Árbir óner adamynyń óz álemi bolady desek, sýretshi Tabyldy Muqattyń álemi ózgeshe syrshyldyǵymen, ne muńǵa, ne shattyqqa shúpildep tolyp turýymen tánti eteri anyq. Bul erekshelik onyń aqynjandylyǵymen astasyp, sol bir kirshiksiz tuma bulaqtan tamyr tartqan der edik.
Naryn qumynyń qaq ishindegi aýyldan alpysynshy jyldardyń ortasynda arman qýyp Almatyǵa jetken bozbala kóz aldymyzǵa keledi.
Sýretshiniń Kórkemsýret ýchılıshesin támamdaǵan kezdegi jastyq jalynymen órilgen grafıkalyq toptamalarynda týǵan jer, ondaǵy salt-dástúrlerdi sabaqtaǵan janyna jaqyn taqyryp kórinis tapty. Lvovtaǵy Polıgrafıkalyq ınstıtýtty bitirgennen keıin de osy taqyrypty tereńdep qaýzady.
Tabyldyny ótken ǵasyrdyń 70-80-jyldarynda dáýirlegen qazaq kitabynyń baǵyna kelgen sýretshi dep te aıta alamyz. Qazaq polıgrafııalyq sýret óneriniń alǵashqy qarlyǵashtarynyń biri. Ol sol kezderde «Jazýshy» baspasynyń kórkemdeýshi redaktory bola júrip, osy saladaǵy maıtalman áriptesteri Kárim Bekenov, Isataı Isabaev, Baqyt Mashrapovpen birge kitap bezendirý isiniń otymen kirip, kúlimen shyqty. Bir ózi 500-ge jýyq kitapty bezendirip, ıllıýstrasııalyq sýrettermen aıshyqtap, muqabalaryn kórkemdedi. Qazaqtyń nebir aıkól aqyndarymen, aıtýly jazýshylarymen kúnbe-kún júzdesip, pikirlesip, qoıan-qoltyq jumys istedi.
Sýretshiniń dúnıeni ystyqtaı qaýyp, sábı kóńilimen qabyldaýy keremet. Árbir shyǵarmasynyń jerine jetkizilgen muqııattylyǵy – úlken talǵamnyń aıǵaǵy. Taǵy bir ereksheligi, sýretshiniń suńǵattyq jáne grafıkalyq kartınalarynan adamdy tolqytyp-tolǵandyratyn sazdy áýen shalqıtyndaı áser qaldyrady. Osylaısha, Tabyldy Muqat birte-birte, quddy sıqyrly ertegiler elindegideı, maıly boıaýlar dúnıesiniń esigin aıqara ashyp edi.
Iá, palıtrasy baı sýretshi kenebindegi maıly boıaýǵa jan bitti. Endigi jerde onyń jan syryn kóbirek terbegen kartınalary áldebir kóńil túkpirinen jetken kúrsinisteı, keıde bir shýaq shasha sebezdegen kún sáýlesindeı, kókirek kúıin qozǵap oıatqan sıqyrly sybyrdaı áser etti. Ishki drama, ıirimdi psıhologııa, etnografııalyq kolorıt – bári osynda dersiz. Osyǵan saı taqyryp aýqymy da keń. Osy rette Tabyldy kartınalarynyń sezimi kúshti, boıaýy qalyń ekspressıonızmge beıim turýy onyń shyǵarmashylyǵynyń erekshe muratyn, izgiligin tanytady. 200-ge tarta týyndylarynda ustanǵan temirqazyq baǵdary da osy.
Shaǵyl qumnan shabyt alǵan, sezim men boıaýdy qıystyrǵan, búginde jetpistiń jotasyna shyqqan suńǵyla sýretshiniń «Qumdaǵy qudyq», «Shaǵyldaǵy báıge», «Qaıran Naryn», «Qarasha ingendi saýý», «Qorqyt pen Asan qaıǵy», «Aqyndar», «Jýsaǵan jylqylar», «Sýat basynda», «Baýyrsaq pisirip jatqan áıel» jáne basqa ondaǵan kartınalarynan týǵan elin súıgen júrektiń tynymsyz dúrsilin, shynaıy jan syrlaryn kóremiz. Kóremiz de qýanamyz, oılanamyz. Bul da Tabyldy sýretshiniń aqynjandylyǵynan tamyr tartyp jatyr-aý...
Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»
