Joba qaıtadan jańǵyrtyldy

О́tken jyly oblysta, Memle­ket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, joǵaryda aıtylǵan­daı, «Halyq qaýipsizdigin qamtama­syz etý» atty aýqymdy joba qol­ǵa alynǵan bolatyn. Naqtyraq aıt­qanda, atalǵan joba óńirde ótken 2016 jyldyń 29 qyrkúıegi men 28 qazany aralyǵynda júzege asy­ryldy. Soǵan sáıkes, Aqtóbege As­tanadan 230 sarapshydan qu­ral­ǵan vedomstvoaralyq top ke­lip jumys jasady. Olardyń jer­gilikti mamandarǵa kórsetip ber­gen tálimi men taǵylymyna esh­qan­daı baǵa jetpeıdi. Sondaı-aq, or­ta­lyqtaǵy mamandar toby men sarap­shylardyń jergilikti jerden kókeıge túıgenderi de az bolmaǵany anyq. Bolǵan isti zerdeleý, ótken oqı­ǵadan alyn­ǵan ashy sabaqty kó­ńil­ge toqı bilý turǵysynan da or­ta­lyq ma­man­darynyń kóp jaıtqa kóz­derin jetkizip qaıtqandary kámil. 
Bir sózben aıtqanda, ortalyq pen jergilikti jerdegi mamandar bir-birin tolyqtyra tústi desek, shyndyqtan alshaq ketpeımiz. Sodan soń kóp keshikpeı Aqtóbe ob­ly­­synyń ákimi Berdibek Sapar­baev­tyń tapsyrmasyna sáıkes, sol jyly 10 qarasha men 10 jel­toqsan aralyǵynda atalǵan joba jergilikti mamandardyń kúshi­men jalǵasyn tapqan edi. 
Osy arada halyq qaýipsizdigi degenimiz meılinshe keń, meılinshe jan-jaqty ári meılinshe tereń uǵym ekenin aıta ketken jón. Ony tek bir ǵana terrorızm men dinı eks­tremızmdi boldyrmaý, onyń aldyn alý dep túsinsek, ushqarylyqqa urynar edik. Álbette, bul baǵytta birinshi kezekte tolyq sheshimin taýyp úlgermegen áleýmettik máseleler­diń astaryna tereń túrde úńilý, sodan tıisti qorytyndy shyǵarý isi turady desek, shyndyqqa bir taban jaqyndap qalarmyz. О́ıtkeni, birqatar túsinbestikterdiń tórkini dál osy tustan týyndaıtynyn ómirdiń ózi kórsetip júrgeni belgili.
Búginde respýblıkamyzda kóp­tegen jobalarǵa qosa san qıly mem­lekettik jáne salalyq baǵdar­lama­lar da qabyldanǵan. Onyń iske asyrylý tetikteri men jaı-kúıi eli­mizdiń túpkir-túpkirindegi qalyń jurtshylyqtyń júrekterine jete aldy ma? Nemese osy baǵdarlamalar qarapaıym halyqtyń uǵym-túsinikterine saı júrekten shyǵarylyp, júrekterge jetkizile aıtyla aldy ma? Máseleniń bir mánisi osynda deýge bolady. 
Bulaı bolatyn sebebi, halyq siresken termınderge toly kitabı sózderdi qabyldaı almaıtynyn túsinetin ári túısinetin kez kelgen sııaqty. Halyqqa eshqandaı dáleli men dáıegi joq qurǵaq sóz­der men dámi de, tatýy da shama­ly uzaq-sonar leksııalardyń qaje­ti shamaly. Eń bastysy, mun­daı súreń­siz syldyr sózder tyńdala bermeıdi. Sodan soń halyqqa eshqandaı paıdasyn da tıgize almaıdy. Sirá, dana hal­qy­myz tyńdalmasa sóz jetim dep osyndaıda aıtsa kerek. 
Biz bul arada onsyz da belgili jaıtty nege táptishtep otyrmyz? Bul saýaldyń jaýaby bireý-aq. Halyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý sekildi jobalar óte názik, shetin keletinin, jylýy joq jyltyraq sózdi halyq keshpeıtinin sarapshy mamandar jıi qaıtalaıdy. Onyń ústine bıylǵy sáýir aıynyń basyn­da oblysta atalǵan joba qaı­tadan jańǵyrtylyp, ekinshi tynysy ashylyp otyrǵan jaǵ­daı­da – ony oıdaǵydaı júzege asyrýdyń usaq-túıegi bolmaıty­nyn eskergendikten de osylaı deýi­­mizge týra kelgendeı. Árıne, mun­daı súreńsizdikke tap bol­maý­dyń basty joly – tyńǵylyqty ári jan-jaqty ázirlik ekeni aıdan-anyq.
Sóıtip, bıylǵy sáýir aıynan bastap óńirde «Halyq qaýipsizdigin qamta­masyz etý» jobasy qaıta­dan óz jalǵasyn tapty. Soǵan sáı­kes, birneshe jumys top­tary qury­­lyp, jetekshileri belgi­lendi. Olar ózderi aldyn ala jospar­laǵan is-sharalardy iske asyrý úshin el ishine jol tartty. Atap aıtqanda, jer­gilikti mamandardan qurylǵan jumys toptary oblys ortalyǵynda jáne Baıǵanın, Muǵaljar, Alǵa, Shalqar, Temir aýdandarynda halyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge baı­lanysty jan-jaqty túsindirý ju­mys­taryn júrgizbek. Olar atalǵan jobanyń segiz baǵyty boıynsha aýyl-aı­maq­­tar men iri eldi mekenderde ha­lyq­pen kezdesip, oı-pikir almasa­tyn bolady. Joba qory­tyn­dysy bo­ıynsha, bul usynys-tilek­ter jınaq­talyp, tıisti organ­darǵa joldanbaq. 

Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»

Aqtóbe oblysy