osyndaı
Saılaýdyń tarıhı máni zor Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵynda ótip otyrǵan búgingi saılaýdyń tarıhı máni zor. Osy oraıda halyqaralyq baıqaýshylar Qazaqstandaǵy prezıdenttik saılaýdyń daıyndyǵy men barysyn oń baǵalaýda. Kezekten tys prezıdent saılaýy eýropalyq standarttarǵa sáıkes ótip jatyr. «Qazaqstandaǵy daýys berý úderisin basynan-aıaǵyna deıin baqylaýdamyz. Ol eýropalyq standartqa sáıkes ótip jatyr. Biz daýys berýshilerdiń belsendiligine tańdanyp ta, qýanyp ta turmyz» degen sózdi kóptegen halyqaralyq baıqaýshylar aıtýda. Olar eshbir zań buzýshylyq baıqalmaǵandyǵyn atap ótti. «Jalǵyz ǵana kemshilik – aýa raıy» «Bizdiń ózimizde de, ýchaskelerde kezdesken ulttyq baıqaýshylar da qazirgi tańda daýys berýdiń barysyna nemese onyń nátıjesine yqpal etetindeı eleýli eskertpeler kórip otyrǵan joqpyz», dep málimdedi Reseı men Belorýssııa Parlament jınalysynyń depýtaty Anatolıı Lokot. «Jalǵyz ǵana kemshilik – aýa raıy», dep ázildedi ol. Almatyda sáýir aıy úshin tańdanarlyq aýa raıy ornaǵany, tańerteńnen qalyń qar jaýyp turǵany ras edi. Saılaýshylarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan Parlament jınalysynyń depýtaty Nıkolaı Mýsalımov te saılaý úderisiniń joǵary deńgeıde uıymdastyrylǵanyn aıtady. Almatydaǵy bes saılaý ýchaskesin aralap shyqqan ol «saılaýshylarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵanyn» atap ótti. Qazaqstan halqy óz tańdaýyn jasaıdy «Men bári de jaqsy ótedi, Qazaqstan halqy biz qurmetteıtin óz tańdaýyn jasaıdy dep senemin», dedi Grekııanyń baıqaýshylar mıssııasynyń ókili Panaetıs Fotıadıs. Ol Qazaqstandaǵy saılaý búkil álem úshin mańyzdy degen oıyn aıtty, óıtkeni «Qazaqstan – álemdegi eń úlken elderdiń biri, sondyqtan munda bolyp jatqan jaıdyń bári belgili bir dárejede jurttyń bárin tolǵandyrady». Búgingi saılaý ashyq ótýde «Búgingi saılaý óte ashyq ótýde, ol barlyq halyqaralyq standarttarǵa saı», dep málimdedi túrik baıqaýshysy Mahmýd Ulyer (saıttaǵy nusqasy – Ýlýer – red.). Onyń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy saılaýdyń mańyzdylyǵy eldiń Ortalyq Azııa óńirindegi bólekshe rólimen baılanysty. *** Jaqsy uıymdastyrylǵan AQSh baıqaýshylary Qazaqstan prezıdentin saılaý naýqanynyń jaqsy uıymdastyrylǵanyn atap kórsetedi, dep habarlady baıqaýshylar mıssııasynyń múshesi Dýglas Alan Taýnsend. «Barlyq prosedýralar normatıvtik-quqyqtyq talaptarǵa tolyqtaı sáıkes keledi», – dedi Taýnsend Almatydaǵy alty saılaý ýchaskesinde bolǵannan keıingi baspasóz máslıhaty kezinde. Atap aıtqanda ol saılaý ýchaskelerinde qajetti aqparattardyń barlyǵy da qoljetimdiligimen erekshelendi. «Basqa baıqaýshylarmen birge biz barlyq saılaý prosedýralary oń uıymdastyryldy degen kózqarasqa keldik». Ol sondaı-aq saılaý ýchaskelerine jas saılaýshylardyń kóp kelgenin oń baǵalady. Dýglas Alan sonymen qatar daýys berý osy deńgeıde jalǵasatyn bolsa, qazaqstandyqtardyń kópshiligi óz tańdaýyn jasaıtyny anyq ekenin bildirdi. Belsendilik qýantty Qazaqstandaǵy prezıdenttik saılaýdyń uıymdastyrylýyn grekııalyq baıqaýshylar óte joǵary baǵalap otyr. «Barlyǵy naqty jáne óz deńgeıinde uıymdastyrylǵan. Men barlyǵynyń da kóńildegideı ótetinine senimdimin. Aldyn ala daıyndyq máselelerin óz basym óte joǵary baǵalaımyn. Al naqty baǵany saılaýdan keıin ǵana bere alamyn», dedi jýrnalısterge mıssııa múshesi Inga Abgarova Almatydaǵy baspasóz máslıhaty barysynda. «Daýys berý ýaqyty aıaqtalýǵa jaqyn. Meni qazaqstandyqtardyń daýys berýge degen belsendiligi qýantty. Sebebi, Qazaqstan halqy ózderiniń bolashaǵyna beıjaı qaramaıtynyn anyq ańǵartty», – dedi Grekııa baıqaýshylar mıssııasynyń múshesi Panaetıs Fotıadıs. Sonymen qatar, ol Qazaqstandaǵy saılaýdyń búkil álem úshin mańyzy zor ekenin atap kórsetti. О́ıtkeni, Qazaqstan dúnıe júzindegi úlken memleketterdiń biri bolyp tabylady.
