Mınıstr óz maqalasynda kóp máselege tereńirek toqtalypty. Joǵary oqý oryndarynda eńbek etken kóp jyldyq tájirıbeme súıene otyryp, mınıstrlik tarapynan qolǵa alynǵan bastalamalardyń shyn mánisindegi mán-jaıyna qatysty óz azamattyq ustanymymdy bildirgim kelip otyr. Jáne oǵan sońǵy ýaqytta buqaralyq aqparat quraldarynda, onyń ishinde ǵalamtor jelilerinde mınıstr tarapyna aıtylǵan syn-pikirler de sebep bolyp otyr. Aldymen aıtarym, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Elbasy N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan-2050» Strategııasyndaǵy, Qazaqstan halqyna arnaǵan joldaýlaryndaǵy basym mindetterdi júzege asyrýda. Kez kelgen reformanyń jeńil júzege asyryla salmaıtyndyǵy – tarıhı shyndyq. Al, bilim berý salasynyń mańyzdy strategııalyq baǵyt ekendigin eskerer bolsaq, jurttyń úlken alańdaýshylyǵyn da túsinýge bolady. Degenmen, bosqa daýryqpaı, eldi dúrliktirmeı, máseleniń mánisin tolyq túsinip, Elbasynyń bastamalaryna qoldaý kórsetýimiz kerek dep esepteımin. Ol úshin Bilim jáne ǵylym mınıstrligine bul bastamalardy elge durys jetkizý, túsindirý tetikterin qarastyrǵan jón.
Sońǵy kezderi talqylaýǵa túsken bastamalarǵa qatysty oıymdy, mamandyǵym tarıhshy bolǵandyqtan, osy máseleden bastaıyn. «Qazaqstan tarıhy» pániniń mazmuny boıynsha mektep baǵdarlamasynda jáne joǵary oqý orny baǵdarlamasynda qaıtalaýlar óte kóp. Sondyqtan, ondaı qaıtalaýlardy qysqartý durys dep esepteımin. Ekinshiden, klassıfıkator máselesine keler bolsaq, onyń jańa nusqasy resmı túrde qoldanysqa áli engizilgen joq. Sondyqtan, eshqandaı daý-damaıǵa da negiz joq. Qujattyń jańa nusqasynyń talqylaýǵa túsip, ártúrli pikirlerdi týyndatýy da zańdy qubylys. Osyǵan baılanysty klassıfıkatordyń «Bakalavrıat mamandyqtary» atty bóliminde «Qazaq tili», «Qazaq ádebıeti», «Qazaq tarıhy», «Lıngvıstıka», «Shyǵystaný» mamandyqtary alynyp tastaldy deýge de eshbir sebep joq. Bul mamandyqtardyń barlyǵy da joǵary oqý oryndarynda saqtalyp, oqytylýda. Sondaı-aq, «Álippe» oqýlyǵy daıyndyq synyptarynda oqytylatyndyǵy pedagogıkalyq qaýymdastyqpen aqyldasa otyryp, sheshilgen másele. О́ıtkeni, qazirgi balalardyń basym kópshiligi mektepke áripterdi tanyp, oqı alatyndaı bolyp barady. Sondyqtan «Álippeniń» qajettiligi mektepke deıingi daıyndyq synyptarynda qatty seziledi. Al bastaýysh synyptarda «Ana tili» oqýlyǵy engiziletin bolady.
Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń habarlaýynsha, «Serpin» baǵdarlamasy óz jumysyn toqtatqan joq, kerisinshe, bul baǵdarlamaǵa bólinetin oryndar sany bıylǵy jyly 500-ge ulǵaıady. Soltústik óńirlerdegi joǵary oqý oryndaryna, eń aldymen, magıstranttar men doktoranttar jiberiletin boldy. Bul másele de pedagogıkalyq qaýymdastyqpen jáne jergilikti atqarýshy organdarmen keńinen talqyǵa túsken bolatyn. «Úshtuǵyrly til» baǵdarlamasynyń júzege asyrylýyna Elbasynyń sońǵy Joldaýynda da erekshe nazar aýdaryldy. Onda «Úsh tildi oqýǵa kezeń-kezeńmen kóshý máselesi boıynsha usynystar ázirlensin. Qazaq tiliniń basymdyǵy saqtalady. Onyń ári qaraı damýyna zor kóńil bólinedi. Sonymen qatar, búginde aǵylshyn tili – jańa tehnologııa, jańa ındýstrııa, jańa ekonomıka tili. Aǵylshyn tilin meńgermeı, Qazaqstan jalpy ulttyq progreske jete almaıdy. ...Osynyń barlyǵyn eskerip, aǵylshyn tilin kezeń-kezeńmen engizýimiz kerek», − dep atap kórsetilgen. Sondyqtan, bul sharany álemdik órkenıet kóshinen qalmaı, ozyq elderdiń qataryna enýge baǵyttalǵan áreket dep durys túsingenimiz jón.
Osylaısha, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń saıasatyn qoldap, álemniń 30 ozyq eliniń qataryna kirýdi basty mindet etip, elimizdiń óskeleń urpaǵyn bilimdi, mádenıetti, aqyl-parasaty mol azamattar etip tárbıeleý maqsatyn ustanyp otyr. Osyǵan baılanysty bilim jáne ǵylym salasyndaǵy Elbasy belgilep bergen mańyzdy strategııalyq mindetterdi óz deńgeıinde júzege asyrý úshin mınıstr E.Saǵadıevke barynsha qoldaý kórsetý, halyqtyń arasynda jan-jaqty túsindirý jumystaryn júrgizip, reformalardyń tıimdiligin qamtamasyz etýge yqpal etý bizdiń árqaısymyzdyń azamattyq paryzymyz dep bilemin.
Baqyt SAPARBAEV,
M.Áýezov atyndaǵy OQMÝ kolledjiniń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor
