Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy №425-IV

Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine norma shyǵarmashylyq qyzmetti jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly 1-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń myna zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizilsin: 1. 2008 jylǵy 4 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bıýdjet kodeksine (Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy, 2008 j., № 21, 93-qujat; 2009 j., № 23, 112-qujat; № 24, 129-qujat; 2010 j., № 5, 23-qujat; № 7, 29, 32-qujattar; № 15, 71-qujat; № 24, 146, 149, 150-qujattar; 2011 jylǵy 26 qańtarda «Egemen Qazaqstan» jáne «Kazahstanskaıa pravda» gazetterinde jarııalanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bilim berý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» 2011 jylǵy 19 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy; 2011 jylǵy 2 aqpanda «Egemen Qazaqstan» jáne 2011 jylǵy 29 qańtarda «Kazahstanskaıa pravda» gazetterinde jarııalanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine mehanıkalyq kólik quraldaryn jáne olardyń tirkemelerin mindetti tehnıkalyq baıqaýdan ótkizý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» 2011 jylǵy 24 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy; 2011 jylǵy 25 aqpanda «Egemen Qazaqstan» jáne 2011 jylǵy 23 aqpanda «Kazahstanskaıa pravda» gazetterinde jarııalanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ǵylym máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» 2011 jylǵy 18 aqpandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy): 141-baptyń 21) tarmaqshasyndaǵy «jáne kelisedi» degen sózder «, kelisedi jáne qabyldaıdy» degen sózdermen aýystyrylsyn. 2. «Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» 1998 jylǵy 24 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna (Qazaqstan Res­pýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy, 1998 j., № 2-3, 25-qujat; 2001 j., № 20, 258-qujat; 2002 j., № 5, 50-qujat; 2004 j., № 5, 29-qujat; № 13,74-qujat; 2005 j., № 17-18, 73-qujat; 2006 j., № 3, 22-qujat; № 24, 148-qujat; 2007 j., № 2, 18-qujat; № 12, 86-qujat; № 13, 100-qujat; № 19, 147-qujat; 2008 j., № 13-14, 55-qujat; № 21, 97-qujat; 2009 j., № 15-16, 74-qujat; № 18, 84-qujat; № 22, 94-qujat; 2010 j., № 5, 23-qujat; № 7, 29-qujat; № 24, 146-qujat; 2011 j., № 1, 7-qujat): 1) 1-bapta: mynadaı mazmundaǵy 1-1) tarmaqshamen tolyqtyrylsyn: «1-1) zań tehnıkasy – normatıvtik quqyqtyq aktilerdi resimdeý tásilderiniń, talaptary men qaǵıdalarynyń jıyntyǵy;»; 3) tarmaqshada «bolyp tabylmaıtyn,» degen sózderden keıin «Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes» degen sózdermen tolyqtyrylsyn; mynadaı mazmundaǵy 12-1) tarmaqshamen tolyqtyrylsyn: «12-1) normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń quqyqtyq monıtorıngi – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna qaıshy keletin, eskirgen jáne sybaılas jemqorlyqty týdyratyn quqyq normalaryn anyqtaý, olardyń iske asyrylýynyń tıimdiligin baǵalaý maqsatynda Qazaqstan Respýb­lıkasy zańnamasynyń jaı-kúıi týraly aqparatty jınaý, baǵalaý, taldaý, sondaı-aq onyń damý dınamıkasyn jáne qoldanylý praktıkasyn boljaý boıynsha turaqty negizde júzege asyrylatyn memlekettik organdardyń qyzmeti;»; 2) 2-bapta: 3-tarmaqtaǵy «, onyń ishinde quqyqtyq normalardy qamtıtyn sharttardy» degen sózder alyp tastalsyn; 4-tarmaqta: birinshi abzastaǵy «1)» degen sıfr «11)» degen sıfrlarmen aýys­tyrylsyn; 3) tarmaqshadaǵy «standarttar» degen sóz «normalar» degen sózben aýystyrylsyn; mynadaı mazmundaǵy ekinshi bólikpen tolyqtyrylsyn: «Osy tarmaqtyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kórsetilgen normatıvtik aktiler quqyq normalaryn kamtymaýǵa tıis.»; 3) 3-bapta: 2-tarmaqtyń 5) tarmaqshasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «5) Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń, Joǵarǵy Sotynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń jáne Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń normatıvtik qaýlylary;»; 3-tarmaqtyń 2) tarmaqshasyndaǵy «nemese onyń qurylymdyq bólim­shesiniń» degen sózder alyp tastalsyn; 4) 4-baptyń 2-tarmaǵynyń 7) tarmaqshasyndaǵy «jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń normatıvtik qaý­ly­la­ry» degen sózder «, Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıs­sııasynyń jáne Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń normatıvtik qaýlylary» degen sózdermen aýystyrylsyn; 5) 11-bap alyp tastalsyn; 6) 3-taraý mynadaı redaksııada jazylsyn: «3-taraý. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalaryn ázirleý jáne resimdeý 13-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalaryn ázir­leý­shi­ler 1. Prezıdent Ákimshiligi, Úkimet, ózge de memlekettik organdar, olar­men kelisim boıynsha uıymdar jáne azamattar Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdentiniń nemese Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­den­tiniń tapsyr­masyna negizdelgen Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­dentiniń Ákimshiligi Basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­dentiniń zań shyǵarý bastamashylyǵy tártibimen Qazaqstan Respýblı­kasy Parlamentiniń Májilisine engiziletin zań­na­malyq aktilerdiń jobalaryn ázirleýshiler bola alady. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti depýtattarynyń zań shyǵarý bastamashylyǵy tártibimen daıyndalatyn zań jobalarynyń ázirleý­shileri Parlament depýtattary bolyp tabylady. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń zań shyǵarý bas­ta­ma­shylyǵy tártibimen Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Má­jili­sine engiziletin zań jobalaryn ázirleý týraly usynystardy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń qaraýyna onyń Ákimshiligi, Úkimet, ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdar, jergilikti ózin-ózi basqarý organdary, sondaı-aq uıymdar jáne azamattar engize alady. 3. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalaryn, eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda ózgeshe belgilenbese, ýákiletti organdar óz bastamasymen nemese joǵary turǵan memlekettik organdardyń tapsyrmalary boıynsha ázirleıdi. 4. О́zge de memlekettik organdar, uıymdar jáne azamattar normatıvtik quqyqtyq aktilerdi ázirleý jóninde usynys engizýge nemese mundaı aktilerdiń bastamashylyq jobalaryn ýákiletti organdardyń qaraýyna berýge quqyly. Ýákiletti organdar olardy ózderi ázirleıtin normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalary úshin negiz retinde qabyldaýy nemese olardyń odan ári ázirlenýin jáne jobalardyń qabyldanýyn orynsyz dep tanýy múmkin. 14-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn ázirleý tártibi 1. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn ázirleýshi ýákiletti organ jobany daıyndaý jónindegi jumys tobyn qurady nemese ony daıyn­daýdy jumys tobynyń fýnksııalaryn atqaratyn óz bólimsheleriniń birine tapsyrady. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn daıyndaýǵa jobany daıyndaıtyn organnyń zań bólimshesi qyzmetkerleriniń qatysýy mindetti. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń depýtattary zań jobasyn daıyndaý jónindegi jumys tobynyń jumysyna kez kelgen satyda qatysýǵa quqyly. 2. Zańdardyń, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń normatıvtik quqyqtyq jarlyqtarynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń nor­matıvtik quqyqtyq qaýlylarynyń jobalaryn, al qajet bolǵan jaǵ­daıda – basqa da ýákiletti organdardyń normatıvtik quqyqtyq akti­leriniń jobalaryn daıyndaýǵa ártúrli bilim salalarynyń mamandary, ǵylymı mekemeler men ǵylymı qyzmetkerler, qoǵamdyq birles­tik­terdiń ókilderi tartylýy múmkin. 3. Bir deńgeıdegi ýákiletti organdardyń zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktileriniń jobalaryn birneshe ýákiletti organ ázirleýi, al qajet bolǵan jaǵdaıda – qabyldaýy múmkin. Birneshe ýákiletti organnyń zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktileriniń jobalaryn olar osy Zańda kózdelgen tártippen birlesip ázir­leıdi jáne olar ýákiletti organdardyń basshylary qol qoıatyn birlesken buıryqtar nemese qaýlylar túrinde qabyldanady. Birlesken normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń týyndy túrleri (osy Zańnyń 3-babynyń 3-tarmaǵy) týyndy normatıvtik quqyqtyq aktini qabyldaǵan ýákiletti organdardyń negizgi normatıvtik quqyqtyq aktileri arqyly bekitilip, onda týyndy aktini qabyldaýǵa arqaý bolǵan negizgi normatıvtik quqyqtyq aktiler kórsetiledi. Zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktilerdi kelisýdiń tártibin Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıdy. 4. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń zań shyǵarý bastama­shylyǵy tártibimen zańnamalyq aktiniń jobasyn ázirleý tapsyrylǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Ákimshiligi nemese Qazaqstan Respýblı­kasynyń ózge de memlekettik organdary zańnamalyq aktiniń jobasyn ázirleýdi, eger Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti nemese onyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Basshysy ózgeshe merzim belgilemese, bir aı merzimde júzege asyrady. 5. Eger osy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jalpyǵa mindetti mańyzy bolsa, azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryna qa­tysty bolsa nemese kásipkerlik qyzmetti rettese, Qazaqstan Respýb­lıkasy Ádilet mınıstrligi normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalary boıynsha zań saraptamasyn júrgizedi. 6. Eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda ózgeshe bel­gilenbese, ýákiletti organ normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn daıyndaýdy ózine vedomstvolyq baǵynystaǵy memlekettik organdar men uıymdarǵa tapsyra alady nemese bólingen bıýdjet qarajaty men granttardy osy maqsattarǵa paıdalana otyryp, sharttyq negizde mamandarǵa, ǵylymı mekemelerge, jekelegen ǵalymdarǵa nemese olar­dyń ujymdaryna, onyń ishinde sheteldikterge de ony daıyndaýǵa tapsyrys bere alady. 7. Ýákiletti organ normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń balama jo­balaryn daıyndaýdy birneshe memlekettik organdar men uıymdarǵa tapsyrýǵa nemese olardy ázirleýdi sharttyq negizde, onyń ishinde konkýrs boıynsha birneshe ǵylymı mekemelerge nemese ǵalymdarǵa tapsyrýǵa quqyly. 8. Eger Qazaqstan Respýblıkasy zańnamalyq aktisiniń, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń normatıvtik quqyqtyq jarlyǵynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń normatıvtik quqyqtyq qaýly­synyń daıyndalyp jatqan jobasynyń quqyq normalaryn iske asyrý úshin bir deńgeıdegi nemese tómengi deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizý qajet bolsa, onda normatıvtik quqyqtyq aktiniń negizgi túriniń jobasymen bir mezgilde kórsetilgen ózgeristerimen jáne (nemese) tolyqtyrýlarymen birge aktilerdiń jobalary daıyndalýǵa nemese tıisti organdarǵa osyndaı aktiler daıyndaý týraly tapsyrmalar berilýge tıis. 9. Ázirlengen zańdardyń jobalary múddeli memlekettik organdarǵa kelisýge jiberile otyryp, bir mezgilde ýákiletti organnyń ınternet-resýrsynda ornalastyrylady. 15-bap. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn normatıvtik quqyqtyq aktilerdi ázirleýdiń jáne qabyldaýdyń erekshelikteri 1. Ortalyq memlekettik, jergilikti ókildi jáne atqarýshy organdar jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn saraptamalyq qorytyndy alý úshin, onyń ishinde osy normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn múddeli memlekettik organdarmen kelesi árbir kelisý kezinde mindetti túrde túsindirme jazbany qosa tirkeı otyryp, saraptamalyq keńester arqyly jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birlestikterine jiberedi. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyna saraptamalyq qorytyndy usyný úshin memlekettik organdar belgileıtin merzim joba jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birlestikterine túsken kezden bastap on jumys kúninen az bolmaýǵa tıis. Qorytyndyny usyný merzimi jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birlestikteriniń jazbasha saýal salýy boıynsha on jumys kúninen aspaıtyn merzimge qosymsha uzartylady. Merzimderdi qaıta uzartýǵa jol berilmeıdi. 2. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn norma­tıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyna túsindirme jazbada normatıvtik quqyqtyq aktiniń qoldanysqa engizilýine baılanysty jeke kásipkerlik sýbektileri shyǵyndarynyń azaıǵanyn jáne (nemese) ulǵaıǵanyn rastaıtyn esepteýlerdiń nátıjeleri qamtylýǵa tıis. 3. Saraptamalyq qorytyndy jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birlestikteri músheleriniń ortaq pikirin bildiredi, usynym sıpatynda bolady jáne ony memlekettik organ qabyldaǵanǵa deıin normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyna mindetti qosymsha bolyp tabylady. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birlestikteri saraptamalyq qorytyndyny qazaq jáne orys tilderinde usynady. 4. Memlekettik organ saraptamalyq qorytyndymen kelisken jaǵ­daıda normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyna tıisti ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizedi. Memlekettik organ saraptamalyq qorytyndymen kelispegen jaǵ­daıda jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birles­tik­terine sarap­tamalyq qorytyndymen kelispeý sebepterin negizdep, jaýap jiberedi. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń akkredıttelgen birlestikteri normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasy boıynsha eskertpeleri bar bir saraptamalyq qorytyndy usynǵan jáne osy birlestik saraptamalyq keńestiń otyrysyn ótkizýdi tabandy túrde talap etken jaǵdaıda, osyndaı otyrystyń ótkizilýi mindetti bolyp tabylady. Bul rette saraptamalyq keńestiń otyrysy saraptamalyq keńes múshelerin tikeleı shaqyrý arqyly ne naqty ýaqyt rejıminde ınternet-konferensııa ótkizý arqyly ótkizilýi múmkin. 5. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn nor­ma­tıvtik quqyqtyq aktini qoldanysqa engizýdiń merzimderi jeke kásip­kerlik sýbektisine qyzmetin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda bel­gilenetin talaptarǵa baılanysty júzege asyrýǵa daıyndalýy úshin qajetti merzimderdi negizge ala otyryp belgilenýge tıis. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qoldanysqa engizýdiń tártibi men merzimderi jeke kásipkerlik sýbektilerine zalal keltirmeýge tıis. 6. Osy bapta kózdelgen rásimder jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qabyldaýdyń mindetti sharty bolyp tabylady. 7. Jeke kásipkerlik sýbektileriniń múddelerin qozǵaıtyn nor­matıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalary olardy tıisti organda nemese saraptamalyq keńestiń otyrysynda qaraǵanǵa deıin, ınternet-re­sýrstardy qosa alǵanda, buqaralyq aqparat quraldarynda mindetti túrde jarııalanýǵa (taratylýǵa) tıis. 16-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn múddeli  mem­lekettik organdarmen jáne uıymdarmen kelisý 1. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń daıyndalǵan jobasy, al qajet bolǵan jaǵdaıda – ony damytý úshin qabyldanatyn basqa da nor­matıvtik quqyqtyq aktiniń jobasy múddeli memlekettik organdarmen jáne uıymdarmen kelisýge jiberiledi. Memlekettik kiristerdi qys­qartýdy nemese memlekettik shy­ǵystardy ulǵaıtýdy kózdeıtin normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń joba­laryna qarjy-ekonomıkalyq esepteýler qosa beriledi. Eger zań jobasynda qamtylǵan quqyq normalaryn iske asyrý úshin zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktilerdi qabyldaý qajet bolsa (eger ondaı qajettilik bolmasa, onda ol ilespe hatta kórsetiledi), zań jobasyna zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalary qosa beriledi. Eger zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn ázirleý basqa memlekettik organnyń quzyretine jatatyn bolsa, onda osy memlekettik organ zańǵa táýeldi normatıvtik quqyqtyq aktiniń tıisti jobasyn zań jobasyn ázirleýshi memlekettik organǵa usynady. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti aktileriniń jobalaryn jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti nemese Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń depýtattary zań shyǵarý bastamashylyǵy tártibimen engizetin zań aktileriniń jobalaryn qospaǵanda, normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń jobalary mindetti túrde kelisilýge tıisti memlekettik organdardyń tizbesin Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıdy. 3. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń zań shyǵarý bastama­shylyǵy tártibimen daıyndalǵan zańnamalyq aktilerdiń jobalary, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti nemese onyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń Basshysy aıqyndaıtyn jaǵdaılarda Qazaqstan Respýblıkasynyń múddeli memlekettik organdarymen kelisiledi. 4. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasy kelisilýge jiberilgen memlekettik organdar men uıymdar, eger ýákiletti organ ózgeshe, neǵurlym qysqa merzim belgilemese, – ony alǵan kúnnen bastap kúntizbelik otyz kún ishinde, al Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń zań shyǵarý bastamashylyǵy tártibimen Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Májilisine engiziletin zańnamalyq aktilerdiń jobalary kelisilgen jaǵdaıda, eger Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti nemese onyń tapsyrmasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákim­shiliginiń Basshysy ózgeshe, neǵurlym qysqa merzim belgilemese, on jumys kúninen aspaıtyn merzimde normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasy boıynsha óz eskertpeleri men usynystaryn daıyndaýǵa nemese olardyń joqtyǵy týraly normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn ázirlegen organǵa habarlaýǵa tıis. Memlekettik organnyń normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasy boıynsha eskertpeleri kemshilikterdi joıý jónindegi usynystardy qamtýǵa, sondaı-aq onyń quzyretindegi máselelerge tikeleı qatysty bolýǵa, negizdelgen jáne túpkilikti bolýǵa, jazbasha nysanda usynylýǵa tıis. 5. Alynǵan eskertpeler boıynsha normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn, qajet bolǵan jaǵdaıda, normatıvtik quqyqtyq aktini ázir­legen organ pysyqtaıdy, al jumys toby qabyldanǵan jáne qabyl­danbaǵan eskertpeler týraly, eskertpelerdiń qabyldanbaý sebepteri týraly anyqtama jazady. Bul anyqtama jumys tobyn qurǵan memlekettik organǵa normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasymen birge beriledi. 6. Jumys tobyn qurǵan memlekettik organ normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyna jumys tobymen birlesip talqylanýǵa tıisti ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizýi nemese normatıvtik quqyqtyq aktiniń jobasyn jumys tobyna pysyqtaýǵa qaıtarýy múmkin. 17-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń rekvızıtteri Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń mynadaı rekvızıtteri bolýǵa tıis: 1) Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik Eltańbasy; 2) aktiniń nysanyn kórsetý: Qazaqstan Respýblıkasynyń kons­tıtýsııalyq zańy; Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń konstı­tý­sııalyq zań kúshi bar jarlyǵy; Qazaqstan Respýblıkasynyń kodeksi; Qazaqstan Respýblıkasynyń zańy; Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­den­tiniń zań kúshi bar jarlyǵy; Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń qaýlysy; Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń qaýlysy; Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń qaýlysy; Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń jarlyǵy; Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy; mınıstrdiń buıryǵy; ortalyq memlekettik organ basshysynyń buıryǵy; ortalyq memlekettik organnyń qaýlysy; máslıhattyń sheshimi; ákimdiktiń qaýlysy; ákimniń sheshimi; osy Zańda kózdelgen normatıvtik quqyqtyq aktiniń ózge de nysany; 3) osy normatıvtik quqyqtyq aktiniń retteý nysanasyn bildiretin taqyryp; 4) normatıvtik quqyqtyq aktiniń qabyldanǵan jeri men jyly, kúni, aıy; 5) normatıvtik quqyqtyq aktiniń tirkeý nómiri; 6) normatıvtik quqyqtyq aktige qol qoıýǵa ýákilettik berilgen adamnyń nemese adamdardyń qoltańbalary; 7) normatıvtik quqyqtyq aktiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń ádilet organdarynda memlekettik tirkeýden ótken kúni men nómirin memlekettik tirkelýge tıisti normatıvtik quqyqtyq aktilerde kórsetý; 8) eltańbaly mór. 18-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymy 1. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń negizgi qurylymdyq bólikteri quqyq normalaryn qamtıtyn abzas, bólik, tarmaqsha, tarmaq jáne bap bolyp tabylady. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń babynyń, tarmaǵy men tarmaq­shasynyń ishinde bólik – quqyqtyń qısyndy aıaqtalǵan, bas áripten bastalatyn azat jol arqyly bólinip kórsetilgen jeke normasy bolýy múmkin. Mátinniń maǵynalyq jaǵynan tutas, birinshi jolda azat jol arqyly bólinip kórsetiletin jáne kishi árippen bastalatyn bóligi, bóliktiń bas árippen bastalatyn birinshi abzasyn qospaǵanda, abzas dep sanalady. Abzastar (bóliktiń birinshi jáne sońǵy abzastarynan basqasy) núkteli útirmen aıaqtalady. Zańnamalyq aktiler, ádette, «bap» degen ataýy bar baptardan turady, olar bólikti, tarmaqty, tarmaqshany jáne abzasty qamtýy múmkin. О́zge de normatıvtik quqyqtyq aktiler olardyń ataýy «tarmaq» degen sózben jazylmaıtyn tarmaqtardan turady, olar tarmaqshalardy, bólikterdi, abzastardy qamtýy múmkin. 2. Kólemi qomaqty normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń mazmuny jaǵynan jaqyn baptary (tarmaqtary) taraýlarǵa biriktirilýi múmkin. Mazmuny jaǵynan jaqyn birneshe taraý - bólimderge, al bólimder normatıvtik quqyqtyq aktiniń bólikterine biriktirilýi múmkin. Kólemi úlken taraýlar men bólimderde tıisinshe paragraftar jáne kishi bólimder bólinip kórsetilýi múmkin. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdegi paragraftar men kishi bólimder tıisinshe «paragraf» jáne «kishi bólim» degen sózdermen belgilenedi. 3. Kodeks, ádette, «bólik» degen sózben jazylmaıtyn bólikterge bólinetin baptardan turady, olar arab sıfrlarymen nómirlenedi. 4. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń árbir tarmaǵy, baby, paragrafy, taraýy, kishi bólimi jáne bólimi arab sıfrlarymen nómirlenedi. Nor­matıvtik quqyqtyq aktiniń baptary, taraýlary, bólimderi jáne bólikteri tutastaı nómirlenedi. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń árbir taraýyndaǵy paragraftar jáne árbir bólimdegi kishi bólimder derbes nómirlenedi. 5. Tarmaqtardaǵy tarmaqshalar jáne baptardaǵy tarmaqtar tıisinshe derbes nómirlenedi. Tarmaqtardaǵy tarmaqshalardyń nómirlenýi jaq­shamen jabylǵan arab sıfrlarymen mynadaı túrde belgilenedi: 1), 2), 3) jáne odan ári qaraı. 6. Zańdy qabyldaýdyń maqsattaryn jáne onyń aldynda turǵan negizgi mindetterdi túsindirý qajet bolǵan jaǵdaılarda quqyq nor­malaryn jazýdyń aldynan kirispe bólim (kirispe) beriledi. Kirispe bólim (kirispe) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalyq aktilerine ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobalarynda jazylmaıdy. 7. Normatıvtik quqyqtyq aktide paıdalanylatyn termınder men anyqtamalardy naqtylaý qajet bolǵan jaǵdaıda, onda olardyń mánin túsindiretin bap (tarmaq) beriledi. Qazaq tilindegi normatıvtik quqyqtyq aktidegi termınder men anyqtamalar álipbılik retpen ornalastyrylady. Orys tilindegi normatıvtik quqyqtyq aktidegi termınder men anyq­tamalar qazaq tilinde jazylǵan retpen sáıkes kelýge tıis. Normatıvtik quqyqtyq aktide paıdalanylatyn termınder men anyqtamalar birtektes qoǵamdyq qatynastardy retteıtin joǵary deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktide qoldanylatyn termınder men anyqtamalarǵa sáıkes kelýge tıis. 8. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymdyq bóligi tıisti nus­qaýlardy normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátininde quqyq normasynyń maǵynasyna nuqsan keltirmeı jazý múmkin bolmaǵan kezde eskertpemen tolyqtyrylýy múmkin. 9. Paıdalanýǵa yńǵaıly bolýy úshin normatıvtik quqyqtyq aktiniń árbir taraýy, bólimi, bóligi, sondaı-aq taraýdyń paragrafy men bólim­niń kishi bóliminiń taqyryptary bolýǵa tıis. Zańnamalyq aktilerge ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizý týraly zańnamalyq aktilerdi qospaǵanda, zańnamalyq aktiler baptarynyń taqyryptary bolýǵa tıis. Normatıvtik quqyqtyq akt bólikteriniń, bólimderiniń, kishi bólim­deriniń, taraýlarynyń jáne paragraftarynyń taqyryptary aldyńǵy mátinnen – eki, al kelesi mátinnen bir jolaralyq ıntervalmen bólinedi. 10. Kodekstiń qurylymyna mazmun kiredi. 11. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymyna qosymshalar engizilýi múmkin. 19-bap. Normatıvtik quqyqtyq akt mátininiń mazmuny men jazylý stıline qoıylatyn talaptar 1. Memlekettik organdardyń qoǵamdyq qatynastardy memlekettik retteý salasyndaǵy quzyreti, fýnksııalary men mindetteri Qazaqstan Respýblıkasynyń ákimshilik rásimder týraly zańnamasyna sáıkes normatıvtik quqyqtyq aktilerde memlekettik basqarý deńgeıi boıynsha arajigi aıqyn ajyratylyp belgilenýge tıis. Memlekettik organdardyń tıptik fýnksııalaryn aıqyndaý jó­nin­degi ádistemelik usynymdardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qabyldaıdy. 2. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátini biryńǵaı qarippen basylýǵa tıis. 3. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátini ádebı til normalary, zań termınologııasy jáne zań tehnıkasy saqtala otyryp jazylady, onyń erejeleri barynsha qysqa bolýǵa, naqty jáne ártúrli túsindirýge jatpaıtyn maǵynany qamtýǵa tıis. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátininde maǵynalyq jáne quqyqtyq júktemesi joq deklaratıvtik sıpattaǵy erejeler qamtylmaýǵa tıis. Kónergen jáne kóp maǵynaly sózder men sóz oramdaryn, epı­tetterdi, metaforalardy qoldanýǵa, sózderdi qysqartýǵa jol beril­meıdi. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymdyq bóliginde jazylǵan quqyq normasy dál osy aktiniń basqa qurylymdyq bólikterinde qaıtalap jazylmaıdy. 4. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdegi tapsyrmalar memlekettik or­gandardyń ne, qajet bolǵanda, olardyń basshylarynyń atyna joldanýǵa tıis. Tapsyrma berýshi adamǵa baǵynysty emes memlekettik organdarǵa qatysty normatıvtik quqyqtyq aktilerdegi tapsyrmalar usynymdyq nysanda ne olarmen kelisim boıynsha jazylýǵa tıis. Kelisilgen jaǵdaıda memlekettik organnyń ataýynan keıin «(kelisim boıynsha)» degen belgi kórsetiledi. 5. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátininde memlekettik organdar men ózge de uıymdardyń ataýlary resmı ataýyna sáıkes tolyq jáne búkil mátin boıynsha birizdi jazylýǵa tıis. Normatıvtik quqyqtyq akt mátininiń qarapaıym jáne yqsham bolýyn qamtamasyz etý maqsatynda normatıvtik quqyqtyq akt mátininiń ózinde qysqartýdyń ne abbrevıatýranyń maǵynasyn taratyp jaza otyryp, memlekettik organdar men ózge de uıymdardyń ataýlaryn qysqartýǵa jol beriledi. 6. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń mátininde abzastardy defıstermen nemese ózge de belgilermen belgileýge, jekelegen sózder men sóz tirkesterin erekshelep jáne astyn syzyp kórsetýge jol berilmeıdi. 20-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktilerde basqa normatıvtik  quqyqtyq aktilerdiń qurylymdyq bólikterine silteme  jasaý, normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń qurylymdyq bólikterinde osyndaı aktilerdiń basqa qurylymdyq bólikterine silteme jasaý. Normatıvtik quqyqtyq  aktilerde basqa normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń qurylymdyq bólikterin keltirý 1. Qajet bolǵan jaǵdaıda normatıvtik quqyqtyq aktilerde joǵary deńgeılerdegi normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń qurylymdyq bó­likterine siltemeler jasalýy, sondaı-aq osyndaı aktilerge silteme jasala otyryp, joǵary deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktilerden jekelegen quqyq normalary keltirilýi múmkin. 2. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymdyq bólikterinde onyń basqa qurylymdyq bólikterine siltemeler jasaýǵa quqyq nor­malarynyń ózara baılanysyn kórsetý ne qaıtalaýdy bolǵyzbaý qajet bolatyn jaǵdaılarda ǵana jol beriledi. 3. Joldarǵa jáne sóılemderge silteme jasaý kezinde olardyń nómirlenýi rettik san esimdermen (jazýmen) belgilenedi. 4. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátininde qurylymdyq bólikke silteme onyń ret nómirin jazýmen nemese sıfrlarmen (olardy belgileý úshin syn esimderdi paıdalanýǵa jol berilmeıdi) kórsetý arqyly keltiriledi. 5. Normatıvtik quqyqtyq aktige silteme jasaý kezinde kelesi kezektiligimen onyń taqyryby, qabyldanǵan kúni, tirkeý nómiri jáne osy normatıvtik quqyqtyq aktiniń nysany kórsetiledi. Zańnamalyq aktilerge silteme jasaý kezinde, Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdentiniń zań kúshi bar jarlyqtaryn qospaǵanda, olar tirkelgen nómirlerdi kórsetý talap etilmeıdi. 6. Eger normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátininde bir normatıvtik quqyqtyq aktige eki jáne odan artyq siltemeler qatarynan keltirilse, onda osy normatıvtik quqyqtyq aktiniń tolyq taqyryby oǵan keıinnen silteme jasala otyryp, bir ret (mátinde birinshi atalǵan kezde) kórsetiledi. 7. Eger normatıvtik quqyqtyq aktide qosymshalarǵa siltemeler bolsa, onda, normatıvtik quqyqtyq aktige bir qosymsha bolatyn jaǵdaıdy qospaǵanda, normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátininde olardyń atalý tártibimen beriletin qosymshalardyń nómirleri kórsetiledi. 21-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizý týraly normatıvtik quqyqtyq aktilerdi resimdeý 1. Zańdardy qospaǵanda, normatıvtik quqyqtyq aktige ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtin normatıvtik quqyqtyq aktiniń taqyrybynda aktiniń nysanyna, qabyldanǵan kúnine, tirkeý nómirine jáne taqyrybyna silteme qamtylýǵa tıis. Normatıvtik quqyqtyq aktige nemese normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister jáne tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtin normatıvtik quqyqtyq aktiniń taqyrybynda birinshi kezekte «ózgerister» nemese «ózgeris» degen sóz kórsetiledi. 2. Zańnamalyq aktilerge ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizý týraly zańnamalyq akt jobasynyń mátininde osy zańnamalyq aktilerdiń taqyryby, qabyldanǵan jyly, kúni, aıy, sondaı-aq jaqshanyń ishinde olardyń «Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy» jınaǵynda jarııalaný jyly, nómiri jáne qujaty ne, eger zańnamalyq akt kórsetilgen jınaqta jarııalanbasa, osy Zańǵa sáıkes resmı jarııalanymynyń ózge de derekkózi kórsetiledi. Normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister jáne (nemese) tolyq­tyrýlar engizý týraly normatıvtik quqyqtyq akt jobasynyń má­tininde osy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń taqyryby, qabyldanǵan jyly, kúni, aıy, tirkeý nómiri, sondaı-aq jaqshanyń ishinde, eger olar «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti men Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktiler jınaǵy» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktileri jınaǵy» jınaqtarynda jarııalanǵan bolsa, kórsetilgen jınaqtardaǵy olardyń jarııalaný jyly, nómiri jáne qujaty kórsetiledi. 3. Úsh jáne odan da artyq normatıvtik quqyqtyq aktilerge óz­gerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizilgen kezde jekelegen qo­symshalarmen resimdeletin tizbeler jasalady. Kórsetilgen talap zańnamalyq aktilerge qoldanylmaıdy. 4. Sol bir normatıvtik quqyqtyq aktige engiziletin barlyq ózge­rister jáne (nemese) tolyqtyrýlar bir tarmaqpen nemese tarmaqshamen kózdeledi. О́zgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engiziletin normatıvtik quqyqtyq aktiler olardyń zań kúshiniń araqatynasyna qaraı, sondaı-aq olardyń qabyldanǵan (shyǵarylǵan) kúni boıynsha hro­nologııalyq tártippen ornalastyrylady. Qabyldanǵan sol bir kúnniń sheginde normatıvtik quqyqtyq aktiler olardyń tirkeý nómirlerine nemese resmı jarııalanym derekkóz­derindegi qujattardyń nómirlerine sáıkes kórsetiledi. 5. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymdyq bóligine ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizý kezinde ondaı qurylymdyq bólik jańa redaksııada jazylady. Osy tarmaqtyń talaptary Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine engizilgen zań jobalaryn qaraý kezinde qoldanylmaýy múmkin. 6. Jańa qurylymdyq bólikter, sondaı-aq qosymshalar normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátinine dál sondaı sońǵy qurylymdyq bólikterden keıingi ret nómirlerimen nemese dál sondaı qurylymdyq bólikter arasyna normatıvtik quqyqtyq aktiniń ózderi sońynan keletin sol qurylymdyq bólikteriniń nómirlerin qaıtalaıtyn qosymsha nómir­lermen engiziledi, mysaly: 2-1, 2-2-tarmaqtar; 8-1), 8-2) tarmaqshalar; 5-1-bólim; 3-1, 3-2, 3-3-qosymshalar. Eger normatıvtik quqyqtyq akt qosymshamen tolyqtyrylsa, normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátinine normatıvtik quqyqtyq aktini qosymshamen nemese normatıvtik quqyqtyq aktiniń týyndy túrimen tolyqtyrý týraly tarmaq (tarmaqsha) engiziledi. 7. Qupııalylyq belgisi nemese «Qyzmet babynda paıdalaný úshin», «Baspasózde jarııalanbaıdy», «Baspasózge arnalmaǵan» degen belgileri bar normatıvtik quqyqtyq aktiler tizbege olardyń taqyryby kór­setilmesten engiziledi. 8. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń mátinine normatıvtik quqyqtyq akt mátininiń jartysynan asatyn kólemde ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizilgen kezde, onyń jańa redaksııasy qabyldanady. Zań jobalaryn jańa redaksııada resimdeý kezinde kólemdi aıqyndaý birligi bap bolyp tabylady. О́zge de normatıvtik quqyqtyq aktini jańa redaksııada resimdeý kezinde kólemdi aıqyndaý birligi tarmaq bolyp tabylady. Osy tarmaqtyń talaptary Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine engizilgen zańdardyń jobalaryn qaraý kezinde qoldanylmaıdy. 21-1-bap. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń kúshi joıyldy dep taný týraly normatıvtik quqyqtyq aktilerdi resimdeý 1. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qabyldanýyna baılanysty normatıvtik quqyqtyq aktiler nemese olardyń qurylymdyq bólikteri, eger olar jańa normatıvtik quqyqtyq aktige engizilgen quqyq normalaryna qaıshy kelse nemese olarda qamtylsa, kúshi joıyldy dep tanylady. 2. Joǵary deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktiniń kúshi joıyldy dep tanylǵan kezde, ony iske asyrý úshin qabyldanǵan tómengi deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń kúshi joıyldy dep tanylady. Bul talap joǵary deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktiniń jekelegen quqyq normalaryn iske asyrý úshin tómengi deńgeıdegi normatıvtik quqyqtyq aktiler qabyldanyp, odan sol quqyq normalary alyp tastalǵan jaǵdaılarda da qoldanylady. Kúshi joıyldy dep tanylýǵa jatatyn normatıvtik quqyqtyq aktiler olardyń zań kúshiniń araqatynasyna qaraı, sondaı-aq olardyń qabyldanǵan kúni boıynsha hronologııalyq tártippen ornalas­tyrylady. 3. Zańnamalyq aktilerdiń kúshi joıyldy dep taný týraly zań­namalyq akt jobasynyń mátininde osy zańnamalyq aktilerdiń ta­qyryby, qabyldanǵan jyly, kúni, aıy, sondaı-aq jaqshanyń ishinde olardyń «Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy» jı­naǵynda jarııalaný jyly, nómiri jáne qujaty ne, eger zańnamalyq akt kórsetilgen jınaqta jarııalanbasa, osy Zańǵa sáıkes resmı jarııalanymynyń ózge de derekkózi kórsetiledi. Normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń kúshi joıyldy dep taný týraly normatıvtik quqyqtyq akt jobasynyń mátininde osy normatıvtik qu­qyqtyq aktilerdiń taqyryby, qabyldanǵan jyly, kúni, aıy, tirkeý nómiri, sondaı-aq jaqshanyń ishinde, eger olar «Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Prezıdenti men Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktileri jınaǵy» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy jáne ózge de ortalyq memlekettik organdarynyń aktileri jınaǵy» jınaqtarynda jarııalanǵan bolsa, kórsetilgen jınaqtardaǵy olardyń jarııalaný jyly, nómiri jáne qujaty kórsetiledi. 4. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qabyldanýyna baılanysty kúshi joıyldy dep tanylýǵa jatatyn normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń nemese olardyń qurylymdyq bólikteriniń tizbesi, ne normatıvtik quqyqtyq aktiniń ózinde nemese ony qoldanysqa engizý tártibi týraly aktide qamtylýǵa tıis. 5. Normatıvtik quqyqtyq aktiniń qurylymdyq bólikteriniń kúshi joıyldy dep tanylǵan kezde ondaı bólikter alyp tastalady, biraq olardyń nómirleri saqtalady. Saqtalǵan nómirge normatıvtik qu­qyqtyq aktiniń (nemese onyń qurylymdyq bóliginiń) kúshi joıyldy dep taný týraly normatıvtik quqyqtyq aktige silteme qosylady. Saqtalǵan qurylymdyq bólikterdiń nómirleri ózgermeıdi. 6. Eger normatıvtik quqyqtyq aktide normatıvtik quqyqtyq aktiniń kólemi boıynsha úlken bóliginiń kúshi joıyldy dep tanylsa, onda kúshi joıyldy dep tanýǵa arnalǵan tizbege óziniń zań kúshin saqtaıtyn qurylymdyq bólikter týraly eskertilip, búkil normatıvtik quqyqtyq akt engiziledi. Eger normatıvtik quqyqtyq aktide normatıvtik quqyqtyq aktiniń kólemi boıynsha kishi bóliginiń kúshi joıyldy dep tanylsa, onda kúshi joıyldy dep tanýǵa arnalǵan tizbege jańadan qabyldanǵan normatıvtik quqyqtyq aktige qaıshy keletin qurylymdyq bólikter ǵana engiziledi. Bul jaǵdaılarda normatıvtik quqyqtyq aktiniń kólemi osy Zańnyń 21-babynyń 8-tarmaǵyna sáıkes aıqyndalady. 7. Basqa normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń quqyq normalaryn qaıtalaıtyn jáne jańa quqyq normalaryn qamtymaıtyn normatıvtik quqyqtyq aktiler de kúshi joıyldy dep tanylýǵa jatady. 8. Negizgi normatıvtik quqyqtyq akti de, oǵan ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizilgen normatıvtik quqyqtyq aktiler (nemese olardyń qurylymdyq bólikteri) de kúshi joıyldy dep tanylýǵa jatady. Kúshi joıyldy dep tanylýǵa jatatyn qandaı da bir normatıvtik quqyqtyq aktiniń nemese onyń qurylymdyq bóliginiń redaksııasy birneshe márte ózgergen jaǵdaıda, tizbege negizgi normatıvtik quqyqtyq aktige ózgerister jáne (nemese) tolyqtyrýlar engizgen barlyq normatıvtik quqyqtyq aktiler derbes tarmaqtar túrinde engiziledi. Kórsetilgen talap zańnamalyq aktilerge qoldanylmaıdy. 9. Eger normatıvtik quqyqtyq aktide normatıvtik quqyqtyq ak­tilerdiń kúshi joıyldy dep tanýdy kózdegen basqa normatıvtik quqyqtyq aktiniń nemese onyń qurylymdyq bóliginiń kúshi joıyldy dep tanylsa, buryn qabyldanǵan aktilerdiń qoldanysy qaıta jań­ǵyrtylmaıdy. 10. Kúshine enbegen normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń kúshi joıyldy dep tanýǵa bolmaıdy. Qajet bolǵan jaǵdaıda mundaı normatıvtik quqyqtyq aktiler qabyldanbaýy múmkin. 11. Qoldanylý merzimi ótken normatıvtik quqyqtyq aktiler jáne normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń qurylymdyq bólikteri kúshi joıyldy dep tanylýǵa jatpaıdy. Eger normatıvtik quqyqtyq aktide qoldanylý merzimi ó