Jańǵyrý jolyndaǵy júıeli jumys

Bıyl Prezıdentimiz Qa­zaq­stan halqyna jıyrma bi­rinshi Joldaýyn arnady. «Qa­zaqstannyń Úshinshi jańǵy­rýy: jahandyq básekege qa­bilettilik» degen taqyryppen tanys­tyrylǵan bul strategııalyq qujatta táýelsiz eldiń búgingi kúnge deıin qol jetkizgen je­tistikteri saralanyp, qaýip-qater­leri aıqyndalǵan, kemshi­likterine ornyqty baǵa berilgen. Al onyń der kezinde, oıdaǵydaı oryndalýy Elbasy men eldiń arasyndaǵy birlikke, tutastyqqa tikeleı táýeldi. 

«Kemeni qalaı atasań, solaı júzedi» demekshi, bul Joldaýdyń da aty zatyna saı, aldaǵy kúnge qoıǵan mejesi bıik. Ári osyǵan deıin jarııalanǵan joldaýlar josparly istiń shashyrańqy bolmaıtynyn, nátıjesi de kóńilden shyǵatynyn kórsetti. Onyń ústine, Úshinshi jańǵyrýǵa qadam jasap, jahandyq básekede top jarýdy dittegen elimizdiń aldyńǵy eki jańǵyrýdan alǵan sabaǵy da, tájirıbesi de barshylyq. Tek sony utymdy paıdalanyp, Joldaýda berilgen tapsyrmalardy kezeń-kezeńimen júıeli atqara bilsek bolǵany. 

Desek te, álem halqyn alańdatyp otyrǵan daǵdarys kezinde tuıyqtan shyǵar joldy taýyp, utyspen shyǵý ońaı bola qoımaıdy. Muny Elbasymyz da durys ańǵaryp: «Bolashaǵyn aıqyndap, syn-qaterlerdi kútip otyrmastan, oǵan tabandy túrde qarsy tura alatyn halyq qana jeńiske jetedi. Álemde kezekti, Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa bastaldy. Ekonomıkany jappaı sıfrlandyrý tutas salanyń joıylýyna jáne múlde jańa salanyń paıda bolýyna alyp keledi. Bizdiń kóz aldymyzda bolyp jatqan uly ózgerister – ári tarıhı syn-qater, ári Ultqa berilgen múmkindik», – dep, eldi jigerlendire tústi. 

Biz kedergiden keri sheginbeı, dittegen bıigimizge jetpeı toq­ta­maıtynymyzdy talaı ret dálel­degen elmiz. Aıtalyq, «Qazaq­stan – 2030: Barlyq qazaqstan­dyqtardyń ósip-órkendeýi, qaýip­sizdigi jáne ál-aýqatynyń artýy» dep atalatyn Joldaý elimiz­di álemniń damyǵan elý memle­ke­tiniń qataryna qossa, endigi meje úzdik otyzdyqqa iligý bol­maq. Bul Joldaý sol maqsatqa jetý­diń jolyn nusqaýymen qundy.
Jańǵyrýdyń «100 naqty qadam» Ult jospary bazasynda iske asyrylyp jatqany belgili. Al Ult jos­pary az ǵana ýaqyttyń ishin­de el ómirine eleýli jańa­lyq ákeldi. Qazaqstannyń zańna­ma­lyq bazasy Qylmystyq, Qylmys­tyq-prosestik, Qyl­­mys­tyq atqarýshylyq, Aza­mat­tyq, Ákimshilik quqyq bu­zýshylyq kodeksteri sekildi kóptegen zańdarmen tolyqty. Mu­nyń ózi eldiń órkenıetti qoǵamǵa, quqyqtyq ortaǵa qadam jasaǵanyn kórsetedi. Sebebi, zańy myqty memlekette azamattar óz máselesin judyryqpen sheshpeıdi, ózara túsinistikpen, zańmen bitirýge tyrysady. Kez kelgen túıtkildiń ádildikpen sarap­talýyna tereń mán beredi. Qoǵamda osyndaı oń kózqaras­tyń qalyptasýy kúshtik qury­lym­darǵa, prokýratýra organyna, sot qurylymdaryna degen halyqtyń senimin nyǵaıtqany kúmánsiz. 

Ult jospary memlekettik qyzmettiń sapasyn kóterýge aıtarlyqtaı yqpal etti. Mem­lekettik qyzmetkerlerdi irikteýge, satylap ósirýge, eńbe­gine qaraı jumysyn baǵalaýǵa qatysty  qaǵıda ózgerdi. Bul óz kezeginde bilimi men biligine senetin jastardyń yntasyn oıatyp, qurylymdy sapaly mamandarmen jasaqtaýǵa kómektesti. Elbasy aıtqandaı, memlekettik qyzmetshilerdi attestasııadan ótkizýdiń paıdaly, durys qadam ekenine az ýaqyttyń ishinde kóz jetkizdik. Iаǵnı, attestasııa – qyzmetkerlerge arnalǵan synaq emes, kerisinshe, izdenýine, talaptanýyna, biliktiligin úne­mi jetildirip otyrýyna kómektesetin tetik. Mine, osy tur­ǵydan alǵanda jańa joldaý­dyń Ult josparynyń negizinde jumys júrgizýi bastalǵan isterdiń orta jolda qalmaı,  óz máresine jetýine jol ashady. 

Qarap otyrsaq, Elbasynyń «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Joldaýy osy ýaqytqa deıin tyń jatqan talaı  máselelerdi sheshýge talap jasaǵan. Ári tapsyrmalar negizgi bes baǵdarǵa toptastyrylyp berilgen.  «Ekonomıkanyń jedeldetilgen tehnologııalyq jańǵyrtylýy» dep atalatyn birinshi basymdyǵy sıfrlyq tehnologııany qoldaný arqyly jańa ındýstrııalardy órkendetýdi maqsat etse, «Bıznes-ortany túbegeıli jaqsartý jáne keńeıtýge» baǵyttalǵan ekinshi basymdyq eldiń ishki jalpy ónimindegi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin 2050 jylǵa qaraı kem degende 50 paıyzǵa jetkizýdi murat etken. Al agrarlyq sektor ekonomıkanyń jańa draıverine aınalýy úshin tez arada ınvestısııalyq strategııany jasap, jyl sońyna deıin Jer qoınaýy týraly jańa kodeksti qabyldaý mańyzdy. Sonymen qatar, bul bastamalar elimizdiń salyq zańnamalaryna ózgeris engizýdi qajet etetini belgili. Qazir osy salaǵa qatysy bar mamandar jańa zańnamalardyń sapaly daıyndalýyna úles qosýda. Prokýratýra qyzmetkerleri de óz taraptarynan arnaıy jıyndar, dóńgelek ústelder uıymdastyryp, zańnamalyq bazanyń qundy qujattarmen tolyǵýyna atsalysyp jatyr.

Ǵabıt MIRAZOV,
Almaty qalasynyń prokýrory