Túpki maqsat – Tokıo Olımpıadasynda beldesýler ótkizý

Jaqynda elimizge taǵy bir qýanyshty habar kelip jetti. Qazaq kúresi resmı túrde bıylǵy jazda Túrkimenstannyń Ashhabad qalasynda jabyq ǵımaratta ótetin Azııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna endi. Jalpy, tól kúresimizdi osy jarysqa qosý máselesi byltyr Túrkııanyń Ystanbul qalasynda kúres túrleri boıynsha ótken forýmda sheshilgen bolatyn. Al bıyl Búkilálemdik kúres odaǵynyń (United World Wrestling) prezıdenti Nenad Lalovıch pen Azııa Olımpıada keńesiniń prezıdenti Sheıh Ahmed ál-Fahad ál-Ahmet ál-Sabah ulttyq kúresimizdi 2017 jyly Azııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna engizý týraly kelisimge qol qoıdy. Bul týraly bizge Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń prezıdenti Serik Tókeev aıtyp berdi. – Serik Adamuly, qazaq kúresiniń jabyq ǵımarattaǵy Azııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna qosylýy qutty bolsyn! – 2015 jyly qazaq kúresi Birikken álemdik kúres odaǵy quramyna múshe bolyp, erekshe mártebe aldy. Sońǵy 12 jylda 7 álem, 11 Azııa chempıonaty, 3 Álem kýbogy, 3 Eýropa men Afrıka chempıonattary ótkizildi. Birikken álemdik kúres odaǵy bizdiń eldiń tól kúresimizdi damytýdaǵy jumysyn eskere otyryp, federasııany múshelikke qabyldady. Jalpy Búkilálemdik kúres odaǵymen  qazaq kúresin Ashǵabadta jabyq ǵımaratta ótetin Azıadaǵa qosý máselesi birden sheshilgen joq. Olarmen uzaq ýaqyt kelissózder júrgizdik. Byltyr biz Túrkııanyń Ystanbul qalasynda kúres túrleri boıynsha ótken forýmda qazaq kúresin atalǵan jarysqa qosý týraly ótinish túsirdik. Oǵan Qazaqstan atynan Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń birinshi vıse-prezıdenti, Azııa federasııasynyń prezıdenti Marat Shámshinurov pen onyń orynbasary Aıdarhan Qabdolla qatysyp, tól kúresimizdiń tarıhy, qazirgi kezdegi damý deńgeıi týraly baıandama jasady. Jıynda Qazaqstan delegattarynyń baıandamasy kóptiń kóńilinen shyǵyp, 70-ten astam eldiń ókilderi biraýyzdan ulttyq kúresimizdi jarysqa qosý týraly ótinishimizge daýys berdi. Ony sizderdiń gazetterińiz súıinshi surap, birinshi bolyp jarııalady. Al jaqynda Búkilálemdik kúres odaǵynyń prezıdenti Nenad Lalovıch pen Azııa Olımpıada keńesiniń tóraǵasy Sheıh Ahmed ál-Fahad ál-Ahmet ál-Sabah  qazaq kúresin jabyq ǵımaratta ótetin Azııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna qosý týraly kelisimshartqa qol qoıdy. Osy synda balýandar 70, 90  jáne 90 kılodan joǵary salmaq dárejelerinde beldesedi. – Qarap otyrsaq, kúresimiz osy jarysqa synaqtan ótip baryp qosylǵan eken ǵoı. Endi bıylǵy jarys ta 2018 jyly Indonezııada ótetin Jazǵy Azııa oıyndaryna synaq túrinde bola ma eken? – Iá, qazirgi kezde bári synaqtan ótedi. Eshkim eshqandaı synaqsyz birden jarystyń baǵdarlamasyna qospaıdy. Nenad Lalovıch pen ál-Sabah  kúresti bir emes, birneshe ret kórip ketti. Sodan keıin baryp qazaq kúresine joǵary baǵa berdi. Joǵaryda aıtqan sózińizdiń jany bar, bıyl kúresimiz jabyq ǵımaratta bolsa, kelesi jyly biz balýandardy jazǵy Azııa oıyndaryna aparýdy maqsat etip otyrmyz. Shyny kerek, bizdiń túpki maqsatymyz – 2020 jylǵy Tokıo Olımpıadasynda qazaq kúresinen synaq túrinde beldesýler ótkizý. Osyǵan baılanysty Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasy el-elde, jer-jerde federasııalar ashyp jatyr. Máselen, qazir 40 elde federasııalar ashylǵan. Endi tól kúresimiz bıylǵy synaqtan da  ótse, onda jazǵy Azııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna kiredi. Bul jarys 2018 jyly Indonezııanyń Djakarta qalasynda ótedi. – Serik Adamuly, budan basqa taǵy qandaı jarystardy ótkizý josparlaryńyzda bar? Aıtpaqshy, Astanada ashylǵan Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń jańa keńsesi qutty bolsyn! – Rahmet! Federasııanyń jańa keńsesi ashyldy. Mine, ony ózińiz de kórip otyrsyz. Keńsemiz Esil ózeniniń sol jaǵalaýyndaǵy «Sankt-Peterbýrg» bıznes ortalyǵynda ornalasqan. Al josparlar kóp. Bıyl qyrkúıek aıynda Astanada álem chempıonatyn, Tarbaǵataı aýdanynda Álem kýbogyn, 10-20 sáýir kúnderi Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń Keıptaýn qalasynda Afrıka dodasyn, Polshada Eýropa kýbogyn, Qytaıda Azııa chempıonatyn ótkizý josparda bar.  Al kelesi jyly Amerıka men Avstralııada qurlyqtyq jarysty ótkizýdi josparlap otyrmyz. Sonymen birge Qytaı Halyq Respýblıkasynda jastar arasyndaǵy álemdik básekeni ótkizetin bolamyz. Qazir osy máselemen Altaıdyń ar jaǵyndaǵy ókilimiz Aıdarhan Qabdolla aınalysyp jatyr. Bul kisi 1990 jyldardan beri Qytaıda tól kúresimizdi nasıhattap, damytýmen aınalysyp keledi. Al bıyl ol Ulttar baspasynan qazaq jáne qytaı tilinde 1225 betten turatyn «Qazaq kúresi» degen kitapty shyǵaramyn dep otyr. Qazir kitap qytaı tiline aýdarylýǵa jiberilipti. – Jaqyn arada Astanada qazaq kúresine arnalǵan kongress ótkiziledi eken. Osy jıynda qandaı máseleler qaralady? – Kongress 12-14 naýryz kúnderi ótedi. Onda kúreske qatysty barlyq másele talqylanady. Sol jerde Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń Atqarýshy komıtetin saılaımyz. –  Áńgimeńizge rahmet! Áńgimelesken Dastan KENJALIN, «Egemen Qazaqstan»