Jalpyulttyq telekópirde elimiz boıynsha 23 kásiporyn iske qosyldy
Keshe Astana qalasynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen dástúrge aınalǵan Jalpyulttyq telekópir ótti. Otandyq kásipkerlerdiń tól merekesi Indýstrııalandyrý kúnine arnalǵan shara barysynda jıyrma úsh jobanyń tusaýy kesildi. Prezıdent telekópir rejiminde jańa nysandardy iske qosyp, ındýstrııalandyrý aıasyndaǵy jobalar qurylysynyń bastalýyna belgi berdi. Sonymen qatar, Táýelsizdiktiń 25 jylyndaǵy ındýstrııalyq damýdyń negizgi kezeńderine arnalǵan fotosýret kórmesin tamashalady.
Sóz basynda aıta ketken jón, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn júzege asyrý jyldarynda 4,6 trln teńgeniń 961 jobasy iske qosylyp, 90,6 myń turaqty jumys orny ashylǵan. Tek jyl basynan beri 179,2 mlrd teńgeniń 63 jobasy júzege asyrylyp, 4,8 myńnan astam turaqty jumys orny quryldy. Al baǵdarlama aıasynda qolǵa alynǵan jobalar arqyly 7,5 trln teńgeniń shamasynda ónim óndirilse, onyń 1,8 trln teńgesi sońǵy on aıǵa tıesili. Sonda jobalardy iske qosý arqyly aı saıyn ortasha eseppen 160 mlrd teńge kóleminde ónim óndirilgen.
Domna peshiniń kórigi qyzady
Jeńil ónerkásip jelkenin jaıdy
Telekópirdiń taǵy bir jańalyǵy, Prezıdent aıaq kıim óndirisimen aınalysatyn «Kazlegprom Almaty» fabrıkasyn iske qosty. Osy tusta Elbasy atalǵan ónerkásiptiń ónimin satyp alǵanyn aıtyp, jurtshylyqty, qazaqstandyqtardy óz taýarlarymyzdy tutynýǵa shaqyrdy. «Men otandyq ónimderdi qoldaý qajettigin únemi aıtamyn. Osy salany ári qaraı damyta berińder, básekege saı bolyp, ónimderiń Italııa, Fransııa taýarlarynan kem túspesin», dedi Memleket basshysy. Fabrıka dırektory A.Bekturǵanovtyń aıtýynsha, kásiporyn aıaq kıimdi ıtalııalyq tehnologııa boıynsha shyǵarady. «Baıan sulý» fabrıkasynyń pechene shyǵaratyn óndirisi de Prezıdenttiń ruqsatymen iske qosyldy. О́nimdiligi óte joǵary zamanaýı qural-jabdyq jylyna 5 myń tonnadan astam ónim shyǵarýǵa múmkindik beredi eken. Mekeme jetekshisi Tımýr Sadyqovtyń aıtýynsha, fabrıka ónimi Reseı, Germanııa, Qytaı, Mońǵolııa, О́zbekstan, Ázerbaıjan elderine jetkizilýde. «Jańa jeli iske qosylǵannan keıin eksportqa ónim shyǵarý 40 paıyzǵa arttyrylady», dedi ol. Nursultan Nazarbaev telekópirde bekire ýyldyryǵyn óndiretin keshenge sáttilik tiledi. Batys Qazaqstan oblysynan tikeleı efırge shyqqan «Akvamádenıetter tájirıbelik-ónerkásiptik oqý-ǵylymı kesheni» JShS aksıoneri Qaırat Mámıev bekire ýyldyryǵyn jańa tásilmen alyp, óńdeıtinderin aıtty. «Biz bekire balyǵy men onyń qara ýyldyryǵyn óndiremiz. Nysan jańa zaman talaptaryna laıyqtalǵandyqtan, balyq shabaǵynyń ósýine erekshe jaǵdaı jasalǵan», dedi Q.Mámıev. Onyń aıtýynsha, ónim halyqaralyq dárejede sertıfıkat alǵan. Qazirgi kezde eksportqa shyǵarylady.Joldar jelisi qurlyqtardy jalǵaıdy
Telekópirde «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasynyń Almaty men Mańǵystaý oblystaryndaǵy bólimsheleri baılanysqa shyqty. QTJ ókilderiniń aıtýynsha, «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda «Almaty – Shý» baǵytyndaǵy ekinshi joldyń qurylysy aıaqtalǵan. Sondaı-aq, bıylǵy tamyzda tanystyrylǵan otandyq jańa úlgidegi keń qorapty jolaýshylar vagondary sertıfıkattaý synaǵynan ótti. Iаǵnı, olar da paıdalanýǵa daıyn. Keshe alǵashqy jolaýshylary bar «Tulpar-Talgo» quramy «Almaty – Shý» jańa temir jol jelisimen jolǵa shyqty. Sharada Quryq parom portynyń mańyzy týraly da aıtyldy. Mundaǵy temir jol men port ınfraqurylymynyń qurylysy aıaqtalǵan. «Almaty – Shý» jańa temir jol jelisi poıyz qozǵalysyn eki esege ulǵaıtady. Biz muny burynnan josparlaǵanbyz. Al Quryq porty – Kavkaz ben Eýropaǵa shyǵatyn jol. Ol el úshin, onyń damýy jáne ındýstrııalandyrý úshin asa qajetti joba», dedi Elbasy. Osy kúni Almaty jáne Qaraǵandy oblystaryndaǵy mańyzdy joldar paıdalanýǵa berildi. «Almaty – Qapshaǵaı tas joly – «Ortalyq – Ońtústik» dáliziniń basym bóligi. Qazir joldyń bul bóligindegi qurylys jumystary tolyq aıaqtaldy. Alty jolaqty qozǵalysqa arnalǵan ári birinshi tehnıkalyq kategorııanyń barlyq talaptaryna saı. Búginde joldaǵy kólik qozǵalysynyń qarqyny táýligine 30 myńǵa deıin artty. Al jol-kólik apattary 3 ese azaıdy. Joldyń uzyndyǵy 30 shaqyrymdy quraıtyn sońǵy bóligi paıdalanýǵa daıyn», dedi «QazAvtoJol» ulttyq kompanııasy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Berik Jeldikbaev. Telekópir arqyly Qaraǵandy oblysynan baılanysqa shyqqan kompanııanyń basqarma tóraǵasy Ermek Qızatov Táýelsizdik mereıtoıy qarsańynda Almaty – Qorǵas, Almaty – Taldyqorǵan, Beıneý – Shetpe, Kókshetaý – Petropavl, Shymkent – Tashkent, Shymkent – Jambyl oblystary shekaralaryndaǵy 930 shaqyrym jańa joldar paıdalanýǵa berilgenin habarlady. Al Astana – Temirtaý jolynyń 169 shaqyrymy tolyqtaı aıaqtalyp, kólik qozǵalysyna ruqsat etilgen. «Astana – Temirtaý joly birinshi tehnıkalyq sanat normatıvterimen salyndy. Onyń ótkizý qabilettiligi táýligine 6-dan 28 myń kólikke deıin ulǵaıtyldy. Astana – Temirtaý jáne Almaty – Qapshaǵaı tas joldary iske kosylýǵa daıyn. Qozǵalysty bastaýǵa ruqsat suraımyz», dedi E.Qızatov. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev elimizdegi «Nurly jol» baǵdarlamasy qazirgi daǵdarysqa qarsy úlken joba bolyp sanalatynyn eske salyp ótti. «Aldymyzdaǵy 5 jyldyń ishinde dál osyndaı 7 myń shaqyrym jol salsaq, sonymen qatar temir joldar jelisin keńeıtsek, bul elimizge óte paıdaly ári ekonomıkany ári qaraı órkendetedi. Osynyń barlyǵy – memlekettiń atqaryp jatqan sharýasy. Sondyqtan sizder – elimiz úshin negizgi isti jasap jatqan adamdarsyzdar. Osy baǵytta bólingen qarajatty muqııat paıdalanyp, elimizde eń jaqsy joldardy salýǵa qyzmet etińizder», dedi Prezıdent. Indýstrııalandyrý kúni aıasynda Ekibastuz – Shúlbi sý elektr stansasy – О́skemen qýat jetkizý jelisiniń Shyǵys Qazaqstandaǵy jańa bóligi tanystyryldy. «KEGOC kompanııasy «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda 500 kV-tyq Soltústik – Shyǵys – Ońtústik elektr energııasyn tasymaldaý jelisiniń qurylysyn júrgizýde. Osy jobanyń birinshi kezegi 700 shaqyrym Ekibastuz – Semeı – О́skemen elektr jelileri men 500 kV-tyq Semeı qosalqy stansasy jáne de úsh qosalqy stansalardy keńeıtý jumystary merziminen bir jyl buryn aıaqtaldy. Joba Shyǵys Qazaqstan oblysyn elektr energııasymen jabdyqtaý senimdiligine, óńirdiń ekonomıkasynyń damýyna jáne jalpy Qazaqstannyń energetıkalyq táýelsizdigin arttyrýǵa yqpal etedi», dedi kompanııanyń basqarma tóraǵasy Baqytjan Qajıev.Irgeli jobalar, ilkimdi ister
Jalpyulttyq telekópir barysynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa Atyraý munaı óńdeý zaýytyn jańǵyrtý jumystary tanystyryldy. О́z kezeginde Memleket basshysy munaı men gazdy qaıta óńdeý elimizdiń basty maqsaty ekendigin atap ótti. «Sizderdiń zaýyttaryńyz eń iri ári óte qymbat joba sanalady. Biz ony sońyna deıin, ıaǵnı ekinshi kezegin de tolyqtaı aıaqtaımyz. Odan ári Atyraý oblysynda munaı hımııasymen aınalysatyn bolamyz», dedi N.Nazarbaev. Jyldyq qýaty 25 mln tonna ken óndiretin Aqtoǵaı kombınaty da kópshiliktiń kózaıymyna aınaldy. Salynǵan ınvestısııalar kólemi 2 mlrd dollardan asatyn óndiriste 1500 adam jumys istemek. Muny iske qosý barysynda Qazaqstan Prezıdenti táýelsizdik alǵaly iske qosylǵan eń iri kásiporyn dep baǵalady. Telekópir barysynda Elbasy Almaty oblysyndaǵy shoıyn óndiretin zaýytty iske qosýǵa ruqsat berdi. «Tekeli kendi qaıta óńdeý kesheni» JShS dırektory Baqyt Shalbaevtyń aıtýynsha, jańa zaýyt ınnovasııalyq tásilmen 400 myń tonna ónim shyǵarýǵa qaýqarly. О́ndiriste qazaqstandyq shıkizat qoldanylady. Búginde zaýytta jabdyqtardy iske qosý jumystary tolyqtaı aıaqtaldy. О́z kezeginde Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev jaqynda, atalǵan óndiriste qurylys jumystary júrip jatqan kezde keńinen tanysqanyn eske saldy. «Sol kezde Tekelide shaǵyn domna peshiniń salynǵanyna tańdanǵan edim. Bul qyzyqty joba qoldanbaly shoıyndy shyǵarady. Bul – óte jaqsy ári qajetti óndiris, adamdarǵa jumys oryndary ashylady. Sondyqtan tabysty bolyńyzdar!» dedi Prezıdent. Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy «KARLSKRONA LC AB» JShS-niń bolat quıý óndirisi – irgeli jobalardyń qatarynda. Elbasymen tikeleı baılanysqa shyqqan mekeme dırektorynyń orynbasary Á.Úsenbaev kásiporyn jumysyn baıandady. «Jańa ındýstrııalandyrý» baǵdarlamasyn qoldaý maqsatynda, ónimdi elde barynsha shoǵyrlandyrý úshin bolat quıý óndirisi uıymdastyryldy. Jańa zaýyt arqyly alys jáne jaqyn shet elderge eksport kólemin 40 paıyzǵa arttyramyz. Qazir kásiporyndaǵy jańa óndirisimiz iske qosylýǵa daıyn», degen JShS ókili zaýytta 58 jas maman jumys isteıtinin jetkizdi. Olardyń arasynda «Bolashaq» baǵdarlamasynyń túlekteri de bar eken.Indýstrııalandyrý isiniń ıgilikteri sheksiz
Jalpyulttyq telekópirde Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev ındýstrııalyq damý elimizdiń ekonomıkasy úshin mańyzdy mindet bolyp sanalatynyn aıtty. «Biz ekonomıkany ártaraptandyrýǵa jáne shıkizattyq emes salany qarqyndy damytý jolyna qaraı aıqyn baǵyt ustandyq. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń 2010-2014 jyldary iske asyrylǵan memlekettik baǵdarlamasy óz nátıjesin berdi. Jańa tarıhymyzda óńdeý ónerkásibi alǵash ret taý-ken ónerkásibine qaraǵanda jedelirek damı bastady», degen Prezıdent tıisti ınfraqurylymdy damytý baǵytynda aýqymdy jumystar atqarylyp jatqanyn áńgimeledi. «Senimdi energetıkalyq júıe quryp, shyǵystan batysqa jáne soltústikten ońtústikke deıingi kólik dálizderin qalyptastyrdyq, baǵdarlardyń ártúrli bolýyna jáne olardyń bir-birin ózara tolyqtyrýyna den qoıdyq. О́ńdeý ónerkásibiniń metallýrgııa, hımııa, munaı óńdeý, mashına jasaý jáne azyq-túlik óndirý sııaqty basymdyǵy bar salalaryna zor mán berilip otyr», dedi Memleket basshysy. Onyń aıtýynsha, ındýstrııalandyrý jyldary jalpy kólemi 4,6 trln teńge bolatyn 961 joba júzege asqan. 90,6 myń turaqty jumys orny ashylǵan, «Global 2000» tizimindegi otyzǵa jýyq transulttyq korporasııa iske tartyldy. Temir jol mashınalaryn jasaý salasy jańadan qalyptastyryldy. Eksporttyq jańa taýarlar, sonyń ishinde munaı ónimderi, akkýmýlıator, transformator, metallýrgııalyq jańa taýarlar, mashına jasaý ónimderi jáne basqa da kóptegen ónim túrleri shyǵaryla bastady. «Bizdiń elimizde mashına jasaý alǵash ret damı bastady. Men taıaý arada barsha qazaqstandyqtardyń elektromobılmen júrgenin armandaımyn. Olardyń baǵasy qoljetimdi bolady», dedi Qazaqstan Prezıdenti. Jalpyulttyq telekópirde sóılegen sózinde Prezıdent Nursultan Nazarbaev saýda salasyn Syrtqy ister mınıstrliginiń quramyna qosýdy usyndy. «Syrtqy saýda men ınvestısııa birge bolýy kerek. Bizde saýda bir mınıstrlikte, ınvestısııalar – basqa mınıstrlikte. Bireýdiń ár kompanııanyń sońynan júrip, el ıgiligine qyzmet etýge tartqany jón. Júıeli jumys isteıtin elder osylaı jasaıdy. Al bizde mundaı joq. Osymen naqty kim aınalysatynyn anyqtaýymyz qajet. Múmkin, Syrtqy ister mınıstrligi Avstralııa, Kanada jáne basqa da kóptegen elderdegideı Syrtqy ister jáne saýda mınıstrligi bolýy kerek shyǵar? Al Indýstrııa mınıstrligi tek ındýstrııamen ǵana aınalysýy tıis. Árqaısysy óz isin bilgeni abzal. Biz mańyzdy jumysqa kedergi keltirmeýimiz qajet», dedi Memleket basshysy. Elbasynyń aıtýynsha, 2017 jyldan bastap mys pen alıýmınııdiń jáne qara metaldyń álemdik naryqtaǵy baǵasy kóteriledi. «Bizder úshin agrarlyq sektor óte mańyzdy ekendigin bilemin. Biz onymen jumys isteýge tıispiz. Energetıka men ınfraqurylym da mańyzdy. Degenmen, ındýstrııalyq damý memlekettik baǵdarlamasyn qoldaý qajet jáne eń bastysy, aqshany qaıda jumsaý qajettigin bilý kerek», dedi N.Nazarbaev. Osy rette Prezıdent qarajatymyzdyń qazirgi ýaqytta kóp emestigin, degenmen, aldaǵy kúnge senim mol ekendigin basa aıtty. «Men 2017 jyly mys pen alıýmınıı jáne qara metall baǵasynyń kóteriletindigine jáne bizdiń kóńil kúıimizdiń jaqsaratyndyǵyna senimdimin. Qazir munaı baǵasy – 54 dollar. Bul da bizdi qanaǵattandyrady. Iаǵnı, qarjy paıda bolǵan kezde qarqyndy damý úshin ony ındýstrııalandyrý isine barynsha qoldanatyn bolamyz», dedi Elbasy. Memleket basshysy shara barysynda Dúnıejúzilik banktiń «Bıznes júrgizý jeńildigi» reıtınginde respýblıkamyz álemniń 190 eli arasynda 35-orynǵa kóterilgenin habarlady. Sonymen birge, jedel ózgerip jatqan zamanymyzda sandyq tehnologııalar aldyńǵy orynǵa shyqqanyn atap ótti. «Jańa jahandyq tehnologııalyq dáýirdiń bastalýymen birge eldi belsendi túrde ındýstrııalandyrý strategııalyq mindetke aınalyp otyr. Jalpy, biz júrgizip otyrǵan saıasat álemdik tájirıbege saı keledi, onyń barysynda ekonomıkanyń qazirgi jaı-kúıi de, jahandyq úrdister de eskerilýde», dedi Nursultan Nazarbaev. Elbasy memlekettiń pármendi qoldaýyna negizdelgen keń aýqymdy ındýstrııalandyrý isi Qazaqstandy damyǵan elder qataryna qosýǵa, keshendi áleýmettik máselelerdi sheshýge, sondaı-aq, halyqtyń turmys deńgeıin arttyrýǵa múmkindik beretinin aıtty. Sońynda is-sharaǵa qatysýshylardy aldaǵy Táýelsizdik kúnimen quttyqtady.«Paryz» kimge buıyrdy? «Altyn sapany» kim aldy?
Prezıdent Nursultan Nazarbaev Indýstrııalandyrý kúni aıasynda ótken Jalpyulttyq telekópirdegi sózinen keıin «Paryz» jáne «Altyn sapa» syılyqtaryn saltanatty jaǵdaıda tapsyrdy. Bıyl «Paryz» baıqaýynyń bas júldesine korporatıvtik áleýmettik jáne ekologııalyq jaýapkershilik qaǵıdattaryn iske asyrýda joǵary nátıjege qol jetkizgen «AqsaıGazServıs» AQ ıe boldy. Kásiporyn basshysy Tilek Shektibaev joǵary marapatty Memleket basshysynyń qolynan aldy. Jeńimpaz kompanııa áleýmettik baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa jyl saıyn 25 mln teńgege deıin qarjy bólip keledi. Kásiporyn turaqty túrde bilim berý, mádenıet mekemelerine qoldaý jasaýda, sondaı-aq, muqtaj adamdarǵa kómek kórsetý qoryna óz úlesin qosady. Qazaqstan Prezıdentiniń «Altyn sapa» syılyǵymen «Qazaqstan elektrolız zaýytynyń» prezıdenti R.Romanov, «AtyraýMunaıMash» JShS dırektorlar keńesiniń tóraǵasy S.Túgelbaev, «Hımfarm» AQ dırektory R.Baıǵarın marapattaldy. Osy jıynda «Qazaqstannyń úzdik taýary» respýblıkalyq kórme-baıqaýynyń dıplomanttaryna arnaýly dıplomdar tabys etildi. Baıqaý jeńimpazdary úsh atalym – «О́ndiristik maqsattaǵy úzdik taýarlar», «Halyqqa arnalǵan úzdik taýarlar», «Eń úzdik azyq-túlik taýarlary» boıynsha anyqtaldy. Aıta ketken jón, bıyl «Altyn sapa» syılyǵyna 100-den astam kásiporyn úmitker bolǵan. Al «Paryz» baıqaýyna qatysýǵa elimizdegi 501 kásiporyn ótinim bergen eken. Ashat RAIQUL, «Egemen Qazaqstan» Sýretter Prezıdenttiń baspasóz qyzmetinen alyndy
Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV