EKSPO-2017 • 19 Shilde, 2017

«Kúsh mashınasyn» quralsyz baǵyndyrdy

330 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

EKSPO-2017 halyqaralyq kór­me­sin­degi eń erekshe aımaqtardyń biri – Aýstrııa pavılony. Onda «Kúsh mashına­sy» dep atalatyn attraksıondar­dan já­ne mehanızmderden quralǵan tutas bir qu­rylym ornatylǵan. Ol kelýshilerge oıyn arqyly elektr qýatyn óndirýge múm­kindik beredi. Bıiktigi úsh qabatty úı­men birdeı bolatyn qurylym aý­maǵy 870 sharshy metr pavılonnyń bar­lyǵyn alyp jatyr. Osy bıiktikti qa­zaqstandyq belgili alpınıst Maqsut Jumaev eshqandaı qural-jabdyqsyz ba­ǵyndyrady. 

«Kúsh mashınasyn» quralsyz baǵyndyrdy

Ol qurylym bórenelerine órmelep shy­ǵyp, Qazaqstan men Aýstrııa Týyn ornatty. Pa­vı­lon basshylyǵynyń aıtýynsha, bul – eki el ara­syndaǵy yntymaqtastyq pen ózara tú­si­nis­tik­ti bildiredi.  Álemdegi barlyq segiz myń metrlik shyńdarǵa ottegi quralynsyz shyqqan Maqsut Jumaev – Aýstrııa eline burynnan beri dostyq nıettegi jan. Bul dostyqtyń bastamasy sonaý 2003 jyly Gımalaı ekspedısııasy kezinde segiz myń metrlik Nangaparbatqa shyǵý aldynda qalanǵan. Ol álemdegi barlyq segiz myń metrlik shyńdardy ottegi quralynsyz baǵyndyrǵan  tarıhtaǵy alǵashqy áıel – aýstrııalyq alpınıst Gerlında Kaltenbrýnnermen tanys. 2011 jyly bıiktigi jaǵynan Everestten keıingi álemdegi eń bıik shyń – K2-ge «taý patshaıymy» Gerlında Kaltenbrýnner jáne qazaqstandyq alpınıs­ter Maqsut Jumaev pen Vasılıı Pıvsovtyń birge kóterilýi – úsheýi úshin de álemniń segiz myń metrlik shyńdaryn baǵyndyrýdaǵy ózderiniń jeke baǵdarlamalarynyń aıaqtalýy boldy. 


Tórt jyl buryn Maqsut Jumaev Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń Venaǵa resmı sapary qarsańynda Aýstrııanyń eń bıik núktesi – Grosglokner shyńyn baǵyndyryp, eki eldiń dostyǵy men ózara túsinistiginiń kepili retinde Aýstrııa men Qazaqstan Týyn qadaǵan. 
Aýstrııada taýdy eńkeıgen káriden, eńbek­te­gen balaǵa deıin jaqsy kóredi. Onda 150 jyl­dan astam ýaqyttan beri taý demalysy men ta­bı­ǵatyn unatatyn adamdardyń «Alpenverein» alpi­lik qaýymdastyǵy jumys isteıdi. Uıym men Maqsut Jumaev yntymaqtastyq týraly me­morandýmǵa qol qoıyp, Qazaqstanda osyǵan uq­sas klýb qurǵan. «Men Aýstrııany onyń adam men tabıǵatqa qatysty «jasyl» tehnologııalary úshin qatty syılaımyn. Qazaqstandyq alpını­ster klýbynyń negizgi maqsaty – adamdardy tabıǵatpen durys til tabysýǵa úıretý», deıdi M.Jumaev. 
EKSPO-daǵy Aýstrııa pavılonyna kelý­shi­ler qazaqstandyq alpınıstiń «Kúsh mashına­syn» baǵyndyrýdaǵy áserli shoýyna kýáger bolyp, qazaqstandyq klýbpen, onyń aýstrııalyq árip­tesi – «Alpenverein» klýbymen tanysty. So­nymen qatar, alpınıstiń álemniń eń bıik shyń­daryn baǵyndyrǵany týraly, Gerlında Kal­tenbrýnnermen birge taýǵa shyǵýy jaıynda estelikterin tyńdady. Maqsut Jumaev alpınızm men «jasyl» tehnologııalar arasynda da baılanys bar ekendigin aıtty. «Alpınızm tabıǵatpen baılanysty. Osy arqyly biz «jasyl» tehnologııa-
lar túsinigi bar ekendigin jetkizgimiz keldi. Bul – tek adamdar arasyndaǵy ǵana baılanys emes, tabıǵat pen adamzat arasyndaǵy baılanys. Adam tabıǵatty qalaı aıalasa, osydan onyń álemge degen kózqarasyn anyqtaýǵa bolady», deıdi ol.


Alpınıst «Kúsh mashınasyna» shyqqan kezde boıynda qorqynysh bolǵanyn da jasyrmady. «Konstrýksııaǵa órmelegenimde shynymen qoryqtym. Sebebi, bul qondyrǵyny men turǵyzǵan joqpyn. Sondyqtan yńǵaısyzdaý boldy. Qorqynysh jańa áreket jasatady, eger oǵan berilseńiz, alǵa jyljymaısyz. О́zińizge degen senim bolý kerek. Armandaryńyzǵa senińiz. Janyńyz ózgeristerdi qalasa, armanyńyzǵa qol sozyńyz. Mysaly, meniń armanym – álemdegi eń bıik Everest shyńyn arnaıy jabdyqsyz baǵyndyrý», degen M.Jumaev kelesi jyly onyń da reti keletinin áńgimeledi. Onyń aıtýynsha, Everest shyńyna ekinshi ekspedısııasyn uıymdastyrmaq. «Sol kezde osy oıymdy júzege asyrý úshin bar kúshimdi salamyn», – dep aǵynan jaryldy alpınıst. 

Ashat RAIQUL

"Egemen Qazaqstan"