Aımaqtar • 22 Mamyr, 2017

Ultqa eńbek sińirý – ulaǵatty is

362 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Memlekettik qyzmetshi degen kim? Áýeli osy suraqqa jaýap berip kóreıikshi. Qyry synbaǵan kostıým-shalbar kıip, kózdiń jaýyn alar galstýk taǵyp, qoltyǵyna papkasyn qystyryp sáni men saltanaty jarasqan ǵımaratqa kirip-shyǵyp, qymbat qaıys oryntaqta otyrǵan adamdardy ǵana memlekettik qyzmetshi sanaýǵa bola ma?

Ultqa eńbek sińirý – ulaǵatty is

Joq. Eger memlekettik qyzmettiń sheńberin ákimdikte ne mınıstrlikte, jal­py atqarýshy bıliktiń butaqtarynda qy­z­met etip júrgen adamdarmen ǵana shek­tesek, onymyz aǵattyq bolar edi. Ba­lanyń sanasyn ınemen qudyq qaz­ǵan­daı arshyp, bilim sińirip, álipti árip dep tanytatyn muǵalim, árbir azamattyń dertine shıpa, denine saýlyq syılaıtyn dáriger, ot pen sýdyń ortasynda júrgen órt sóndirýshi, aıtyp kelmeıtin apattyń aldyn alyp, jazataıym jazym bolǵanda janyńyzda tabylar qutqarýshy, sheka­ra­nyń shebinde turǵan ásker, ishki ty­nysh­tyqty saqtaıtyn polısııa, ıaǵnı qo­ǵam damýy úshin qaltqysyz qyzmet ete­tin osyndaı mamandardyń barlyǵyn mem­lekettik qyzmetshi dep qabyldaýǵa bo­lady. 
Munyń bárin nege aıtyp otyrmyz? Bú­ginde memlekettik qyzmetshilerdiń ja­ńa shoǵyry, tolqyny ósip keledi. El úshin eńbek etetin jastardy tárbıeleý, du­rys baǵytqa salý – aǵa urpaqtyń en­shisindegi dúnıe. Osyndaı oıdan týsa kerek, Qyzylorda oblysynda aı­maq basshysynyń bastamasymen elimizde alǵash ret jas memlekettik qyzmetshilerdiń sleti ótti. «Damyǵan 30 eldiń qataryna qosylýda jastardyń róli» taqyrybynda forým boldy. Oǵan ob­lys ákimi Qyrymbek Kósherbaev, Mem­lekettik qyzmet isteri jáne sybaı­las jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agen­t­ti­giniń apparat basshysy Saıan Ah­me­t­­janov jáne oblystyq máslıhat hatshy­sy Naýryzbaı Baıqadamov qatysty. Jı­yndy Memlekettik qyzmet isteri já­ne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Qyzylorda ob­ly­sy boıynsha memlekettik qyzmet is­teri departamentiniń basshysy, Ádep jó­nindegi keńestiń tóraǵasy Abzal Mu­hımov júrgizip otyrdy. 
Respýblıka boıynsha tuńǵysh ret uıymdastyrylǵan forýmda Qyzylorda, Ońtústik Qazaqstan oblysy, Jambyl já­ne Aqtóbe oblysynan kelgen 29 jas­qa deıingi delegattar bas qosty. Ashy­lý saltanatynda sóz alǵan aımaq bas­­shysy Qyrymbek Kósherbaev jı­yn­nyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, mem­le­kettik organdar qyzmetindegi jobalyq bas­qarýdyń erekshelikteri jóninde atap aıtty.
– Aımaqtyq jas memlekettik qyz­met­shiler sletiniń respýblıkamyzdyń tuń­ǵysh astanasy bolǵan Aqmeshitte ótip jatqanyna qýanyshtymyz. Árıne, qaı kezeńde de qoǵamnyń qozǵaýshy kúshi – jas­tar. Sondyqtan, Memleket basshy­sy kásibı memlekettik apparattyń qalyptasýynda jastarǵa erekshe úmit artady. «Arystandaı aıbatty, Jol­ba­rystaı qaıratty, Qyrandaı kúsh­ti qa­natty, Men jastarǵa senemin», degen Maǵ­jan Jumabaevtyń keremet sózi de osyǵan dálel emes pe? Sizderge mem­le­kettik qyzmet salasynda jańashyl da zamanaýı, shydamdy bolyńyzdar deı­min! Sol kezde ǵana barlyq maqsatqa qol jetkize alasyzdar. Qazirgi tańda eli­mizdiń búkil memlekettik apparaty naryqtyq ekonomıka jaǵdaıynda ju­mys jasaıdy. Naryqtyq ekonomıka – óte qatań júıe. Ol qur júrgender men materıaldyq ıgilikter jasamaıtyn tulǵalardy shettetedi. Naryqtyq jaǵ­daı­da turaqty damý úshin biz memlekettik ba­s­qarý júıesine zamanaýı tásilder qol­danýymyz qajet. Osyndaı tıimdi tá­silderdiń biri retinde memlekettik organ­dar qyzmetine jobalyq basqarý tájirıbesin engizý qajet. Jobalyq basqarýdyń áleýeti zor jáne birqatar artyqshylyqtary bar. Bul tájirıbeni bizdiń reseılik áriptesterimiz qoldanýdy bastap ketti. Sonyń arqasynda, bılik organdary qyzmetiniń tıimdiligin aıtarlyqtaı arttyrýda, ekonomıkalyq basqarýshylyq turǵyda damýda oń nátıjege qol jetkizip jatyr, – dedi Qyrymbek Eleýuly.
Reseıde osyǵan deıin bul tájirı­beniń tıimdiligi aıtylǵan edi. Máselen, Belgrad oblysynda jobalyq basqarý oń áserin berip otyr. Olardyń táji­rı­besimen tanysý úshin oblys dele­gasııasy arnaıy baryp qaıtty. Negi­zi­nen, jobalyq bas­qarý baqylaý, yn­ta­landyrý jáne tı­im­dilik sııaqty úsh baǵyttan turady. Osyn­daı ozyq tájirıbeniń arqasynda bul aımaqtyń ekonomıkalyq áleýeti soń­ǵy 7 jylda edáýir jaqsarǵan. Búginde Prezıdent Ákimshiliginiń kelisimimen Qyzylorda oblysy ákimdigi qyzmetine jobalyq basqarý tájirıbesin engizý boıynsha jumystar bastaldy.
Basqosýda Saıan Ahmetjanov barlyq qatysýshylarǵa Qaırat Qojamjarovtyń aty­nan alǵys bildirip, memlekettik qyz­mettiń tıimdiligine toqtaldy.
– Búgingi qasıetti Syr eline kelgen saparymda memlekettik qyzmettiń tı­im­diligine osy óńirde atqarylǵan ju­mys­tardan anyq kóz jetkizip otyrmyn. Son­dyq­tan, osyndaı ilkimdi ister basqa da aı­maqtarǵa úlgi bolady dep esepteımin. Búginde memleketimiz damyǵan 50 eldiń qataryna enip otyr, al eń ozyq 30 eldiń qataryna kirýde jastardyń alar orny joǵary. Sondyqtan osyndaı jıyndar memlekettik qyzmette atqarylatyn ju­mys­tardyń sapaly bolýyna óz áserin tı­gizedi dep esepteımin, – dedi Saıan Qylyshuly.
Memlekettik qyzmet isteri jáne sy­baılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi apparat basshysynyń aıtýynsha, elimizde árbir tórtinshi azamat jas bý­yn ókili bolyp tabylady. Sol sebepti jas memlekettik qyzmetkerlerdiń bel­sen­­di azamattyq ustanymdaryn qalyptastyrýda búgingi basqosýdyń mańyzy jo­ǵary. 
Jıynda birqatar aımaqtan kelgen delegasııa músheleri ózderin tolǵandyrǵan má­selelerdi ortaǵa salyp, tájirıbe almasty. Al  Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń oblys boıynsha memlekettik qyzmet isteri departamentiniń basshysy Abzal Muhımov qatysýshylarǵa memlekettik qyzmettiń jańaryp kele jatqanyn jetkizip, departamenttiń aımaqta atqaryp jatqan jumysyna toqtaldy.
«Memlekettik qyzmettiń álemdegi óz­ge­risterge saı jańarýy qyz­metkerlerden úlken jaýapkershilikti talap etedi. Eń alǵash 1995 jyldyń 26 jeltoqsanda memlekettik qyzmettiń júıeli uıym­das­tyrylýy jaıynda Elbasynyń Jar­lyǵy shyqqan bolatyn. Bul zańnama memlekettiń qyzmetkerlerdiń mártebesi men sanatyn bekitýde jáne eńbekaqy tó­leýdiń biryńǵaı saıasatyn júrgizýge múm­kindik berdi. Atalǵan qujat Táýelsiz Qa­zaqstan tarıhyndaǵy memlekettik qyzmettiń negizin qalaý jolyndaǵy tarıhı mańyzy bar saıası qujat bolatyn. Sondaı-aq, mańyzdy qujatta kórsetilgen mindetterdi júıeli uıymdastyrý 1998 jyly qurylǵan Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigine júkteldi»,  dedi Abzal Sansyzbaıuly.
Abzal Muhımovtyń aıtýynsha, mem­le­kettik qyzmetkerlerge qoıylatyn ta­­laptyń joǵarylaýyna baılanysty ja­rııalanǵan konkýrstarǵa qatysýǵa nıet bildirýshiler sany azaıǵan. Biraq elimiz osy mejeden kóringen azamattarǵa áleýmettik, mádenı jáne ekonomıkalyq qabiletin shyńdaýǵa barlyq jaǵdaı jasaýdy qolǵa alyp otyr. Al óz ıdeıalarymen jańa bastamalarǵa umtylýda jas­tardyń qulshynysy óte joǵary. Bú­ginde memlekettik qyzmetke turýǵa yn­taly jastardyń basym kópshiligi zań­namalardy bilýge arnalǵan testileýden sú­rinýde. Oblys boıynsha testileýge qa­tys­qandardyń 40 paıyzǵa jýyǵy shek­ti mánnen tómen nátıjege qol jet­kiz­gen. Atalǵan kórsetkishti joǵarylatý maq­satynda agenttiktiń tapsyrmasy­men ar­naıy saıt ashylyp, onda testileý ke­zinde keletin barlyq suraqtar en­gi­zildi. О́z bilimin synap kórýshilerge qo­sym­sha onlaın testileý aıdary jumys is­­teı­di. Munda tek oblys qana emes, res­pýblıkamyzdyń kez kelgen turǵyny test tapsyra alady. 
Sondaı-aq, atalǵan agenttiktiń oblys boıynsha departamenti aýyl sha­rýa­shylyǵy men tehnıka jáne qajetti bas­qa da tapshy mamandyq ıelerin qatarǵa qosý úshin 1 naýryzdan bastap oblys kóleminde tuńǵysh ret «Jastar kadrlyq rezervi» jobasyn júzege asyrýdy qolǵa aldy. Bul birneshe jyldyń kóleminde jumysyn toqtatqan joba bolatyn. Osyǵan deıin 2007-2008 jáne 2011-2012 jyldary júzege asyrylǵan edi. «Nur Otan» partııasymen birlese jasalǵan bul jobaǵa oblys ákimdigi qoldaý kórsetip otyr. Oǵan aımaqtyń eń shetki aýyldarynan kelgen 200 úmit­ker qatysty. Resmı testileý kezinde qa­ty­sýshylardyń basym kópshiligi shekti mánnen joǵary nátıjege qol jetkizdi.
Sońǵy jyldary oblysta basshylyq laý­azymdaǵy jas memlekettik qyz­met­ker­ler sany artyp keledi. Qazirgi tańda aımaqta 30 jasqa tolmaǵan 25 memlekettik qyzmetker bólim basshylyǵynan bastap, basqarma basshylyǵyna deıingi aralyqta qajyrly eńbek etýde. Jalpy, Syr elin­degi memlekettik qyzmetkerlerdiń 20 paıyzǵa jýyǵyn 30 jasqa tolmaǵan azamat­tar qurap otyr. Osynyń ózi – jas­tar­dyń sapaly jumys jasaýyna memleket tarapynan úlken qoldaý kórsetilip jat­qanynyń aıqyn dáleli. 
Jıyn sońynda 4 oblystan kelgen delegasııa músheleri Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń apparat basshysyna ózderin tolǵandyryp júrgen birqatar saýaldaryn qoıdy. Forým barysynda mem­lekettik qyzmet salasyndaǵy ózek­ti máseleler de talqylanyp, jas mem­le­kettik qyzmetshilerdiń úndeýi qa­byl­dan­dy.
Aıta keteıik, eki kúnge sozylǵan shara barysynda ár aımaqtan kelgen mem­lekettik qyzmetshiler Qyzylorda ob­lysyndaǵy tarıhı-mádenı oryndardy aralap, Qorqyt ata memorıaldyq ke­she­nin tamashalady. Sondaı-aq, slet aıa­synda 5 shaqyrymdyq «Adal jol» mara­fony uıymdastyryldy.

Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»

Qyzylorda oblysy