Jaısań jan edi...

Men Ámirmen S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń qa­byr­ǵasynda tanysqanmyn. Araldyq jigit­termen birge júretindikten birden ta­nysyp, aǵaly-inili bolyp kettik. Toıǵan qozydaı tompıǵan bákene boıly qara bala maǵan salǵan boıda unady. Ol inilik izetten aýmaıtyn, alańǵasarlyq minez kórsetpeıtin, jas bolsa da ár máselege ózindik oıy men kózqarasyn sol kezdiń ózinde ashyq aıtatyn. Ámirmen kezdesip, sóılesken saıyn tárbıeliliktiń, bilýge, bilimge qushtar­ly­lyǵyn ańǵaratynbyz. Shyny kerek, birinshi kýrsqa jańa túsken onyń kóp nárseden habardarlyǵy da ańǵarylyp turatyn. Ásirese, sport salasyna kelgende sheshilip júre beretin. Onyń ózi tańdaǵan mamandyǵyna degen talabyn, ómirge degen kózqarasyn ańǵaryp, súısinetinbiz. Ámir qysqa ǵana ǵumyr keshse de, ózin adamgershiligi mol azamat, qalamy júırik jýrnalıst retinde tanytyp ketti. Ol 1959 jyly Qyzylorda oblysy, Aral aýdany, Qamystybas aýylynda dúnıege keldi. Ákesi Ábdýllaǵat óńirge belgili ustaz, sheshesi Ámıda baýyrynan órgen balalarynyń tárbıeli bolýyn tilegen aıaýly ana, keıingi nemerelerine asyl áje. Talapty jas mektep bitirgen boıda sol kezdegi S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıti jýrnalıs­tıka fakýltetine oqýǵa tústi. Osy jo­ǵar­y oqý ornyn jaqsy támamdaǵan Ámir jýrnalıstik eńbek jolyn Oktıabr (qazirgi Muǵaljar) aýdandyq «Oktıabr týy» gazetinde tilshilikten bastady. Keıin osy gazette redaktordyń orynbasary, oblystyq «Kommýnızm joly» gazetinde bólim meńgerýshisi boldy. Mine, osy kezde ekeýmizdiń jolymyz taǵy da toqaılasty. Biz osy ujymda aǵaly-inili bolyp, túsinistikpen eńbek ettik. Tabıǵatynan bııazy Ámir ujymǵa etene sińisip, áriptesterin týǵanyndaı kórip ketti desem artyq aıtqandyq bolmas. Sondyqtan da bolar, ujymdaǵy aǵa-apalaryna syıly, qurmetti boldy. Biz ony 1986 jyly respýblıkalyq «Lenınshil jas» gazetiniń Aqtóbe, Oral jáne Torǵaı oblystaryndaǵy menshikti tilshisi qyzmetine qımaı shyǵaryp salǵanymyz da esimizde. Jýrnalıstik qalamy tóselgen jas kóp uzamaı 1990 jyly respýblıkalyq «Sosıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetiniń Aqtóbe oblysy boıynsha menshikti tilshisi bolyp taǵaıyndaldy. Menshikti tilshiniń tynymsyz tirshiliginde de qamshy saldyrmaı eńbek etken Ámir inimiz óńirdiń tynys-tirshiligin jan-jaqty kórsetip qana qoımaı, ózekti máselelerdi kóterdi. Onyń qalamynan shyqqan materıaldary qalyń oqyrmannyń kóńilinen shyqty, óziniń abyroıy asyp, bedeli kóterildi. 2004 jyly oblystyq «Aqtóbe» gazetine bas redaktor bolyp kelgende ujymnyń jyly qarsy alǵany kúni keshegideı esimizde. Ol kele oblystyq basylymnyń burynnan qalyptasqan dástúrin ádemi jalǵastyra otyryp, ózindik qoltańbasyn da aıqyn kórsetti. Kópten kókeıde júrgen oılaryn júzege asyrý úshin Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik ýnıversıtetine oqytýshylyq qyzmetke aýysty. Alaıda, ol ǵylymı izdeniste júrse de jýrnalıstıkadan qol úzgen joq. Oqytýshylyq qyzmettiń qarbalasymen, ǵylymı izdenistiń sharýa­symen júrgenniń ózinde «Nur-Astana» gazetiniń menshikti tilshisi qyzmetin qosa atqardy. Munyń ózi onyń eńbekqorlyǵyn, jýrnalıstıkaǵa berilgendiginiń aıqyn aıǵaǵy der edik. Qaı taqyrypqa qalam tartsa da úlken daıyndyqpen baratyn Ámir Oralbaıdyń azamattyq jáne kásibı ustanymy kim-kimge de ónege bolǵandaı. Onyń izdenisti eńbekteri laıyqty baǵasyn aldy. Ol – Qazaqstan jýrnalıs­ter odaǵy syılyǵynyń laýreaty, Tóleýbaı Ydyrysov atyndaǵy syılyqtyń, Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń jáne QR Konstıtýsııasynyń 10 jyldyǵy med­al­darynyń ıegeri. Onyń qalamynan shyq­qan «Álııa», «Qudaıbergen Jubanov», «Qudaıbergen Jubanov – pýblısıst» kitap­tary qalyń oqyrmannyń kóńilinen shyqqan týyndylar, qazaq ǵylymyna qosylǵan súbeli úles deýge ábden bolady. Ámir inimiz qysqa ǵumyrynda jýrnalıstıka salasynda ter tógip qana qoımaı, ǵylymǵa da etene eńbek etti. «Qudaıbergen Jubanov – pýblısıst» atty taqyrypta kandıdattyq eńbegin sátti qorǵady. Osy ǵylymı eńbegi týraly Qudaıbergen Jubanovtyń qyzy, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty Múslıma Jubanovanyń júrekjardy lebizin keltirýdi jón sanadyq. – Bul eńbek – Jubanov taný ilimine qosylǵan súbeli úles. О́ıtkeni, Q.Jubanov týraly burynǵy zertteýler onyń qazaq tili ǵylymyna sińirgen úlesi jaıly bolsa, Á.Oralbaı tuńǵysh ret Q.Jubanovty pýblısıst dep tanytyp otyr,– deıdi Múslıma Jubanova. Shapqan attaı shapshań ýaqyttyń dóńgelegin toqtatýǵa shama joq. Degenmen, kóńilge medeý tutatynymyz, áriptes inimiz Ámirdiń artynda urpaǵy bar. Kelinimiz Meńdigúl oblysqa belgili ustaz, №38 orta mekteptiń matematıka pániniń muǵálimi, nemerelerine asyl áje. Áke ónegesimen bııazy ósken Gúlnury №21 orta mektepti «Altyn belgimen» bitirip, Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetiniń stamatologııa fakýltetin támamdady. Qazir Atyraý oblystyq balalar tis aýrýhanasynda dáriger bolyp eńbek etedi. Joldasy Erlan Qıtanov Atyraý qalasyndaǵy №5546 áskerı bólimindegi orkestrde mýzykant. Al Ámir inimizdiń uly Ernur M.Tynyshpaev atyndaǵy qazaq kólik jáne kommýnıkasııa akademııasyn bitirdi. Kelinimiz Aqmereı de otbasynyń yntymaǵyn uıytyp keledi. Qazir №27 mektep-lıseıinde jumys isteıdi. Qyzynan Injý atty jıen, ulynan Nuralı degen nemere súıip otyrǵan Meńdigúl kelinimiz Ámirdiń shańyraǵyn ustap, urpaǵyn ulaǵatty tárbıelep, onyń artynda qalǵan eńbekterin qurastyryp, kitap shyǵarýǵa talaptanýda. Aqtóbelik qalamdastary kózden ketse de, kóńilden ketpeıtin áriptesin udaıy eske alyp otyrady. Jyl saıyn belgili jýrnalıst Ámir Oralbaıdy eske alýǵa arnalǵan buqaralyq aqparat quraldary arasyndaǵy fýtboldan oblystyq týrnır ótkizýdi dástúrge aınaldyryp keledi. Bizdiń mindetimiz – dúnıeden ozǵanmen, ónegeli ómir súrgen áriptes inimiz Ámirdiń árqashan aqtóbelikterdiń esinde ekenin jetkizý. Satybaldy SÁÝIRBAI, jýrnalıst Aqtóbe oblysy