«Tereń tamyrlar» tusaýkeseri

Jýyrda K.Baıseıitova atyn­daǵy Opera jáne balet teatry sahnasynda as­tanalyq Qalıbek Qýanyshbaev atyn­daǵy qazaq mýzykalyq drama teatry el táýelsizdiginiń 20 jyl­dyǵyna arnap «Tereń tamyrlar» alle­gorııalyq dra­ma­sy­nyń preme­ra­syn qoıdy. Dramanyń bas keıipkerine El­basy beınesi alynǵan. Qoıylym­nyń oqıǵa jelisi Prezıdenttiń As­tana­nyń jasyl beldeýin ara­laýy­nan bas­talady. Josparsyz, aıaq astynan elor­da mańaıyndaǵy ormanǵa soǵa ketýdi jón kórgen Prezıdent osy or­manǵa bas-kóz bop júrgen ǵalym­men, kútip-bap­tap aıalap ósirip júrgen Jaınaq ormanshymen kezdesedi. El­ba­sy­ny ormanshynyń is-áreketi tań qal­dyrady. Orman dırektory Jaı­naq shaldyń keı aǵashtardy baladaı mápeleýine alsa, endi birin jaıqa­lyp turǵanyna qara­mas­tan bal­tamen shaýyp tastaıtynyn «ju­qalap» jetkizedi. Al orman­shy bolsa, onyń má­nin túsiný úshin Prezıdentke orman­ǵa túnde jalǵyz kelýin suraıdy. Janyn­daǵylardyń qar­sylyǵyna qa­ra­­mas­tan túnde Azamatpen birge jaı­qalǵan or­man­ǵa kelgen El­ba­sy aǵashtarǵa jan bitip, olardyń adamsha sóı­le­genin kóredi. Olar­dyń árbiri búgingi qoǵamda bolyp jatqan oqıǵaǵa óz reń-boıaýyn bere otyryp, Elbasymen pikirlesedi. Aǵashtar men olardy kútip-baq­qan or­manshy qart arqyly táýel­sizdikti alý, ony nyǵaıtý jolynda Elbasyny qol­daýshylar da, aıaqtan shalý­shylar da bar ekendigin kóre­miz. О́tkendi kók­se­gen eski qaraǵash, elesiniń ózi kómeskilengen ke­ńes­tik týys­tyq­ty ańsaǵan zarjaqtarmen áńgime-dúken quryp, olarǵa ketken ýa­qyt­ty zaıa ketti dep eseptemeı, tushymdy jaýap qaıtarady. О́z­derin erekshe kútimge alyp, bap­tap-saq­taýyn mindetsigen qaraǵash óz zamanynyń ótkenin baıqamaı da qalǵanǵa uqsaıdy. Prezı­dent­tiń «naǵyz bolmaı bara jatsa, kósh­ke bergen taıyn qaıtyp al­syn» degen jaýabyna ázer toq­taıdy. Alaıda, sanasy ýlanǵan, óz­ge aǵashtardyń mápelengenin kóre almaı kókire­gin­de qyzǵanysh oty byq­syǵan keıbir aǵashtardyń áńgimesi munymen bitpeıdi. Or­man­ǵa neǵurlym te­reńirek engen saıyn Elbasy olardyń peıilimen tanysa bastaıdy. Janyn­da­ǵy­­lar­dyń tynysyn taryltyp, bu­taq­­tary­men qysqan, qyńyr bitken aǵashtardy Elbasy­nyń bastama­sy­men, táýelsizdik tańynda otyr­ǵy­zyl­ǵandyǵyn aıtqan Jaınaq shal olardyń otyn retinde de paıdasy bar ekendigin eskertedi. Alaıda, izgilik pen olarǵa jasal­ǵan qaıy­rym­dylyq olardy ózger­tedi degen oıǵa bekingen Prezıdent olarǵa kútim jasaýdy tapsyrady. Tún qoınaýynda, orman ishinde ótetin qoıylym jelisi búgingi kún­niń shynaıy kel­­betin ashyp kór­setken. Sahnadaǵy kóri­nisti baqy­laı otyryp, «ár aǵashtyń óz tyl­sym syry» bar ekendigin uǵasyń. Alǵash ret táýelsizdik taqyryby, búgingi qoǵam másele­leri, Prezıdenttiń sah­na­lyq ob­ra­zy qazaq teatr sahna­syn­da kórkem beıne retinde jasal­ǵan. Jańa týyn­dynyń avtory Erkin Jýasbek, al qoıýshy rejısseri Nurlan Juma­nııazov. Basty ról­derdegi ormanshy shal Jaınaqty Qazaq­stan­nyń eńbek sińirgen qaı­rat­keri Aqysh Omar, al Elbasyn Qýandyq Qystyqbaev, onyń kómek­shi­sin Syrym Qashqabaev oınap shyq­ty. Spektakl preme­ra­syna sahna tarlany Asanáli Áshimov keldi. Ol qoıylymnan al­ǵan áseri­men «Egemen Qazaqstanmen» bólis­ti. – Qýanyshbaev atyndaǵy teatr­dyń da­ryn­­dy ujymynyń ónerine tánti boldym. Bul ujym akter­lary­nyń oıy­ny maǵan unaıdy. Táýel­sizdik meıramyna oraı, qala kúni qar­sa­ńynda usynylyp otyr­ǵan drama­týr­gııa­lyq dúnıe jap-jaqsy dep oı­laımyn. Prezıdent róli de jaqsy shyq­ty. Halyqqa kerek taqyryp. Men de jyly qabyl­dadym, – dedi ol. Jaınaq shal­dyń beınesin shynaıy alyp shyqqan Aqysh Omar da qoıylymdy kórýge kelgen halyqtyń oıynan shyqqan­dyǵyna senimin bildirdi. «О́ıtkeni, meniń obrazym halyqtyń jıyntyq obrazy. Qarapaıym halyqtyń egemendik alyp, táýelsiz bolǵanyna, óz aýzyna ózi qol jetkenine qýa­nyshyn beıneleıdi. О́z rólimdi som­daýǵa barynsha daıyndaldym». Spektakl kúzgi maýsymnan bastap ha­lyq nazaryna usyny­lad­y. Al reper­týar­ǵa engen jańa spektakl premerasy astana­lyq kórermender kóńilinen shyqty. Venera TÚGELBAI. Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT.