Aýyl sharýashylyǵyn qoldaýdyń ádisteri kóp

Ústimizdegi jyldyń 9 qyrkúıeginde Aqordada bolǵan Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasy aıasynda aýyl sharýashylyǵyn damytý joldaryn kórsetip bergen edi. Sonyń ishinde aýyl turǵyndaryna shaǵyn nesıe berý máselesin damytýdy erekshe aıtqan-tyn. О́zin ózi qamtıtyndardyń 60 paıyzdan artyǵy aýyldy jerlerde turatynyn, elimizdiń 5 aımaǵynda «Jumyspen qamtýdyń jol kartasynyń» qanatqaqty rejimde jumys istep jatqanyn jetkizip, ony iske asyrýǵa 10 mlrd teńge bólingenin de atap ótken. Sonymen birge, Elbasy aýyldarda koo­perasııany damytýǵa úlken kóńil bólý kerektigin eskertip, Úkimetke ákim­dik­termen birlese otyryp, aýyl sharýa­shylyǵy ónimderin óńdeıtin jáne satatyn kooperatıvter uıymdastyrý sharalaryn qolǵa alýdy tapsyrǵan edi. Oǵan qajetti «Kooperasııa týraly» Zańnyń qabyldanǵany da belgili. Osy másele­ler­di aıta kelip, N.Nazarbaev Úkimetke jyldyń aıaǵyna deıin «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasynyń sheńberinde Aýyl sharýa­­shylyǵyn damytýdyń memlekettik baǵdarlamasyn ázirleýdi usynǵan edi. Bolashaq baǵdarlamada aýyl sharýashylyǵy ónimderin naryqtyń suranysyna qaraı ártaraptandyrý men kólemin arttyrýǵa, ekinshiden, óńdelgen ónimderdi eksporttaýǵa ekpin túsirilýi kerektigi eskertilgen. Sony­men birge, Prezıdent mal men ósimdik ónim­derin satý boıynsha aýksıondar ótkizýdi damytý qajettigin ataǵan. Qazir Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi osy baǵdarlamany daıyndap jatyr. Parlament Májilisinde qoǵamdyq uıym­dar­dyń, partııalardyń, múddeli taraptar­dyń, úkimettik emes uıymdar ókilderi­niń qatysýymen onyń tusaýkeser rásimi ót­kizildi. Qatysqandar baǵdarlamany tal­qy­laýǵa belsendi qatysty. Kóptegen ótkir suraqtar qoıyldy, sheshilýin kútip otyr­ǵan usynystar aıtyldy. Munyń bar­lyǵy atalǵan baǵdarlamanyń qajettiligin, mańyzdylyǵyn kórsetse kerek. Halqymyzdyń 47 paıyzy aýyldy jerlerde turatynyn eskersek, ol ózinen ózi túsinikti. Eger básekelestikke qabi­lettiligimizdi arttyryp, agroóndiris kesheniniń ónimderin jetkizýshilerdiń álemdik naryǵynda turaqtaǵymyz kelse, bizge ekologııalyq jaǵynan taza, tıimdi jáne ónimdi aýyl sharýashylyǵy kerek. Bul máselege bizdiń Elbasymyz Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» Joldaýynda da úlken nazar aýdardy. Prezıdent aýyldy qalaı damytý kerektigin aıta otyryp: «Aýyl sharýa­shylyǵyn, ásirese, onyń ónimine ósip otyrǵan jahandyq suranys jaǵdaıynda aýqymdy jańǵyrtý qajet. Álemdik azyq-túlik naryǵynyń kóshbasshysy bolý jáne aýyl sharýashylyǵy óndirisin arttyrý úshin bizge, eń aldymen, egistik alańyn ulǵaıtý kerek. Mundaı múmkindik barlyq elde birdeı joq. Ekinshiden, egistik túsimin jańa tehnologııalar engizý esebi­nen arttyrý qajet. Sonymen birge, mal sharýashylyǵynyń jemshóp bazasyn qurý­daǵy áleýetimizdi tolyq iske asyrýymyz qajet», degen bolatyn. Jasalyp jatqan baǵdarlamada osy máselelerdiń bári de eskerilgeni kórinip tur. Jańa baǵdarlamanyń tujyrymdamasynda 500 myńnan astam qosalqy sharýashylyqtar men shaǵyn sharýa (fermer) qojalyqtaryna qyzmet kórsetetin aýyl sharýashylyǵy kooperasııalaryn uıymdastyrý, ta­ýar óndirýshilerdi tolyqtaı qamtı otyryp, memleket tarapynan bólinip jatqan qarjylaı kómekke qoljetimdilikti arttyrý, óndirilgen ónimniń kólemin ulǵaıtý, sapasyn kóterý qarastyrylǵan. Qazir aýylsharýashylyq ónimderiniń sapasyn arttyrý maqsatynda shetelderden asyl tuqymdy mal basyn, eginshilik úshin sapaly tuqym satyp alýǵa qyrýar qarjy jumsalyp jatady. Odan eshqandaı tabys bolǵan joq dep aıtýǵa, árıne, bolmaıdy. Alaıda, bólingen qomaqty qarjyny shetel­derge shyǵara berýdiń ornyna ózimizde sol salalardy damytýǵa da ábden bolar edi ǵoı. Kezinde joǵary kórsetkishterge ıe bolyp júrgen asyl tuqymdy mal sharýa­shy­lyqtary, joǵary surypty tuqym óndiretin egin sharýashylyqtary bolǵan. Mamandar da jetkilikti edi. Memleket tarapynan uzaq jyldar boıy berilip kelgen qarjy­laı qoldaýdy endi osy salalarǵa da jumsaý kerek dep oılaımyn. Daıyndalyp jatqan Memlekettik baǵdarlamada osyndaı jaǵdaılar, basqa da kóptegen búgingi tańda sheshimin tappaǵan máseleler kóterilgeni qýantady. Baıdildá JYLQYShIEV, Májilis depýtaty