Aǵartýshy rýhyna as berildi

Bıyl halqymyzdyń rýhanı úsh báıtereginiń biri, kemeńger aǵartýshy Ybyraı Altynsarınniń týǵanyna 175 jyl toldy. Osyǵan oraı oblysta birshama sharalar uıymdastyryldy. Kemel tulǵanyń Tobyl boıyndaǵy kesenesi qaıta salynyp, aınalasynyń ınfraqurylymy, mýzeıi jóndeletin boldy. Bar qazaqtyń bas ustazyna arnalǵan sharadan meshit te tys qalmady. Qostanaı qalalyq meshiti Ybyraıdyń memorıaldyq mýzeıimen birigip, aǵartýshy rýhyna arnap as berip, quran baǵyshtady. – Qazaq dalasynda ıslam men halqymyzdyń dástúr-salty jarasymdy órilip, birin-biri tolyqtyra damyp otyrdy. As berý, onda arýaqtarǵa quran baǵyshtaý sol ǵuryptardyń biri. Biz de sol izben qazaqtyń rýhanı shyńynyń biri Ybyraı Altynsarın babamyzǵa as be­rýdi jón kórdik. Osy sharaǵa demeýshilik etken qaryndasymyz «Oń qolyń bergen sadaqany sol qolyń kórmesin» degen ulaǵatty sózdi uǵynyp óskendikten atyn aıtpaýdy ótindi, – dedi meshit ımamy Shoqan qajy Ámirhanov. Asqa jınalǵan Qostanaı qala­syndaǵy zııaly qaýym ókil­deri, balalar úıiniń tárbıelenýshileri, mektep oqýshylary Altynsarın týraly aıtylǵan taǵylymdy áńgimelerdiń de kýási boldy. Din – halqymyzdyń rýhanı qundylyqtarynyń biri. «Bir Allaǵa syıynyp, Kel balalar, oqylyq!» dep balalardy bilimge shaqyrǵan aǵartýshy «Musylmanshylyq tutqasy» oqýlyǵyn da jazǵan bolatyn. Biraq qasıetti Táýelsizdigimiz kelgenge deıin kemeńgerdiń dinı kózqarastary jasyryn ustaldy, tipti, ol týraly alyp-qashpa áńgi­meler de oqtyn-oqtyn gýlep ketetin. Asta elimizge tanymal aqyn-jazýshylar, ǵalymdar ózderiniń oılaryn ortaǵa saldy. – Reseı ımperııasy qazaq jerin tolyq baǵyndyrǵansha ıslam dininiń taralýyna erkindik berip, qamqorshysy bolǵansydy. Ybyraı sol kezeńde ómir súrdi, dininen bezgen joq. Atamyz bos maqtandy jek kórgen, ol ultyna, bar halyqqa janashyr, paıdaly adam bolýdy kókseıdi. Muny talaı shyǵarmalarynan kórýge bolady, – dedi Ybyraı týraly birneshe kitaptyń avtory Serikbaı Ospanov. Al ybyraıtaný ǵylymyna úles qosyp kele jatqan Qalqa­man Jaqyp ustazdyń bar­lyǵy 89 hatynda 36 ret «qudaı», 20 ret «din» sózderin qolda­n­ǵanyn aıtty. Y.Altynsarın ómiriniń sońǵy toǵyz jylynda «Alla» sózin 26 ret paıdalanypty. Onyń 14 óleńiniń beseýinde 29 márte dinı taqyryptaǵy sózder aıtylady. Basqosýda mektep oqýshy­lary Ybyraı babasyna arna­ǵan ózderiniń júrekjardy jyr­laryn oqydy. Al aǵartý­shy­nyń memorıaldyq mýzeıi qyzmetkerleriniń uıym­dasty­rýymen sahnalyq qoıylym kórsetildi. Onda jas Ybyraıdyń qazaq dalasynda mektep ashýy beınelenedi. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan» QOSTANAI