Ustaz jazbalary

“О́mir ótkelderi” degen kitapty paraqtap otyrǵanda aqıyq aqyn Muqaǵalı Maqataevtyń “Ne degen kerim edi! Ne biledi osy jurt, ne biledi? Babalardyń balasy qarııalar, Sırep bara jatqandaı kórinedi” degen óleń joldary oıǵa oralǵany bar. Shynynda, keshegi men búgin­gi­niń arasyn jibek arqaýdaı jalǵap, urpaq sabaqtastyǵynyń, elge adal qyzmet etýdiń, qulqynnyń quly emes, jurt­tyń uly bolýdyń, aqyl­dyń kenin, sózdiń nárin qadirleýdiń ádemi úlgisin kórsetip kele jatqan, túlen túrtse de túzý joldan taıma­ǵan, ádiletten aı­nymaǵan qadirli qarttar­dyń qashan­da jóni bólek qoı. Kitap avtory – taıaýda ómirden ótken Naǵym Qusaıynuly ómir boıy aýylda turyp kelgen eken. Qazaq tili men ádebıet páni­niń úzdik oqytýshysy bolypty. О́z mamandy­ǵy­nan, týǵan jerinen aınymaǵan mun­daı adamdy aýyl­dyń altyn diń­gegi, qasıetti dala­nyń lúpildep soq­qan júregi dese bolar. Ustazdyq ete júrip, ómir­den kórgenderi men kó­ńil­ge túıgenderin qaǵazǵa túsiripti. Kitaptyń ár bólimindegi ult­tyq úlgi, halyqtyq salt-dástúr, tarıhı ke­­zeńder, til taǵdyry, el birligi, óner órisi, óren jastyń órshil rýhy tý­ra­ly jazbalar oqyǵan adamdy birden baýrap alady. El ishindegi jylt etken jaqsylyqty, ulty­myz­ǵa tán jaqsy qasıetterdi avtor sergektikpen hatqa túsirip, halyqqa usy­nyp­ty. Jeti bólimge toptas­tyr­ǵan maqa­la­lardyń taqyrybynyń ózinen-aq kóp jaıdy ańǵarýǵa bol­a­dy. Mysa­ly, “Qartaıa bilý de qadirli qasıet”, “Toqsanda tozbaǵan, tolǵa­typ sóz qoz­ǵaǵan”, “Tildi qorlaǵany, bizdi qor­­laǵany”, “Aqsaqal” men “ar­dager­diń aıyr­ma­sy”, “Bas bu­zar­ǵa sot bar, til bu­zar­ǵa she?”, “Alty jyl ash bol­sań da, atań­nyń saltyn umytpa” sııaq­ty jáne taǵy basqa ta­qyryptar negizinde qoz­ǵaǵan áńgime ashy shyn­dyq­ty, bul­taq­syz aqı­qat­ty aldyńa tartady. Mu­nymen qa­tar, kitapta avtor el aý­zynan jı­naǵan sheshendik sóz­­derge, urpaqqa tıesili úlgi-óne­ge­ge, ańyz-ápsana­larǵa da mol oryn beripti. Bir zamandary hat jazysyp turý óner bolǵanyn búginde bári­miz de bilemiz desek, kitap av­tory áli kúnge ony óshirmeı jal­ǵap keledi eken. Sonyń bir dá­leli qa­zaqtyń aıtýly azamattarymen jazysqan hattary­nyń eń sońǵy bireýi qolymyzǵa tú­sip edi. Sony oqyrmanǵa tanystyra ketsek, ar­tyq bola qoımas. Qazaq ádebıeti­niń aıtýly aqsaqal­dary­nyń biri, Qazaqstannyń halyq jazý­shysy, Memlekettik syılyq­tyń laýreaty, Uly Otan soǵy­sy­nyń ardageri Ázilhan Nursha­ıyq­ovtyń teteles inisine joldaǵan sálem haty bylaı bastalady. “Qur­metti Náke! Sizge sálem joldaımyn. Habarlas­pa­ǵa­ny­­myz­ǵa kóp boldy. О́tken jyldyń aıaǵynda Astanada “Egemen Qazaqstannyń” 90 jyl­dyq toıynda balańyz Temirmen kezdestim. Temir maǵan sizdiń “О́mir ór­nekteri” degen tamasha kitaby­ńyzdy syılady. “Tamasha” dep otyr­ǵan sebebim: bala oqytqan, kóp­tegen ja­lyn­dy jas­tar­dy tár­bıelep, halyq orbıtasyna kó­ter­gen siz sııaqty úl­gi­li qart ustazdar kóp qoı. Biraq, so­lar­­dyń kóbi, kári­lik zańyna baǵy­nyp, taıaq ustap, tym-tyrys otyryp qaldy. Siz ustazdyq ulaǵattaryńyz­dy qaǵazǵa túsirip, kitap etip shy­ǵaryp, qazaq halqynyń bolashaq birneshe urpaqtaryna úlgi etip, usynyp otyrsyz. Men sizdi osy uly eńbegińizben quttyqtaımyn! Men ertede shyqqan Makaren­ko­nyń, Sýhomlınskııdiń kitap­taryn biletin edim. Qazaq ustaz­darynan shyqqan solardaı úlken kitapty birinshi ret qolyma ustaýym. Jeti taraýdan turatyn bul qymbat kitapta qazaqtyń ulttyq ónegeleri tegis top­tastyrylǵan. Siz sııaqty úlken ulaǵatty ustazdyń kitabyna meniń “Máńgilik mahabbat jyry” kita­bym týraly ózińizdiń ustazdyq qa­sıetti qolyńyzdan shyqqan ónegeli ma­qa­la­­ńyzdyń kirgenine óte qýa­nyshtymyn. Qurmetpen qolyńyzdy qysa­myn. Otbasyńyzǵa sálem. Ázilhan NURShAIYQOV. 24.01.2010 j. Almaty” degen kórnekti qalamgerdiń bergen baǵa­syna bizdiń alyp-qosarymyz joq. Tek tilek-nıettiń ortaq­tyǵyn bildirgimiz keledi. Súleımen MÁMET.