Astana ustanymy – Sırııa máselesin beıbit sheshýge úles qosý

Elordada Sırııa máselelerin retteý boıynsha halyqaralyq kelissózderdiń úshinshi raýndy ótýde. Halyqaralyq arenada «Astana prosesi» degen ataýǵa ıe bolǵan kelissózder barysynda Sham elindegi atysty doǵarý rejimin nyǵaıtý, beıbit halyqqa gýmanıtarlyq kómek jetkizý joldaryn jetildirý, gýmanıtarlyq nysandardy, onyń ishinde IýNESKO qorǵaýyna alynǵan nysandardy mınadan tazartý máselesi sóz boldy. Ádettegideı «jabyq esik» jaǵ­daıynda ótip jatqan kelissózderge Re­seı, Iran, Túrkııa taraptarynyń dele­gasııalary qatysýda. Baıqaýshy re­tinde Iordanııa, AQSh jáne Birikken Ulttar Uıymynyń mamandary kelgen. Halyqaralyq jıynnyń aldyn ala josparyna sáıkes, keshe taraptardyń túrli qaıshylyqty jaǵdaılarǵa qatysty ózara pikir almasýy boldy. Negizgi plenarlyq otyrys búgin ótýge tıis. Astana prosesi 6 jyl boıy soǵys zardabyn tartyp kele jatqan Sırııa halqynyń beıbit ómirge degen úmitin qaıta oıatty. Keshegi alqaly jıynnan keıingi baspasóz máslıhatynda elimiz Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Aqylbek Kamaldınov osylaı dedi. – Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń tolyq qoldaýymen jáne tikeleı atsalysýymen bastalǵan Sırııa máseleleri jónindegi Astana prosesiniń úshinshi raýndy atalǵan eldegi atysty doǵarý rejimin nyǵaıtýǵa, sonymen qatar, áskerı jáne gýmanıtarlyq máselelerdi talqylaýǵa baǵyttaldy. Qazaqstan bul daǵdarysta beıtarap ári obektıvti araaǵaıyn bolyp qala beredi. Astana – Sırııa boıynsha bolashaq kelissózder úshin laıyqty oryn. Astanada ótetin kelissózder Sırııada beıbitshilik ornaýyna úles qosýy úshin tıisti qajettiliktermen qamtamasyz etýge ázir­miz. Qazaqstan bul maqsatqa qol jet­kizý úshin belsendi túrde úles qosýdy jalǵastyratyn bolady. Kepildik berýshi memleketter – Reseı, Túrkııa jáne Irannyń joǵary laýazymdy dele­ga­sııalary Astana platformasynda osyǵan deıin qol jetkizilgen ýaǵda­las­tyqtardyń oryndalýy barysyn talqylap, Sırııadaǵy daǵdarysty retteý boıynsha úshjaqty ózara is-qımyldy nyǵaıtý joldaryn qarastyrdy. Qazirgi tańda halyqaralyq qoǵamdastyq Astana prosesine úlken senim artyp, qol jetkizilgen kelisimderge joǵary baǵa berýde,– dedi A.Kamaldınov. Syrtqy saıasat vedomstvosy habar­laǵandaı, basqosý barysynda qaqtyǵys aımaǵyna halyqaralyq kómek jetkizý, sonymen qatar, Sırııadaǵy IýNESKO qorǵaýyna alǵan mádenı muralardy saqtap qalý syndy máseleler kóte­ril­gen. Keshegi otyrystan keıin Sırııa máselesi boıynsha kepil-memleketter birlesken málimdeme jasady. Ony elimizdiń syrtqy saıasat vedomstvosynyń ókili oqyp berdi. Bul qujatta: – Sırııadaǵy azamat soǵysyn beıbit jolmen sheshýdiń mańyzdy ekeni belgili. Sondyqtan, Jenevada ótken kelissózderden keıin ótip jatqan Astana prosesi óte mańyzdy. Biz naýryz aıynda Jenevada ótetin kelissózderdiń jalǵasyn tabýyn qoldaıtynymyzdy bildiremiz. Úshjaqty kezdesýler joǵary deńgeıde ótetindigin atap ótemiz. Sırııa Úkimeti men Sırııa oppozısııasynyń ókilderi, sol sııaqty basqa da taraptar, baıqaýshylar osy otyrystarǵa shaqyrylady. Biz joǵary deń­geı­degi kelesi otyrysty Astanada 3-4 mamyr­da ótkizý týraly sheshim qabyldadyq jáne 2017 jyldyń sáýir aıynda Tegeranda sarap­shylyq keńes ótkizý týraly kelistik. Sırııadaǵy qaq­tyǵys­tardyń aıaqtalýy týraly aıtýǵa áli erte. Bizdiń aldymyzda kúrdeli jol bar. Soǵan qaramastan, biz kúsh-jigerimizdi biriktirý arqyly terrorızmmen jáne ekstremızmmen kúrese ala­myz. Osy oraıda, Astana pro­se­si­niń ózindik tájirıbelik úles qo­sa­tynyna senimimiz mol. Qazaqstan Pre­zıdenti Nursultan Nazarbaevqa já­ne Qazaqstan bıligine kezdesýlerdi ótkizýge múmkindik týǵyzǵany úshin al­ǵy­symyzdy bildiremiz,– delingen. Kelissózderdiń úshinshi raýndy barysynda Sırııa daǵdarysyn retteýge qatysty kepil-memleketteriniń qataryna Iran Islam Respýblıkasy qosylǵany belgili boldy. Bul týraly ple­narlyq otyrystan keıin taraptar ótkiz­gen baspasóz máslıhatynda aıtyldy. – Búgingi keńeste qol jetkizilgen óte mańyzdy nátıjelerdiń biri Iran de­legasııasynyń kepil-memleketteriń qa­taryna qosylý týraly kelisim quja­ty­na qol qoıý týraly sheshim qabyl­da­ǵany boldy. Endi Iran Reseı jáne Túrkııamen qatar, qaqtyǵysýshy taraptar óz moıyndaryna alǵan min­det­temelerdi oryndaýǵa qatysty ke­pil-memleketterdiń biri, – dedi Re­seı Pre­zıdentiniń Sırııa máseleleri jó­nin­degi arnaıy ókili Aleksandr Lavrentev. Keshegi kelissózder jumysyna Sırııa­nyń oppozısııalyq toptarynyń de­legasııasy qatyspaǵany belgili. Atal­ǵan delegasııa Astanaǵa búgin ke­ledi, kelissózder prosesine qatysady dep kútilýde. Bul týraly elmizdiń Syr­­tqy ister mınıstrliginiń resmı óki­­l­i Ánýar Jaınaqov habarlaǵan bo­la­tyn. Sırııalyq oppozısııalyq top­tar delegasııasynyń keletini týra­ly Reseı delegasııasynyń basshysy A.Lavrentev te aıtyp ótti. – Kezdesýge qatysýshy taraptardyń bar­lyǵy qaqtyǵys aımaǵyndaǵy zorlyq-zom­bylyqtar deńgeıiniń aıtarlyqtaı tómendegenin qýattady. Astanadaǵy kelissózderge sırııalyq qarýly oppozısııa delegasııasynyń qatyspaǵanyna qaramastan, biz olardyń óz ustanymdaryn ózgertetinine úmit artamyz. Bizge jetken aqparattarǵa qaraǵanda, olar tańerteń Astanaǵa kelýge tıis. Osy sebepke baı­lanysty, sırııalyq oppozısııany qy­zyq­t­yratyn máselelerge qatysty keń aý­qym­dy konsýltasııa ótkizý úshin Reseı, Túrkııa jáne Iran delegasııalarynyń bir bóligin Astanada qaldyramyz,– dedi ol. Osylaısha, Sırııa oppozısııasynyń de­legasııasy keledi dep kútilýine baılanys­ty, Astana prosesiniń úshinshi raýndy bir kúnge uzartyldy, ıaǵnı «jabyq esik» jaǵ­daıyndaǵy jıyn búgin de jalǵasatyn bolady. Astana prosesiniń alǵashqy raýndy Reseı, Túrkııa jáne Iran elderiniń usy­nysymen, Qazaqstan tarapynyń qol­daýymen 23-24 qańtar kúnderi el­or­dada ótkeni málim. Asa mańyzdy ha­lyqaralyq forýmnyń ekinshi raýn­dy 16-17 aqpanda ótken bolatyn. Jal­py, halyqaralyq saıa­satta «Astana pro­sesi» degen ataýǵa ıe bolǵan alqaly jıyn­ǵa Qazaqstan tarapy tıisti alań usynýmen shekteledi. Elimizdiń Sırııa qaqtyǵysyna qatysty beıtarap ustanymyn syrtqy saıasat vedomst­vo­sy buǵan deıin aıqyn ańǵartqany bel­gili. Resmı Astananyń ustanymy – al­ty jylǵa tarta ýaqyttan beri túıini tar­qatylmaǵan máseleniń beıbit jolmen sheshilýine, taraptardyń bitimge ke­lýine, sol arqyly beıbit halyqtyń azap shegýin toqtatýǵa úles qosý. Osy ar­qyly Qazaqstan halyqaralyq arena­da mámileger el retinde de bedelin bı­iktetkeni anyq. Arnur ASQAR, «Egemen Qazaqstan» Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV, «Egemen Qazaqstan»