Jaqynda Pavlodarda ótken bokstan Qazaqstan chempıonaty kezinde bokstan álem chempıony Erdos Jańabergenovpen áńgimelesýdiń sáti tústi.
– Boksshy Erdos búginde qaıda júr?
– Qazir Mańǵystaý oblystyq balalar men jasóspirimderdiń mamandandyrylǵan olımpıadalyq rezerv daıarlaý sport mektebiniń dırektorymyn. Pavlodarǵa oblys quramasy aǵa jattyqtyrýshysynyń kómekshisi retinde keldim. Chempıonatqa on boksshy qostyq. Onyń úsheýi fınalǵa shyǵyp, bireýi chempıon atandy.
– Siz 2002 jyly Túrkistanda ótken Bekzat Sattarhanovty eske alýǵa arnalǵan halyqaralyq týrnırinde «sport sheberi» normatıvin oryndadyńyz emes pe?
– Dál solaı. Negizi, men buǵan deıin О́zbekstanda «sport sheberi» atanǵan edim. Biraq myqty ekenimdi óz elimde qaıta dáleldeýim kerek boldy. Áıtpese, ózbek jerinde jasóspirimder men jastar arasynda qatarynan 4-5 jyl top jarǵanmyn. Soǵan qaramastan, olar halyqaralyq týrnırlerde ózderiniń boksshylaryna kóbirek senim artyp, oqý-jattyǵý jıyndaryna meni qosa bermeıtin.
– Qazaqstanǵa qaı jyly keldińiz?
– 2001 jyly aldymen Aqtóbege kóship keldik. 2004 jyly Aqtaýǵa qonys aýdardyq. 2010 jyly otbasyn qurdym. Úsh balanyń ákesimin. Alla jazsa, tórtinshisin kútip otyrmyz.
– Qurama sapyna qalaı qabyldandyńyz?
– Aldymen, 2005 jyldyń qańtar aıynda Shoqyr Bóltekulyn eske alý týrnırinde, artynsha Ázerbaıjanda ótken «A» sanatyndaǵy halyqaralyq jarysta úzdik shyǵyp, jattyqtyrýshylar nazaryna iliktim. Sodan quramanyń birinshi nómirli boksshysy retinde álem chempıonatyna qatystym. Artylǵan senimdi aqtap, chempıon boldym.
– Otbasynda sportpen áýestengen taǵy kimder bar?
– Ákem Úsen – erkin kúresten talaı jasóspirimniń tomaǵasyn sypyrǵan jattyqtyrýshy. Men de alǵashqy eki jylymda erkin kúrespen shuǵyldandym. Biraq onsha ıkemim bola qoımady. Sodan keıin boksqa bet burdym.
– Balalaryńyzdyń boksshy bolǵanyn qalaısyz ba?
– Jo-joq, olaı bola qoımas... Uldarymdy óskennen soń fýtbolǵa, sporttyq gımnastıkaǵa bersem dep otyrmyn. Árıne, boksty jaman demeımin. Qaı sporttan bolsa da nátıje shyǵara alý sportshynyń ózine baılanysty. Boksta jeńiske jetken jarqyn sátterim az emes. Degenmen, bul sporttyń qıyndyǵy kóbirek sııaqty kórinedi maǵan.
– «Jarqyn sátter» demekshi, sol jeńisti kúnderdi taǵy bir eske alsaq...
– 2005 jyly Álem kýbogynda kýbalyq Iýnıer Dortıkosty nokaýtqa túsirgenim áli esimde. Keıin ol kásipqoı boksqa aýysty. Sodan beri 21 jekpe-jek ótkizip, barlyǵyn tek nokaýtpen utyp keledi. Tek bir kezdesýin tóreshilerdiń sheshimimen jeńdi. Áýesqoılar arasynda onymen jolymyz eki márte túıisti. Birinshisi joǵaryda aıtqan Máskeýdegi Álem kýbogynda, ekinshisi Aqtaýda ótken halyqaralyq týrnırde. Ekinshisinde de aıqyn uttym. Sol jyly álem chempıony da bolǵanymnan habardar shyǵarsyz. Jahandyq jarystyń jartylaı fınalynda álem chempıony, Afına Olımpıadasynyń júldegeri Ýtkırbek Haıdarovty jeńgenim ómirimdegi esten ketpes oqıǵalardyń biri bolyp qaldy.
– О́zbekstanda júrgende Haıdarovpen rıngte judyryqtasyp kórdińiz be?
– Men Qaraqalpaqstanda týyp, bokstyń qyr-syryn sol elde júrip úırendim. 1997 jyly Tashkenttiń túbindegi Shyrshyq qalasyna qonys aýdaryp, olımpıadalyq rezervti daıarlaý ortalyǵynda jattyǵýymdy jalǵastyrdym. 1999 jyly Haıdarov álem chempıony atanyp, elge oralǵanda, oǵan eliktegenim ras. Sol kezde maǵan bireý: «Alty jyldan keıin Haıdarovpen kezdesip, utyp ketesiń» dese, senbes edim.
– Beıjiń Olımpıadasy aldynda sizdi mamandar bas júldeden úmitkerler sapyna qosyp edi. Biraq keıin densaýlyq jaǵdaıyna baılanysty bokstan ketti dep estidik. Shyn máninde qalaı bolyp edi?
– 2007 jyly Chıkagodaǵy álem chempıonaty qarsańynda aýyryp qaldym. Emdelgennen keıin lısenzııalyq týrnırge eki-úsh aı qalǵanda, densaýlyǵym taǵy syr berdi. Sóıtip, Beıjiń Olımpıadasynyń irikteý syndarynan qur qaldym. Araǵa ýaqyt salyp, 2010 jyly boksqa qaıta keldim. Ondaǵy oıym London Olımpıadasyna qatysý edi. Biraq bel omyrtqadaǵy jaraqattyń saldarynan kórý qabiletim nasharlap ketti. Dárigerler bul syrqatty asqyndyrýǵa bolmaıtynyn aıtqannan keıin Germanııaǵa baryp emdeldim.
– Keıinnen quqyq qorǵaý salasynda qyzmet etedi dep estidik.
– Iá, jeti jyldaı Mańǵystaý oblystyq ishki ister basqarmasyna qarasty jedel qylmystyq izdestirý bóliminde jumys istedim.
– Qazir sizdiń salmaǵyńyzda, ıaǵnı 81 kıloda kim myqty, Ádilbek Nııazymbetov pe, Jánibek Álimhanuly ma?
– Elimizdiń chempıonatynda Jánibek Álimhanulynyń ónerin tamashaladym. О́te joǵary deńgeıde aıqasty, qarsylastaryn túgel aıqyn basymdyqpen jeńdi. Biraq osyǵan deıin bul salmaqta Ádilbek Nııazymbetovtiń atoı salyp júrgenin dúıim jurt biledi. Ekeýi de, sóz joq, myqty. Eshqaısysyn bóle-jarǵym kelmeıdi. Alaıda, dál qazir bul salmaqta Ádilbekke álem boıynsha teń keletin bir-eki ǵana boksshy bar. Qazirgi tańda 81 kıloǵa aýysqan Jánibekke qaraǵanda, osy salmaqta bıikten túsip kórmegen Ádilbektiń tájirıbesi mol, jetken jetistigi de orasan. Aldaǵy ýaqyttaǵy básekelestik ekeýine de ońaıǵa soqpaıyn dep tur. Áıtkenmen, barlyǵyn rıng kórsetedi.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Almas Manap, «Egemen Qazaqstan»
